Arnold Toynbee’nin uygarlıkların ortaya çıkışını açıklarken başvurduğu iki anahtar kavram aşağıdakilerden hangileridir?
Uygarlık Tarihi
- Bahar · Vize20 soru
- Bahar · Final20 soru
- Bahar · Bütünleme20 soru
Arnold Toynbee’nin toplumsal duygu ve düşüncelerin taklit yoluyla elde edilmesini ifade etmek için kullandığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Fernand Braudel’in ‘uzun süre’ kavramı ile ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?
İstanbul’un Fethi’nin temel sonuçlarından biri ekonomik ve sosyal açılardan Avrupa’da sıkışmaya yol açmış olmasıdır. Bu sıkışma hâline karşılık olarak Batı’da yeni arayışlar ve girişimler ortaya çıkmıştır. İstanbul’un Fethi’nden sonra ortaya çıkan bu arayışların en önemli iki aktörü aşağıdakilerden hangisinde tam olarak verilmiştir?
Aşağıdakilerden hangisi Fernand Braudel’in tarih biliminin iş birliği içinde çalışması gerektiğini savunduğu disiplinlerden biri değildir?
Arnold Toynbee’nin kavramsallaştırmasında “başlatıcı doğum zorlamasını gerçekleştirdikten sonra büyümek için en ufak bir kımıltı yapamayacak durumda olan” toplumlara ne ad verilir?
Anadolu coğrafyasının özellikle iç kesimlerinde yaygın olarak görülen iklim tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Aşağıdakilerden hangisi uygarlık (civilisation) kelimesinin tarihsel süreçte kazandığı etimolojik anlamlardan biri değildir?
Mezopotamya’da şehir örgütlenmesinin gelişim süreci ile birlikte karmaşıklaşan bir toplumsal ilişkiler ağı da oluşmuştur. Şehir devrimi, zenginlik ya da tahıl fazlasının üretiminin düzenlenmesi, artan tahıl fazlasının kayıt altına alınması, depolara aktarılarak saklanması, mülkiyet ilişkilerinin düzenlenmesi, gelir ve giderin kayıt altına alınması, vergi kayıtlarının tutulması gibi yeni iş tanımlarının yanı sıra bürokratik bir aygıtın doğuşunu da beraberinde getirmiştir. Yukarıdaki bilgiden yola çıkılarak aşağıdaki meslek gruplarından hangisinin şehir devrimi ile ilgili olduğu söylenemez?
“Doğa güçlerine egemen olunması, makine, kimyanın sanayiye ve tarıma uygulanması, buharlı gemiler, demir yolları, elektrik telgrafı, koskoca kıtaların tarıma açılması, nehirlerin su yolları hâline getirilmesi, yerden bitercesine nüfus çoğalması… Toplumsal emeğin bağrında böylesine üretici güçlerin yatmakta olduğunu daha önce hangi yüzyıl sezebilmiştir?” Aşağıdaki uygarlıklardan hangisi Karl Marx ve Friedrich Engels’in Komünist Manifesto eserinde ifade ettikleri bu dönüşümün sonucu olarak ortaya çıkmıştır?
‘Uygarlık’ kavramının çoğul kullanılmasını gerektiren tarihsel süreç aşağıdakilerden hangisidir?
Uygarlık tarihinde Avrupa tarihini merkeze almayı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Sümer uygarlığında yerleşik tarımla birlikte ortaya çıkan tahıl fazlası, üretim ilişkilerinin dışında kalan iş süreçlerinde emek istihdamına imkân vermiştir. Yukarıdaki bilgiden yola çıkılarak Sümer uygarlığında üretim süreçlerinden kopan meslek grupları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
Fransız tarihçi Fernand Braudel’e göre aşağıdaki bilimlerden hangisinin çalışma alanı kısa zaman ile sınırlandırılmamıştır?
Fernand Braudel’in mensubu olduğu, 20. yüzyılda tarih bilimini geleneksel rol ve tanımından çıkararak yenilenmesinde öncü rol oynayan tarih okulu aşağıdakilerden hangisidir?
Aşağıdakilerden hangisi sınırları net olarak belirlenmiş bir uygarlık tanımı yapılmasını zorlaştıran nedenlerden biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi Anadolu’da ortaya çıkmamıştır?
1497 yılında Ümit Burnu’nu dolaşarak yeni Hindistan yolunu keşfeden denizci aşağıdakilerden hangisidir?
“Bugünün zamanı aynı zamanda dünün, onun bir öncesinin, eskinin tarihini taşımaktadır.” Fransız tarihçi Fernand Braudel yukarıdaki sözü ile aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
“Tarım-hayvancılık devrimini başarmakla insanlar, bazı toplumsal böcekler dışında kalan eski insan ataları dâhil bütün canlı yaratıklar gibi doğanın parazitleri olmaktan çıkarak doğanın etkin ortakları hâline geldiler.” İngiliz tarihçi Arnold Toynbee’nin, özelliklerini yukarıdaki ifadelerle anlattığı tarihî dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Yunan uygarlığı sürdürülebilirlik ve uzun ömürlülük anlamında bir uygarlık kapasitesi yaratamamıştır. Siyasi ve toplumsal krizler Eski Çağ’da Yunanistan’ı sürekli olarak düşünsel arayış, sorgulama ve araştırmalara yöneltmiştir. Yukarıda verilen bilgiye göre siyasi ve iktisadi alanda yaşanan krizler Yunan uygarlığını hangi alana yöneltmiştir?
I. Kralın mutlak gücünün bulunması II. Mübadelenin temelini toprağın oluşturması III. Üretimin endüstriye dayanması IV. Politik olarak bütünlüğün olmaması Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri feodal toplumun özelliklerinden değildir?
Neolitik Dönem’den çöküşüne kadar Mısır uygarlığı aşağıdaki uygarlıklardan hangisi ile ilişki içinde olmamıştır?
Feodal toplumun mevcudiyeti içinde meydana gelen Haçlı Seferleri aşağıdakilerden hangisini desteklemektedir?
I. Çok dilli bir imparatorluktur. II. Çok kültürlü bir imparatorluktur. III. Çok dinli bir imparatorluktur. IV. Birden fazla yazı dilini kullanan bir imparatorluktur. V. Anadolu’da varlık göstermiştir. Yukarıda verilen özellikler aşağıdaki uygarlıklardan hangisine aittir?
Orta Çağ döneminde, 1300 ile 1500 tarihleri arasında bugünkü İtalyan coğrafyasında yaşanan iktisadi, siyasi ve düşünsel canlanma aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
Bu dönemde, mimarlık, heykel, resim, süsleme sanatları, edebiyat, musiki, dans ve seyir sanatlarında büyük ilerlemeler olmuş, sanat her dalda altın çağını yaşamış, yazı kuralları yerleşmiş ve yaygınlaşmıştır. Mısır uygarlığının yukarıda özellikleri anlatılan siyasi dönemi aşağıdakilerden hangisidir?
MÖ. I. asırda Roma’yı yeniden örgütlenerek imparatorluk haline getiren önder aşağıdakilerden hangisidir?
Aşağıdakilerden hangisi uygarlıkların genel özelliklerinden biri değildir?
Kadim iki uygarlık çevresi olan doğu ve batı uygarlıkları arasında eski zamanlardan beri süregelen çekişmelerin Osmanlı’nın Akdeniz’deki hâkimiyetiyle neticelenmesine ve yeni bir evreye girmesine sebep olan hadise aşağıdakilerden hangisidir?
Ekonomide yeni tekniklerin kullanımı ve ekonomik faaliyet alanlarının gelişmesi ile üretimin büyük ölçüde büyümesini ifade eden gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
I. Vikingler-Saksonlar II. Bizans-Sasani III. Haçlı Seferleri IV. Roma-Vizigotlar V. Pers-Yunan Yukarıdaki mücadelelerden hangileri Anadolu coğrafyasında meydana gelmemiştir?
Modern uygarlıkla birlikte aşağıdakilerden hangisi yok olmaya yüz tutarken daha sonra şehirlerde ortaya çıkacak olan yeni üretim düzeninin ihtiyaç duyduğu emek kaynağı hâline gelmiştir?
Yeni Çağ, yeni yapılaşmaların uçlarının ortaya çıktığı bir dönemdir. Eski toplumsal yapının aktörü aristokrasi güç kaybı yaşarken yeni dönemde meydana gelen denizaşırı ticaretin beslediği burjuva sınıfı ortaya çıkmaya başlamıştır. Serflik çözülerek yok olmaya yüz tutarken biraz sonra şehirlerde ortaya çıkacak olan yeni üretim düzeninin ihtiyaç duyduğu emek kaynağı hâline gelecektir. Küçük ölçekli yerleşim birimleri olan köyler terk edilirken birer ticaret ve üretim alanı olarak ortaya çıkan şehirlerin yaygınlaşmaya başladığı görülmektedir. Kilise, bölünmeleri yaşamakta, maddi gücünü ve manevi otoritesini kaybettiği gibi toplumsal alanda görünür etkinliğini yitirme sürecine girmektedir. Yeni Çağ ile birlikte feodal birimlerin yönetiminden daha geniş bir coğrafyadaki insan kaynakları ve toplumsal enerjinin yönetilmesi anlamında, daha merkezî ve mutlak yönetimlere geçiş yaşanmıştır. Yukarıda Yeni Çağ’a ilişkin verilen bilgilerden yola çıkılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Arnold Toynbee’nin Yahudi topluluğunun serüveninden hareketle geliştirdiği, coğrafi bakımdan dağılmış ve yabancı toplumların hayatıyla kısmen kaynaşmış, fakat ortak bir kültürel geleneğe bağlı kalarak kendi manevi birliklerini ve başkalarından farklılıklarını sürdürebilen toplumları ifade etmek için kullandığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?
I. Hitit uygarlığının güçlü temellerinden biri ham madde kaynakları üzerinde kurduğu denetimdir. II. Ticaret yollarının kontrolü Hitit uygarlığı için hayati öneme sahiptir. III. Hitit uygarlığının ekonomik temelini tarımsal faaliyetler oluşturmaktadır. IV. Hitit uygarlığı Fenikelilerle ilişki içinde ortaya çıkmıştır. Yukarıda verilen bilgilerden hangileri Hitit uygarlığı için doğrudur?
Aşağıdakilerden hangisi Birinci Sanayi Devrimi’nin (1786-1890) ortaya çıktığı coğrafyalardan biri değildir?
Yeni iktisadi ve toplumsal tarihin odaklandığı devrevi salınımın egemen olduğu zaman aşağıdakilerden hangisidir?
Aşağıdakilerden hangisi tarih boyunca coğrafi mevkii itibarıyla kıtalar arasında yer alışı, su ve karayolları kavşağında bulunuşu dolayısıyla toplumlar arası ilişkilerin gerçekleştiği merkezî bir coğrafya olmuştur?
Sümer uygarlığının uygarlık tarihine bıraktığı en önemli miras aşağıdakilerden hangisidir?
Aşağıdakilerden hangisi Sanayi Devrimi’nin sonuçlarından biri değildir?
Anadolu coğrafyasındaki Eski Çağ uygarlıklarındaki şehirlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Aydınlanma dönemi düşüncesi, Avrupa’da sert rüzgârlar estirmektedir. İdeolojik dokusunu Hristiyanlığın, özelde Katolikliğin oluşturduğu geleneksel, Orta Çağ’a ait düşünüş ve dünya kavrayışları Aydınlanmanın militan filozoflarınca sert bir eleştiriye tabi tutulmakta ve yeniden inşa edilmekte idi. Dinsel otoriteyi temsil eden ruhban sınıf, yönetim rolünü üstlenen aristokrasi eleştirilerden nasibini almaktadır. Yukarıdaki açıklamalardan yola çıkılarak Aydınlanma dönemi düşüncesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Aşağıdaki tanımlamalardan hangisi Hitit uygarlığı ile ilgili söylenemez?
Arnold Toynbee’ye göre uygarlıkların çökmesine sebep olan en temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
“Zeus ve yıldırımı, Poseidon ve üç dişli mızrağı gibi geç dönem Yunan tasvirlerinin, sağ ellerinde tuttukları silahları savunarak betimlenen Suriye-Hitit bölgesindeki savaşçı tanrı modellerinden türetilmiş oldukları anlaşılıyor. Yunanistan’da hiç yaşamayan aslan Yunan sanatında ortaya çıkmıştır. Yunan mitolojisindeki Triton’un doğrudan Mezopotamya kökenli olduğu görülürken, dişi keçi ve yılan bileşimli bir aslan olan Chimaera Hitit tasvirleriyle bağlantılıdır. (Charles Freeman)” Yukarıda verilen metinden yola çıkılarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Roma uygarlığının modern uygarlığa bıraktığı en önemli miras aşağıdakilerden hangisidir?
XIX. yüzyılda Batı düşüncesi modern uygarlığı açıklamak için aşağıdaki tecrübelerden hangisini başlangıç noktası kabul eder?
Aşağıdakilerden hangisi Mısır uygarlığının İlk Sülaleler Dönemi’nde yaşadığı gelişmelerden biri değildir?
Uygarlık kavramı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Aşağıdakilerden hangisi feodal ekonominin özelliklerinden biri değildir?
I. Hristiyanların Roma İmparatorluğuna karşı mücadelesi II. Roma İmparatorluğunun ikiye ayrılması III. Doğu uygarlık bölgeleri ile ilişkilerinin kesilmesi IV. Barbar akınları V. Köle nüfusun artması Roma uygarlığının yıkılma sebepleri aşağıdakilerden hangisinde tam olarak verilmiştir?
I. Su ve kara yollarının kavşağında yer alması II. Önemli uygarlıklarla hemhudut olması III. Topraklarının tarıma elverişli olması IV. Ilıman iklim yaşanması Anadolu’nun uygarlık tarihi boyunca merkezî bir konum teşkil etmesinin iki temel sebebi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
“Bir bağımlılıklar zinciri boyunca, insanla insan arasındaki ilişkilere dayalı bir toplum; toprağın, hizmetlerin tek değil ama en sık rastlanılan ödeme aracı olduğu bir ekonomidir. Senyör, kraldan (Kral onun süzerenidir.) veya kendinden daha yüksek mertebeden bir senyörden bir fief (feodum), bir senyörlük almıştır. Bunun karşılığında ona çeşitli hizmetlerle yükümlüdür.” (Fernand Braudel) Yukarıda özellikleri anlatılan toplum düzeni aşağıdaki dönemlerden hangisinde görülmektedir?
II. Ara Dönem’de Mısır’ı istila ederek 150 yıl hâkimiyeti altında tutan topluluk aşağıdakilerden hangisidir?
Toynbee’ye göre tabii, tarihî ve sosyal çevrenin meydan okuyucu şartlarına insanın ve toplumların verdikleri karşılıklar uygarlıkları doğurur. Buna göre Sümer uygarlığının ortaya çıkışı aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
I. Uzun süre II. Yavaş zaman III. Durgun zaman IV. Kısa zaman V. Konjonktürel zaman Fernand Braudel’e göre tarih ve tarihçinin odaklandığı üç farklı zaman türü aşağıdaki seçeneklerden hangisinde tam olarak verilmiştir?
Endüstri Devrimi aşağıdaki ülkelerden hangisinde ortaya çıkmıştır?
Aşağıdakilerden hangisi Rönesans döneminde yaşanan gelişmelerden biri değildir?
Aşağıdaki uygarlıklardan hangisi Avrupa’nın ‘geleneksel öteki’si olarak kabul edilemez?