Uygarlık Tarihi

“Bugünün zamanı aynı zamanda dünün, onun bir öncesinin, eskinin tarihini taşımaktadır.” Fransız tarihçi Fernand Braudel yukarıdaki sözü ile aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

1. Tarih disiplininin modern dönemde ortaya çıktığını
2. Tarihin gelecek zamanla ilgilenmediğini
3. Tarihte yaşanmış olayların, şimdiki zamanı etkilemeye devam ettiğini
4. Tarihin belirli dönemleri olduğunu
5. Tarihsel süreçte değişme olmadığını

Sümer uygarlığında yerleşik tarımla birlikte ortaya çıkan tahıl fazlası, üretim ilişkilerinin dışında kalan iş süreçlerinde emek istihdamına imkân vermiştir. Yukarıdaki bilgiden yola çıkılarak Sümer uygarlığında üretim süreçlerinden kopan meslek grupları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

1. Muhasebeciler
2. Yönetici kadro
3. Din adamları
4. Zanaatkârlar
5. Çiftçiler

İstanbul’un Fethi’nin temel sonuçlarından biri ekonomik ve sosyal açılardan Avrupa’da sıkışmaya yol açmış olmasıdır. Bu sıkışma hâline karşılık olarak Batı’da yeni arayışlar ve girişimler ortaya çıkmıştır. İstanbul’un Fethi’nden sonra ortaya çıkan bu arayışların en önemli iki aktörü aşağıdakilerden hangisinde tam olarak verilmiştir?

1. Rusya-Mısır
2. İngiltere-Fransa
3. İspanya-Portekiz
4. İspanya-Fransa
5. İngiltere-Portekiz

Batı Avrupa’da 18. asırda toplumsal düşünüş alanında ortaya çıkan Orta Çağ düşüncesinden kopuşun olduğu ve ona karşı eleştirel düşüncelerin, değerlendirmelerin yükseldiği dönem aşağıdakilerden hangisidir?

1. Reform
2. Karşı Reform
3. Rönesans
4. Yüzyıl Savaşları Dönemi
5. Aydınlanma Çağı

Fransız tarihçi Fernand Braudel’e göre aşağıdaki bilimlerden hangisinin çalışma alanı kısa zaman ile sınırlandırılmamıştır?

1. Psikoloji
2. Ekonomi
3. Sosyoloji
4. Sosyal antropoloji
5. Tarih

Aşağıdaki uygarlıklardan hangisi Anadolu coğrafyasında ortaya çıkan siyasi aktörlerden biri değildir?

1. Hitit uygarlığı
2. Osmanlı İmparatorluğu
3. Pers uygarlığı
4. Bizans İmparatorluğu
5. Mısır uygarlığı

Aşağıdakilerden hangisi uygarlık (civilisation) kelimesinin tarihsel süreçte kazandığı etimolojik anlamlardan biri değildir?

1. Vatandaş, yurttaş
2. Ulaşılmış bir incelik ve düzen durumu
3. Yönetim ve hükümet
4. Burjuva sınıfının iktidarı
5. Kurumlaşmış modern toplumsal, ekonomik ve siyasi düzen

Fernand Braudel’in uygarlık tarihi çalışmalarından yola çıkılarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

1. Uygarlıklar toplumsal sınıflardır.
2. Uygarlıklar toplumlardır.
3. Uygarlıklar ortak zihniyetlerdir.
4. Uygarlıklar ekonomilerdir.
5. Uygarlıklar coğrafyalardır.

Modern uygarlığın ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisi etkili olmamıştır?

1. Hristiyan birliğinin bozulması
2. Endüstri Devrimi
3. Ulus-devletlerin ortaya çıkması
4. Birinci Dünya Savaşı
5. Yeni toplumsal sınıfların ortaya çıkması

Arnold Toynbee’nin toplumsal duygu ve düşüncelerin taklit yoluyla elde edilmesini ifade etmek için kullandığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

1. Karşılık
2. Egemen azınlık
3. Uydu uygarlık
4. Mimesis
5. Dış proletarya

Aşağıdakilerden hangisi Fernand Braudel’in anahtar kavramlarından biri değildir?

1. Yapı
2. Mimesis
3. Kısa zaman
4. Uzun süre
5. Konjonktürel zaman

Uygarlık kavramının Almanya’da, diğer Avrupa ülkelerinden daha farklı bir seyir izlemesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

1. Marksizmin Almanya’da ortaya çıkması
2. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun Almanya üzerindeki etkisi
3. Fransa-Almanya rekabeti
4. Almanya’da modernleşmenin gecikmeli olarak yaşanması
5. Protestanlığın Almanya’daki yaygınlığı

Mezopotamya’da şehir örgütlenmesinin gelişim süreci ile birlikte karmaşıklaşan bir toplumsal ilişkiler ağı da oluşmuştur. Şehir devrimi, zenginlik ya da tahıl fazlasının üretiminin düzenlenmesi, artan tahıl fazlasının kayıt altına alınması, depolara aktarılarak saklanması, mülkiyet ilişkilerinin düzenlenmesi, gelir ve giderin kayıt altına alınması, vergi kayıtlarının tutulması gibi yeni iş tanımlarının yanı sıra bürokratik bir aygıtın doğuşunu da beraberinde getirmiştir. Yukarıdaki bilgiden yola çıkılarak aşağıdaki meslek gruplarından hangisinin şehir devrimi ile ilgili olduğu söylenemez?

1. Yönetici kadro
2. Ressamlar
3. Yazıcılar
4. Güvenlikten sorumlu askeri sınıf
5. Muhasebeciler

“Bir toplum, hayatı süresince bir dizi sorunla karşılaşır ve toplumun her üyesi bu sorunları elinden geldiğince çözmeye çalışır. Her sorunun ortaya çıkışı, sınavdan geçmeye çağıran bir meydan okumadır ve bu sınavlar dizisi boyunca toplum üyeleri giderek birbirlerinden farklılaşırlar. Her seferinde bazıları yenik düşer, bazıları da bir çözüm bulmayı başarır. Ayrıca bulunan çözümlerin bir kısmı da ya eksik ya da sıradandır. Daha sonraki sorunları çözmede başarı sağlayacak nitelikte değildir. Bazı çözümler ise eksiksiz, orijinal ya da yeni ilerleme imkânlarına gebe olur. Sınav sınavı izledikçe toplumun bazı üyeleri belirli anlarda kendilerini duruma adapte etmeyi beceremez ve yarı yolda kalırlar; bazıları yaralanmış, berelenmiş, zora gelmiş veya gelişimleri çarpıtılmış olarak mücadeleye devam ederler. Kimileri ise bilgeleşir, güçlenir ve kendi yollarında yürürken bağlı bulundukları toplumun genel ilerlemesi için yepyeni yollar da keşfederler.” Yukarıdaki paragraftan aşağıdaki sonuçlardan hangisine kesin olarak varılabilir?

1. Uygarlıkların doğuş nedeninin, meydan okuma ve tepki adını verdiğimiz karşılıklı etkileşme kalıbı içinde aranması gerektiği
2. Sorunların ortaya çıkışının bir duraklamaya sebep olduğu
3. Uygarlık öncesi bir toplumun kendiliğinden (spontane) değişimi (mutasyonu) sonucunda doğabileceği
4. Toplumların uygarlık geliştirebilmelerinde yaratıcı azınlıkların dinamik rol oynadığı
5. Sorunlar karşısında yeni yolların keşfinin önemli olmadığı

Aşağıdakilerden hangisi sınırları net olarak belirlenmiş bir uygarlık tanımı yapılmasını zorlaştıran nedenlerden biri değildir?

1. Altı bin yıllık uygarlık tarihi içinde çok farklı uygarlık tecrübelerinin yaşanmış olması
2. Uygarlıkların çok eski tarihlerde ortaya çıkmış olması
3. Sosyal bilimlerin, doğa bilimlerinde olduğu gibi net tanımlar yapılmasına imkân vermemesi
4. Siyasi iktidarların kendi meşruiyetlerini sağlamak için uygarlık tarihi alanına müdahale etmesi
5. Kültür ile uygarlık kavramları arasında net bir ayrımın olmaması

Anadolu coğrafyası aşağıdaki mücadelelerden hangisine sahne olmamıştır?

1. Mısır-Roma
2. Roma-Vizigotlar
3. Bizans-Sasani
4. Pers-Yunan
5. Haçlı Seferleri

1497 yılında Ümit Burnu’nu dolaşarak yeni Hindistan yolunu keşfeden denizci aşağıdakilerden hangisidir?

1. İbn Battuta
2. Amerigo Vespucci
3. Vasco da Gama
4. Ferdinand Macellan
5. Kristof Kolomb

Braudel, I. Dünya Savaşı sonrasında Batı’nın çöküşü ya da uygarlıkların ölümlü olduğu tezlerine itiraz eder. Temel problem olarak da sürekliliklere odaklanmayı tercih eder. Braudel’deki bu süreklilik vurgusu, bir yerde I. Dünya Savaşı sonrasındaki iklime egemen olan çöküş kuramına itiraz etmenin yanında, içinde bulunulan şartlardan çıkışa dair bir pozisyon almaya da işaret eder. Braudel’in bu anlamda süreklilik arayışı ya da uzun süre kavramına vurgusu önemlidir. Bu hem Batı açısından hem de uygarlık tarihi çalışmaları açısından önemli bir değerlendirme, görüş açısıdır ve Batı tarih yazımında önemli bir yenilenmeye işaret etmektedir. Yukarıdaki paragrafa göre aşağıdakilerden hangisi kesin olarak çıkarılamaz?

1. Braudel bir yükseliş dönemi tarihçisidir.
2. Braudel’in geliştirdiği uygarlık tarihi modeli çöküşe karşı yenilenmeyi vurgulayan bir modeldir.
3. Braudel’in yapı ve uzun dönem kavramsallaştırmasına ilgisi politik angajmanıyla ilişkilidir.
4. Braudel tarihte sürekliliklere odaklanarak Batı’nın içinde bulunduğu duruma bir çözüm üretmek ister.
5. Braudel uygarlıkların yaşayan varlıklar olduğunu düşünür.

Arnold Toynbee’nin kavramsallaştırmasında “başlatıcı doğum zorlamasını gerçekleştirdikten sonra büyümek için en ufak bir kımıltı yapamayacak durumda olan” toplumlara ne ad verilir?

1. Büyümesi durmuş uygarlıklar
2. Uydu uygarlıklar
3. Kısıtlı uygarlıklar
4. Ölü uygarlıklar
5. Başkalarıyla ilişkisi olmayan uygarlıklar

Sümer uygarlığında, bürokratik aygıtın şekillenmesinde, üretim süreçlerinin işletilmesinde ve toplumsal hayatın örgütlenmesinde etkili olan en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?

1. Ekonomi
2. Bilim
3. Din
4. Savaşlar
5. Sanat

Aşağıdakilerden hangisi Fernand Braudel’in anahtar kavramlarından biri değildir?

1. Kısa zaman
2. Konjonktürel zaman
3. Mimesis
4. Uzun süre
5. Yapı

Aşağıdakilerden hangisi Arnold Toynbee’ye göre uygarlıkların büyümesinde rol alan aktörlerden biri değildir?

1. Dış proletarya
2. İç proletarya
3. Egemen azınlık
4. Yaratıcı azınlık
5. Burjuvazi

2. Dünya Savaşı sonrasında uygarlık tarihi alanında ilişkisel bir kavrayışı savunan İngiliz tarihçi aşağıdakilerden hangisidir?

1. Oswald Spengler
2. Fernand Braudel
3. Arnold Toynbee
4. Marcel Mauss
5. Johann Herder

“Uygarlık’ kavramının çoğul kullanılmasını gerektiren tarihsel süreç aşağıdakilerden hangisidir?

1. Pazar ekonomisinin ortaya çıkışı
2. Farklı Hristiyan mezheplerinin ortaya çıkışı
3. Aristokrasinin güç kaybetmesi
4. Modern ulus devletlerin ortaya çıkışı
5. Uygarlık tarihi disiplininin geç ortaya çıkışı

Avrupalı güçler, Amerikalı yerli uygarlıkları tasfiye ederken ve yerine yeni bir toplumsal siyasi düzen inşa ederken, geleneksel ötekinin yaşam alanlarında, Akdeniz’de, Orta Doğu’da, Asya’da aynı başarıyı sergileyememişlerdir. Osmanlı İmparatorluğu, Çin ve Japonya üzerinde Avrupalı etkinliğinin tesirleri ancak 19. yüzyılın sonunda gerçekleştirilebilecektir. Bunun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

1. Geleneksel ötekilerin Batı deneyimi karşısında model oluşturamamaları
2. Yeni ötekilerin Batı deneyimine yabancı olmaları
3. Yeni ötekilerde siyasal olgunun güçlü olmasından ötürü kırılmanın hızlı ve sert olması
4. Geleneksel ötekilerin Batı’yı eskiden beri tanıyor olması
5. Geleneksel ötekilerin güçlü merkezî devlet geleneklerine sahip olmaları ve bu geleneğe dayanarak kendilerini Batı karşısında konumlandırmaları

Anadolu coğrafyası aşağıdaki mücadelelerden hangisine sahne olmamıştır?

1. Mısır-Roma
2. Haçlı Seferleri
3. Pers-Yunan
4. Bizans-Sasani
5. Roma-Vizigotlar

Batı Avrupa’da 18. asırda toplumsal düşünüş alanında ortaya çıkan Orta Çağ düşüncesinden kopuşun olduğu ve ona karşı eleştirel düşüncelerin, değerlendirmelerin yükseldiği dönem aşağıdakilerden hangisidir?

1. Karşı Reform
2. Rönesans
3. Reform
4. Yüzyıl Savaşları Dönemi
5. Aydınlanma Çağı

Aşağıdakilerden hangisi yerleşik tarıma geçişin sonuçlarından biri değildir?

1. Artan iş bölümüne bağlı olarak bürokratik aygıtın doğuşu
2. Tekerleğin icadı
3. Şehir hayatının oluşması
4. Şehrin güvenliğinden sorumlu askerî bir sınıfın ortaya çıkması
5. İş bölümünün ortaya çıkması

Aşağıdaki uygarlıklardan hangisi yalnızca kendini oluşturmakla kalmamış, aynı zamanda kendi coğrafi sınırlarını aşarak kendi yapılarını ve uygulamalarını diğer bütün uygarlık bölgelerine yaymıştır?

1. Modern uygarlık
2. Mezopotamya uygarlığı
3. Çin uygarlığı
4. Hint uygarlığı
5. Mısır uygarlığı

Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Batı dışı uygarlık bölgelerinin Batı ile karşılaşmasının sonucunda ortaya çıkmıştır?

1. Yeni aidiyetlerin yükselişi ve kimlik talepleri
2. Burjuva sınıfının ortaya çıkışı
3. Ulus devletlerin ortaya çıkışı
4. Köylü ayaklanmaları
5. Hristiyanlığın birliğinin bozulması

Fernand Braudel’in “kısa ve devrevi zamanı çok çok aşan, yüzyıllık ya da çok yüzyıla yayılan olayların zamanı” olarak tanımladığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

1. Uzun süre
2. Yavaş zaman
3. Kısa zaman
4. Konjonktürel zaman
5. Devrevi zaman

Aşağıdakilerden hangisi sınırları net olarak belirlenmiş bir uygarlık tanımı yapılmasını zorlaştıran nedenlerden biri değildir?

1. Siyasi iktidarların kendi meşruiyetlerini sağlamak için uygarlık tarihi alanına müdahale etmesi
2. Kültür ile uygarlık kavramları arasında net bir ayrımın olmaması
3. Sosyal bilimlerin, doğa bilimlerinde olduğu gibi net tanımlar yapılmasına imkân vermemesi
4. Uygarlıkların çok eski tarihlerde ortaya çıkmış olması
5. Altı bin yıllık uygarlık tarihi içinde çok farklı uygarlık tecrübelerinin yaşanmış olması

Anadolu coğrafyasının fiziki imkânları göz önünde bulundurularak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

1. Yıllık yağış miktarı tarım için elverişlidir.
2. İklim şartları ve tarım sahaları bakımından sınırlı bir coğrafyadır.
3. En yaygın olarak görülen iklim tipi Akdeniz iklimidir.
4. Yükselti bakımından alçak bir coğrafyadır.
5. En yaygın olarak görülen bitki örtüsü makidir.

Braudel, I. Dünya Savaşı sonrasında Batı’nın çöküşü ya da uygarlıkların ölümlü olduğu tezlerine itiraz eder. Temel problem olarak da sürekliliklere odaklanmayı tercih eder. Braudel’deki bu süreklilik vurgusu, bir yerde I. Dünya Savaşı sonrasındaki iklime egemen olan çöküş kuramına itiraz etmenin yanında, içinde bulunulan şartlardan çıkışa dair bir pozisyon almaya da işaret eder. Braudel’in bu anlamda süreklilik arayışı ya da uzun süre kavramına vurgusu önemlidir. Bu hem Batı açısından hem de uygarlık tarihi çalışmaları açısından önemli bir değerlendirme, görüş açısıdır ve Batı tarih yazımında önemli bir yenilenmeye işaret etmektedir. Yukarıdaki paragrafa göre aşağıdakilerden hangisi kesin olarak çıkarılamaz?

1. Braudel tarihte sürekliliklere odaklanarak Batı’nın içinde bulunduğu duruma bir çözüm üretmek ister.
2. Braudel bir yükseliş dönemi tarihçisidir.
3. Braudel’in yapı ve uzun dönem kavramsallaştırmasına ilgisi politik angajmanıyla ilişkilidir.
4. Braudel uygarlıkların yaşayan varlıklar olduğunu düşünür.
5. Braudel’in geliştirdiği uygarlık tarihi modeli çöküşe karşı yenilenmeyi vurgulayan bir modeldir.

Dünyanın yuvarlak olduğu fikrinden yola çıkılarak ve hep batı yönünde ilerleyerek doğu ülkelerine ulaşma girişimleri kimin Amerika Kıtası’nı keşfi ile sonuçlanmıştır?

1. Vasco da Gama
2. Erasmus
3. Kepler
4. Kristof Kolomb
5. Newton

“Antropolog Morgan’ın “vahşet dönemi” olarak adlandırdığı döneme denk düşen toplayıcılık ekonomisi, gezegen üzerindeki yaşamın hemen hemen yüzde 98’ini tutan bir zamana karşılık gelir. Görünüşe göre ilkin Yakın Doğu’da bazı toplumlar doğa ile etkin bir iş birliğine girişerek, bitkiler yetiştirip ve çoğu kere aynı zamanda evcil hayvanlar besleyerek, doğada hazır bulunan yiyecek maddeleri stokunu artırmaya başladılar. Yeni yiyecek-üretici ekonomi, Morgan’ın barbarlık dönemi dediği dönemin ayırt edici özelliğidir.” Yukarıdaki paragrafta antropolog Morgan’ın vahşet dönemi olarak adlandırdığı toplayıcılık ekonomisinden toplumların doğa ile etkin bir iş birliğine girdiği yeni yiyecek-üretici ekonomisine geçişe işaret eden dönem aşağıdakilerden hangisidir?

1. Modern
2. Orta Çağ
3. Paleolitik
4. Neolitik
5. Kalkolitik

Aşağıdakilerden hangisi Arnold Toynbee’nin uygarlıkların doğuş biçimine göre yaptığı sınıflandırmada yer almaz?

1. Akraba uygarlıklar
2. Kardeş uygarlıklar
3. Uydu uygarlıklar
4. Başkalarıyla ilişkisi olmayan uygarlıklar
5. Akraba olmayan uygarlıklar

Sümer uygarlığında, bürokratik aygıtın şekillenmesinde, üretim süreçlerinin işletilmesinde ve toplumsal hayatı örgütlenmesinde etkili olan en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?

1. Din
2. Ekonomi
3. Bilim
4. Savaşlar
5. Sanat

Aşağıdaki uygarlıklardan hangisi sosyal bilimlerin ortaya çıkmasında öncü rol oynamıştır?

1. Mısır uygarlığı
2. Hint uygarlığı
3. Modern uygarlık
4. Yunan uygarlığı
5. Çin uygarlığı

“Bugünün zamanı aynı zamanda dünün, onun bir öncesinin, eskinin tarihini taşımaktadır.” Fransız tarihçi Fernand Braudel yukarıdaki sözü ile aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

1. Tarihin gelecek zamanla ilgilenmediğini
2. Tarihin belirli dönemleri olduğunu
3. Tarihte yaşanmış olayların, şimdiki zamanı etkilemeye devam ettiğini
4. Tarihsel süreçte değişme olmadığını
5. Tarih disiplininin modern dönemde ortaya çıktığını

Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma Dönemi düşünürlerinden biri değildir?

1. Jean-Jacques Rousseau
2. Denis Diderot
3. Dante
4. John Locke
5. Voltaire

Aşağıdakilerden hangisi ticaret yollarının denetimiyle güçlü bir uygarlık inşa edebilmiştir?

1. Çin
2. İnka
3. Vikingler
4. Hitit
5. Saksonlar

Mısır tarihinin en eski kralı ve bilinen ilk başkenti aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

1. Seth-Nübye
2. I. Amenemhat- Itjtawy
3. Menes-Memfis
4. Tutankhamun- Itjtawy
5. II. Ramses-Memfis

Dünyanın yuvarlak olduğu fikrinden yola çıkılarak ve hep batı yönünde ilerleyerek doğu ülkelerine ulaşma girişimleri aşağıdaki isimlerden hangisinin Amerika kıtasını keşfi ile sonuçlanmıştır?

1. Erasmus
2. Kristof Kolomb
3. Newton
4. Vasco da Gama
5. Kepler

Toynbee’ye göre tabii, tarihî ve sosyal çevrenin meydan okuyucu şartlarına insanın ve toplumların verdikleri karşılıklar uygarlıkları doğurur. Buna göre Sümer uygarlığının ortaya çıkışı aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

1. Düzenli tarıma geçişe karşılık
2. Büyük göç dalgalarına karşılık
3. Mezopotamya’nın kurak iklimine ve Fırat ve Dicle’nin düzensiz taşkınlarına karşılık
4. Bölgede yaşanan güç boşluğuna verilen bir karşılık
5. Başka uygarlıkların akınlarına karşılık

Yunan uygarlığı sürdürülebilirlik ve uzun ömürlülük anlamında bir uygarlık kapasitesi yaratamamıştır. Siyasi ve toplumsal krizler Eski Çağ’da Yunanistan’ı sürekli olarak düşünsel arayış, sorgulama ve araştırmalara yöneltmiştir. Yukarıda verilen bilgiye göre siyasi ve iktisadi alanda yaşanan krizler Yunan uygarlığını hangi alana yöneltmiştir?

1. Ticaret
2. Tarım
3. Hukuk
4. Felsefe
5. Sanat

Aşağıdakilerden hangisi Arnold Toynbee’nin uygarlıkların doğuş biçimine göre yaptığı sınıflandırmada yer almaz?

1. Akraba olmayan uygarlıklar
2. Başkalarıyla ilişkisi olmayan uygarlıklar
3. Uydu uygarlıklar
4. Akraba uygarlıklar
5. Kardeş uygarlıklar

Bir uygarlığa ancak uzun zamanda, uzun sürede, ucu bir türlü gelmeyen bir ipin başını yakalayarak ulaşılabilmektedir. Aslında ulaşılan şey; hareketli, çoğu zaman da fırtınalı bir tarih boyunca bir insan grubunun muhafaza ettiği ve en değerli şeyi olarak kuşaktan kuşağa aktardığıdır. Fernand Braudel’in yukarıda verilen ifadesinden yola çıkılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

1. Uygarlıklar kendi aralarında sürekli bir savaş hâlindedir.
2. Uygarlıkların zamanı, uzun sürelidir.
3. Uygarlıklar geniş bir tarihe ve mekâna yayılırlar.
4. Uygarlıklar yavaş hareket ederler.
5. Uygarlıklar birtakım süreklilikleri ifade ederler.

Aşağıdakilerden hangisi feodal ekonominin özelliklerinden biri değildir?

1. Para ekonomisi yoktur.
2. Pazar için üretim söz konusudur.
3. Üretim mahalli yeterlilikle sınırlıdır.
4. Geçimlik bir ekonomidir.
5. Toprağa bağlı bir üretim söz konusudur.

Asur, Pers, Hitit, Roma, Bizans, Selçuklu ve son olarak Osmanlı İmparatorluğu hangi bölge üzerinde güçlü aktörler olmuştur?

1. İber Yarımadası
2. Mısır
3. Anadolu
4. Hazar Bölgesi
5. Balkanlar

Aşağıdakilerden hangisi coğrafi keşiflerin başlamasında etkili olan sebeplerden biri değildir?

1. Demokratik bir toplum yapısına kavuşmak
2. İstanbul’un fethinin yarattığı ekonomik ve sosyal sıkışmadan kurtulmak
3. Ticaret yollarının denetimini ele geçirmek
4. Hindistan’a kestirme bir yol bulmayı istemek
5. Kudüs’ü Müslümanlardan geri almak

Modern uygarlık, denizaşırı yayılma politikalarıyla birlikte bu süreci etkin bir biçimde yönetme başarısını gösteren ….. sınıfının eseridir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

1. burjuva
2. aristokrasi
3. işçi
4. ruhban
5. serf

I. İçeride şehir devletlerinin tek bir siyaset etrafında birleştirilmesi II. Deniz aşırı alanda kurduğu hâkimiyet ve bu bölgelerle ilişkileri yönetme başarısı III. Yunan mirasına yönelik yoğun ilgi Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Roma İmparatorluğu’nun yarattığı yönetme kapasitesinin temelini teşkil eder?

1. Yalnız I
2. I ve II
3. II ve III
4. I ve III
5. Yalnız II

Yeni Krallık döneminde Mısır’ı refah, toplumsal düzen ve siyasi istikrar bakımından yüksek bir seviyeye taşıyan hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?

1. Tutankhamun
2. Menes
3. I. Amenemhat
4. Seth
5. II. Ramses

Aydınlanma Dönemi ile birlikte gelişen Fransız düşüncesi uygarlık kavramını merkeze alırken Alman düşüncesi ….. kavramını merkeze almıştır. Böylece Almanya modernleşme deneyiminde kendi özgünlüğünü farklılaştırmıştır. Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

1. kültür
2. eğitim
3. hukuk
4. siyaset
5. iktisat

Yunan uygarlığı, Batı tarihi ve uygarlığı açısından tarihe katılma anlamında, Avrupa’nın uygarlığa giriş biletini oluşturmaktadır. Yunan tecrübesi bir başlangıç, bir giriş bileti iken ….. kurumlaşma ve kendini kurma başarısının ilk evresini oluşturmaktadır. Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

1. Fenike
2. Roma
3. Çin
4. Hitit
5. Mısır

Aşağıdakilerden hangisi Yunan ekonomisinin çelişkilerinden biri değildir?

1. Servetin gittikçe az sayıda kimselerin elinde toplanması
2. İşsizliğin artışı
3. Yiyecek maddelerinin kıtlığı
4. Denizaşırı ticaretin yokluğu
5. Çiftçilerin askere alınması ve çiftliklerin düşman orduları tarafından tahribi

Orta Çağ’da, Roma imparatorluk hiyerarşisi aşağıdaki hangi kurum aracılığıyla sürdürülmüştür?

1. Krallık
2. Köylülük
3. Kölelik
4. Kilise
5. Serflik

I. Köyden kente göç II. İşçi sınıfının ortaya çıkması III. Sanayi Devrimi IV. Nüfusun artışı V. Haçlı Seferleri Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri modern ekonominin temel dinamiklerinden değildir?

1. Yalnız II
2. IV ve V
3. Yalnız I
4. II ve III
5. Yalnız V

-Çok dilli bir imparatorluktur. -Çok kültürlü bir imparatorluktur. -Çok dinli bir imparatorluktur. -Birden fazla yazı dilini kullanan bir imparatorluktur. -Anadolu’da varlık göstermiştir. Yukarıda verilen özellikler aşağıdaki uygarlıklardan hangisine aittir?

1. İnka
2. Mısır
3. Roma
4. Sümer
5. Hitit

Antik Mısır ve Yeni Krallık Dönemi Antik Mısır uygarlığı, tarih boyunca farklı evrelere ayrılmıştır. Yeni Krallık Dönemi (MÖ 1550-1070), özellikle güney yönünde (Nubia) izlenen yayılmacı politikalar ve diplomatik gelişmelerle dikkat çeker. Bu dönemde: II. Ramses, Mısır’ın diplomasi ve askeri gücünün simgesi haline gelmiştir. Nubia ile artan ticaret ve genişleyen sınırlar, Mısır’ın siyasi ve ekonomik gücünü artırmıştır. Bu dönemin diğer özellikleri arasında mimari başarılar, tapınak inşaları ve dış ilişkilerdeki ilerlemeler bulunmaktadır. 2. Uygarlık Kavramının Evrimi Uygarlık, Latince “civis” (yurttaş) kelimesinden türetilmiştir ve tarihsel süreçte birçok farklı anlam kazanmıştır: Eski Roma: Vatandaşlık ve medeni yaşam. Rönesans: Politik düzen ve etik yapı. Aydınlanma Çağı: Ulaşılmış bir düzen ve incelik durumu. 19. Yüzyıl: Modernleşme ve Batı ile özdeşleşme. Bu, uygarlık kavramının zamanla değişen bir yapı taşıdığını ve tarihsel bağlamlarda farklı yorumlandığını göstermektedir. 3. Roma İmparatorluğu ve Güç Dinamikleri Roma, geniş toprakları kontrol ederek bir uygarlık merkezi haline geldi. Ancak, bu kontrol mekanizmasının zayıflaması çöküş sürecini hızlandırdı: Roma’nın başarısı, Doğu Akdeniz, Mezopotamya ve Suriye gibi bölgelerdeki etkinliğine dayanıyordu. Ancak, bu bölgelerdeki yönetimsel sorunlar ve ilişkilerin bozulması, Roma’nın çöküşünü tetikledi. 4. Hititler ve Ticaret Yolları Hitit uygarlığı, ticaret yollarını kontrol ederek askeri ve ekonomik güç elde etmiştir. Bu stratejik konum: Hititlerin çevre uygarlıklarla ilişkilerini şekillendirmiştir. Ekonomik temelin tarım ve ticaret üzerine kurulmasına olanak sağlamıştır. 5. Endüstri Devrimi ve Sömürgecilik Endüstri Devrimi, sömürgeci yayılma ve denizaşırı ticaretle doğrudan bağlantılıdır: Bilimsel etkinlik ve teknolojik gelişmeler üretim sistemlerini değiştirmiştir. Bu süreç, modern dünyanın ekonomik ve sosyal yapısının temelini oluşturmuştur. 6. Aydınlanma Filozofları ve Eleştiriler Aydınlanma düşünürleri, bireyin akıl ve özgürlük temelli haklarını savunmuş, kilise ve aristokrasi gibi kurumları eleştirmiştir: Voltaire ve Rousseau, bu hareketin öncülerindendir. Eleştiriler, bireysel hakların genişletilmesini ve demokratik toplumların gelişimini tetiklemiştir. 7. Feodalizm ve Toplumsal Yapı Feodal toplum, tarımsal üretim ve siyasi parçalanmışlık üzerine kuruludur: Haçlı Seferleri, feodal toplumun dini ve kültürel birliğini yansıtan önemli bir olaydır. Üretim, tamamen tarım ve toprak ilişkilerine dayanmıştır; sanayi üretimi bu dönemde yoktur. 8. Antik Uygarlıkların Yenilikleri Antik uygarlıklar, farklı alanlarda insanlığa büyük miraslar bırakmıştır: Sümerler: Çivi yazısı, tarihin ilk yazılı kayıt sistemi. Hititler: Atlı araba gibi stratejik savaş araçları. Yunanlar: Coğrafi koşullar nedeniyle denizcilik ve kolonizasyon. 9. Modern Uygarlık ve Edebiyat Modern uygarlıkla birlikte, edebiyatta roman gibi yeni türler ortaya çıkmıştır. Romanlar: Toplumsal değişimleri ve bireyin toplumdaki yerini yansıtır. Modern dünyanın edebi anlatımında temel bir yer tutar. 10. Coğrafi Keşifler Coğrafi keşifler, ekonomik ve ticari motivasyonlarla başlamıştır: Hindistan’a kestirme yollar arayışı. Osmanlı İmparatorluğu’nun ticaret yollarını kontrol etmesi sonucu Avrupa’nın alternatif yollar araması. Bu süreçte, Vasco da Gama gibi denizciler önemli keşifler yapmıştır. Sonuç Uygarlık tarihi, insanlığın kültürel, ekonomik ve siyasi gelişimini anlamak için önemli bir disiplindir. Tarih boyunca uygarlıklar, yazıdan ticarete, siyasetten sanata kadar birçok alanda insanlığa katkıda bulunmuştur. Bu bilgiler, tarihsel süreçleri daha iyi kavramak ve günümüz dünyasının kökenlerini anlamak için bir kılavuz işlevi görür. @lolonolo_com Uygarlık Tarihi 2024-2025 Final Soruları (Güz) 1. Antik Mısır’da Yeni Krallık Dönemi’ni, diğer uygarlıklarla ilişkiler bakımından kendisinden önceki dönemlerden ayıran en önemli fark aşağıdakilerden hangisidir?

1. Yazı kurallarının yerleşip yaygınlaşması
2. Bataklıkların kurutulması
3. Piramitlerin inşa edilmesi
4. II. Ramses’in hükümdar olması
5. Güneye doğru izlenen yayılmacı siyaset

Uygarlık, “civilization” kelimesi Latince “yurttaş, vatandaş” anlamına gelen “civis” kelimesinden türetilerek geliştirilmiştir. • Eski Çağ Roma’sında “civilitas” kelimesi “vatandaş” anlamına gelmektedir. • Rönesans döneminde “civilitas” kelimesi “politik” olana işaret eder. • Aydınlanma düşüncesi ile birlikte uygarlık kavramı “ulaşılmış bir incelik ve düzen durumu” anlamını kazanır. • 19. yüzyılla birlikte uygarlık, Batı modernleşme tecrübesi ile eş anlamlı hâle gelir. Yukarıdaki bilgilerden yola çıkarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

1. Kültür kavramı, uygarlık kavramına göre daha eski bir etimolojik kökene sahiptir.
2. Uygarlık kavramı, tarihsel süreçte çok farklı anlamlar kazanmıştır.
3. Uygarlıkların büyümesinde en etkili faktör savaştır.
4. Tarihte pek çok farklı uygarlık var olmuştur.
5. Kültür ve uygarlık kavramları birbirinden ayrılamaz.

Mısır, Doğu Akdeniz, Suriye ve Mezopotamya gibi uygarlık bölgelerinin denetimi, bu bölgelerdeki ilişkiyi örgütleyebilmesi Roma’nın gerçek gücünü oluşturmuştur. Ancak bu ilişkilerin yürütülememesi de çöküşü hızlandırmıştır. Yukarıda parçaya göre Roma’nın gerçek gücüne ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?

1. Senatonun işlevini başarıyla yerine getirmesi
2. Yunan mirasıyla kurulan ilişki
3. Bir merkez olarak Roma’nın devamlılığı
4. Üretici güçlerin yetersizliği
5. Uygarlık bölgelerini kapsayan hâkimiyet

Hitit uygarlığının gelişiminde rol oynayan en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?

1. Ticaret yollarının denetimi
2. Sulama sistemlerinin geliştirilmesi
3. Kültür ve sanat faaliyetleri
4. Yunan uygarlığıyla alışverişler
5. Uygarlıklar arası mücadeleler

Denizaşırı genişleme, sömürgeci yayılma, dünya pazarının gelişimine bağlı olarak ortaya çıkan üretim talebinin bilimsel etkinliği tetiklemesi gibi bir dizi olayın birbirine eklenmesi aşağıdakilerden hangisinin gelişimini tetiklemiştir?

1. Şanlı Devrim
2. Aydınlanma
3. Endüstri Devrimi
4. Rönesans
5. Reform

Kilise ve aristokrasi gibi iki temel kurum ve aktörü eleştirilerinin hedefine alan kesim aşağıdakilerden hangisidir?

1. Halk
2. Aydınlanmacı filozoflar
3. Krallar
4. Sofistler
5. Serfler

Fernand Braudel’in “Tıpkı dünün kronikçisi, bugünün de gazetecisi gibi davranarak bir olaydan diğerine aceleyle giden bildik anlatının zamanı” olarak tanımladığı zaman aşağıdakilerden hangisidir?

1. Kısa zaman
2. Uzun süre
3. Yavaş zaman
4. Konjonktürel zaman
5. Devrim zamanı

Feodal toplum, parçalı siyasi yapısına rağmen din ve kültür anlamında belirli bir ortaklığa işaret eder. Aşağıdakilerden hangisi bu bilgiyi destekleyecek bir örnektir?

1. Haçlı Seferleri
2. Çitleme uygulamasının başlaması
3. Köylü isyanları
4. Senyörler arası mücadeleler
5. Protestanlığın ortaya çıkması

Modern uygarlıkla birlikte edebiyatta geleneksel yazım dili ve türleri yenilenmeye uğramış ve yeni edebi türler ortaya çıkmıştır. Aşağıdakilerden hangisi modern uygarlıkla ortaya çıkmakla birlikte modern uygarlığı en iyi şekilde tasvir eden edebi türdür?

1. Şiir
2. Tragedya
3. Hikâye
4. Roman
5. Tiyatro

Aşağıdakilerden hangisi Ortaçağ’da yönetici sınıflara dâhil değildir?

1. Aristokrasi
2. Serfler
3. Kral
4. Senyör
5. Ruhban sınıf

Aşağıdakilerden hangisi Anadolu’da ortaya çıkmamıştır?

1. Yunan Uygarlığı
2. Bizans İmparatorluğu
3. Selçuklu Devleti
4. Osmanlı İmparatorluğu
5. Lidya Uygarlığı

Hitit uygarlığının güçlü temellerinden biri ham madde kaynakları üzerinde kurduğu denetimdir. I. Ticaret yollarının kontrolü Hitit uygarlığı için hayati öneme sahiptir. II. Hitit uygarlığının ekonomik temelini tarımsal faaliyetler oluşturmaktadır. III. Hitit uygarlığı Fenikelilerle ilişki içinde ortaya çıkmıştır. IV. Hitit uygarlığı denizcilikle ilgili önemli bir mirasa sahiptir. Yukarıda verilen bilgilerden hangileri Hitit uygarlığı için doğrudur?

1. III ve IV
2. II ve IV
3. I ve IV
4. I ve II
5. I ve III

Mısır uygarlığının hangi döneminde mimarlık, heykel, resim, süsleme sanatları, edebiyat, musiki, dans ve seyir sanatlarında büyük ilerlemeler olmuş, sanat her dalda altın çağını yaşamış, yazı kuralları yerleşmiş ve yaygınlaşmıştır?

1. II. Ara Dönem
2. I. Ara Dönem
3. Yeni Krallık
4. Orta Krallık
5. Eski Krallık

1497 yılında Ümit Burnu’nu dolaşarak yeni Hindistan yolunu keşfeden denizci aşağıdakilerden hangisidir?

1. Kristof Kolomb
2. Vasco da Gama
3. İbn Battuta
4. Ferdinand Macellan
5. Amerigo Vespucci

Aşağıdakilerden hangisi feodal toplumun özelliklerinden biri değildir?

1. İnsanlar arası ilişkilere dayanması
2. Siyasi yapının parçalanmış olması
3. Alışverişlerde ödeme şeklinin toprak olması
4. Üretimin sanayiye dayanması
5. Kralın mutlak bir gücünün bulunmaması

Sümer uygarlığının uygarlık tarihine bıraktığı en önemli miras aşağıdakilerden hangisidir?

1. Saat
2. Pusula
3. Yazı
4. Takvim
5. Para

Eski çağ uygarlıkları arasında atlı arabayı stratejik bir silaha dönüştüren uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

1. Mısır
2. Babil
3. Hitit
4. Pers
5. Roma

Yunan uygarlığını denize yönelten en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?

1. Ekonomik anlamda daha kazançlı olması
2. Gemicilik alanındaki yenilikler
3. Tarımdan elde edilen artı ürün
4. İklim koşulları
5. Topraklarının dörtte üçünün dağlık ve tarıma elverişsiz olması

Arnold Toynbee’nin kavramsallaştırmasında “başlatıcı doğum zorlamasını gerçekleştirdikten sonra büyümek için en ufak bir kımıltı yapamayacak durumda olan” toplumlara ne ad verilir?

1. Kısıtlı uygarlıklar
2. Başkalarıyla ilişkisi olmayan uygarlıklar
3. Ölü uygarlıklar
4. Uydu uygarlıklar
5. Büyümesi durmuş uygarlıklar

Aşağıdakilerden hangisi coğrafi keşiflerin başlamasında etkili olan sebeplerden biri değildir?

1. Kudüs’ü Müslümanlardan geri almak
2. Hindistan’a kestirme bir yol bulmayı istemek
3. Demokratik bir toplum yapısına kavuşmak
4. İstanbul’un fethinin yarattığı ekonomik ve sosyal sıkışmadan kurtulmak
5. Ticaret yollarının denetimini ele geçirmek