Türkiye'nin Toplumsal Yapısı

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Fermanının önemli hedefleri arasındadır?

1. Millî devletin temellerini atmak.
2. Millet sistemini sona erdirecek adımlar atmak.
3. Padişahın yetki alanlarını genişletmek.
4. Geleneksel idarî yapıyı güçlendirmek.
5. Osmanlı’yı İngiltere etkisinden uzak tutmak.

Aşağıdakilerden hangisi erken cumhuriyet döneminde uygulanan devletçi politikaları örnekler?

1. Karayolu yatırımlarının artırılması.
2. Kamu İktisadi Teşekküllerinin (KİT’lerin) açılması.
3. Yabancı yatırımlara öncelik tanınması.
4. Serbest piyasanın güçlendirilmesi.
5. Güçlü sermaye sınıfının taleplerine öncelik verilmesi.

Toplumun belirli bir statüde bulunan bireylerden beklediği davranış kalıplarına ne ad verilir?

1. Toplumsal kurum
2. Toplumsal rol
3. ‘Kendi için’ sınıf
4. Toplumsal ilişki
5. Toplumsal grup

Osmanlı reform hareketinin başladığı alan aşağıdakilerden hangisidir?

1. Aile yapısı
2. Eğitim
3. İktisat
4. Bürokrasi
5. Ordu

Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde etkili olan fikir akımları arasında yer almaz?

1. İslamcılık
2. Milliyetçilik
3. Osmanlıcılık
4. Sosyalizm
5. Kısmî Batıcılık

Osmanlı ekonomisinin yükselme dönemi boyunca fethe dayalı oluşu, aşağıdaki ekonomik önceliklerden hangisine dayanır? (Soru iptal edilmiştir)

1. İaşecilik
2. Vergicilik
3. Kalkınmacılık
4. Korumacılık
5. Gelenekçilik

Erken cumhuriyet döneminde yapılan devrimler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

1. Milliyetçilik devrimlerin şekillendirilmesinde etkili olmuştu.
2. Etkileri kentli orta sınıflara kadar uzandı.
3. Halkın ilerletilmesi önemli bir hedefti.
4. Eski kurumlara dokunulmadan, yeni kurumlar oluşturuldu.
5. Geniş halk yığınlarının talebiyle hayata geçirilmişlerdi.

Birinci Dünya Savaşı sonunda imzalanan barış antlaşmaları diplomatik açıdan fiyasko ile sonuçlanmıştır ve barış antlaşması hükmünde kalmış, ikinci bir dünya savaşının çıkmasını engelleyememiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu ifadede örneklenen duruma istisna teşkil eder?

1. Neuilly (Nöyyi) antlaşması
2. Versailles (Versay) Antlaşması
3. Trianon antlaşması
4. Lozan Antlaşması
5. Sevr Antlaşması

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal yapıyı belirleyen makro unsurların etkisini örneklemez?

1. Karasabanla tarıma geçilmesi
2. Toplumsal işbölümünün çeşitlenmesi
3. Nüfus içinde kadın-erkek oranının değişmesi
4. Tarımsal üretimi önemli ölçüde artıracak bir sulama projesinin hayata geçmesi
5. Siyasal iktidarın seçim yolu ile değişmesi

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti ile Türkiye Cumhuriyeti arasındaki devamlılık unsurları arasında yer alır?

1. Sanayileşmiş bir ekonomi
2. Sermaye birikiminin gelişmiş olması
3. Cumhuriyet yönetimi
4. Güçlü bir burjuvazi
5. Güçlü merkezî devlet

Aşağıdakilerden hangisi Kurtuluş Savaşı boyunca Anadolu hareketini destekleyen en önemli büyük devlettir?

1. Rusya
2. Afganistan
3. İngiltere
4. Amerika Birleşik Devletleri
5. Hindistan

Aşağıdakilerden hangisi birincil toplumsal ilişkileri örnekler?

1. İzleyici-Medya ilişkisi
2. İşçi-patron ilişkisi
3. Ebeveyn-çocuk ilişkisi
4. Bir otobüs durağında karşılaşanlar arasındaki ilişki
5. Banka ve müşteri arasındaki ilişki

“Fransız sosyolog Michel Foucault, modern toplumda ortaya çıkan bilimsel alanların, toplumu oluşturan bireyleri, piyasanın ve devletin talepleri doğrultusunda sınıflamak, normalleştirmek, ehlîleştirmek gibi işlevler üstlendiğini iddia eder. Örneğin modern öncesi dönemde pekâlâ toplumun içinde yaşayabilen deliler, modernleşme ile birlikte giderek toplumdan ayrıştırılarak tımarhanelere kapatılmıştır. Aynı zamanda ‘sağlıklı’ bir ruhun hangi özelliklere sahip olduğu tanımlanır ve sıradan insanlar bu yönde telkinlerle biçimlendirilir. Foucault’ya göre psikoloji biliminin esas işlevi işte budur.” Yukarıdaki paragrafta psikoloji özelinde örneklenen düşünme tarzını sosyolojiye uygularsak, aşağıdaki şıklardan hangisi, sosyolojinin benzer işlev üstlendiği bir durumu göstermez?

1. Bir fabrikada verimliliği artırmak üzere, işçilerin çalışma ve işten kaytarma sürelerini, iş sürecini gözlemleyerek ölçen bir araştırma
2. Çalışan nüfusun daha sağlıklı olması için alınabilecek tedbirleri tespit etmeye yönelik bir araştırma
3. Çocuk eğitiminde doğru ve yanlış tutumlar belirleyip, bunların nüfusun hangi kesimlerinde uygulandığını tespit etmeyi hedefleyen bir anket çalışması
4. Sokak çocuklarının taleplerini ve sorunlarını tespit etmeye yönelik, birebir çocuklarla görüşme yaparak yürütülen bir araştırma
5. Yoksullar arasında suç oranlarının daha yüksek olduğunu, polis ve mahkeme kayıtlarına dayanarak kanıtlamayı hedefleyen bir araştırma

Aşağıdakilerden hangisi, modernleşme ile birlikte, ekonomik alanda görülen değişmeler arasındadır?

1. Çekirdek ailenin oluşması
2. Okuryazarlık oranında artış
3. Modern devletin ortaya çıkması
4. Pazar ekonomisinin doğuşu
5. Milliyetçiliğin yükselmesi

İkinci Dünya Savaşı’nda müttefik olup faşizmi alt eden iki büyük güç, ABD ve Rusya, savaş sonrasında ayrışmış; böylece iki kutuplu bir dünya oluşmuş ve soğuk savaş adıyla anılan dönem başlamıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu ayrışmanın aşamalarından biri değildir?

1. NATO’nun kurulması
2. Berlin’in Doğu ve Batı Berlin olarak ikiye ayrılması
3. Yalta Konferansı’nda ABD-İngiltere ve Rusya’nın bir araya gelmesi
4. Doğu Bloğu’nun oluşması
5. Truman Doktrini’nin ilanı

‘Modern ve geleneksel unsurlar birbirini dışlar ve bir toplumda aynı anda varolamazlar.’ Yukarıdaki önerme aşağıdaki yaklaşımlardan hangisini örnekler?

1. Modernist yaklaşım
2. Marksist yaklaşım
3. Evrimci yaklaşım
4. Post-modern yaklaşım
5. İşlevselci yaklaşım

Aşağıdakilerden hangisi 1950’lerden başlayarak köyden kente göçün Türkiye’de kalıcı olmasına yol açan faktörlerden biri değildir?

1. Gecekondu tipi yapılaşmaya göz yumulması
2. Göç eden köylülerin köy ile iktisadi bağlarını sürdürmesi
3. Sosyal refah devletine özgü kurumsal yapılanmanın başarı ile uygulanması sonucu göçmenlerin ihtiyaçlarının karşılanması
4. Enformel ekonomiye özgü yapıların işsizlik sorununu erteleyebilmesi
5. Hemşeriler arası dayanışma ağları kurulması

Anadolu hareketi, siyasal ve askerî anlamda, yerellikten merkeziliğe doğru geçişi hedeflemekteydi. Aşağıdakilerden hangisi bu hedefe doğru atılmış bir adımdır?

1. Erzurum Kongresinin toplanması
2. İşgal kuvvetleri ile diplomatik görüşmelerin sürdürülmesi
3. Sivas Kongresinin toplanması
4. Kuvva-i Milliye birliklerinin desteklenmesi
5. Müdafa-i Hukuk Cemiyetlerinin kurulması

II. Dünya Savaşı ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

1. Türkiye II. Dünya Savaşı başlangıcında, ABD safında sıcak savaşa katılmıştır.
2. Türkiye II. Dünya Savaşı’nda savaşmamıştır.
3. II. Dünya Savaşı yıllarında Türkiye ekonomik açıdan çok büyük zorluklar atlatmıştır.
4. II. Dünya Savaşı boyunca Türkiye kaynaklarının çoğu askerî harcamalara ayrılmıştır.
5. II. Dünya Savaşı yıllarında Türkiye’de cumhurbaşkanı İsmet İnönü idi.

Aşağıdakilerden hangisi klasik dönemde Osmanlı millet sistemi içinde yer alan önemli gruplar arasında yer almaz?

1. Katolikler
2. Rumlar
3. Ermeniler
4. Museviler
5. Müslümanlar

Nüfusun büyük bir kısmının göç ederek tarımdan ve topraktan kopması, tarım dışı alanlarda, sanayide, dolayısıyla kentlerde hayatlarını kazanmaya ve yaşamaya başlaması süreci aşağıdaki terimlerden hangisiyle ifade edilir?

1. Gecekondulaşma
2. Metalaşma
3. Kentleşme
4. Bürokratikleşme
5. Proleterleşme

Aşağıdakilerden hangisi içinde devşirme kökenli olamaz?

1. Sadrazamlar
2. Kapıkulları
3. Yeniçeri ağaları
4. Kadılar
5. Tımarlı sipahiler

Aşağıdakilerden hangisi soğuk savaş dönemini şekillendiren tarihsel dönüm noktaları arasındadır?

1. I. Dünya Savaşı
2. İngiliz hegemonyasının yükselmesi
3. Truman Doktrini
4. Berlin Duvarının yıkılması
5. ABD ve Rusya arası saldırmazlık antlaşması

Aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası’na yönelik eleştiriler arasında yer almaz?

1. Özgürlüklerin hemen arkasından sınırları belirtilmiştir. Bu nedenle anayasa, özgürlüklerin sınırlanması mantığı üzerine kuruludur.
2. Siyasal partilerin kolayca kapatılmasına zemin hazırlayan bir anayasadır. Bu nedenle toplumun siyasal talep ve etkinliğini sınırlamaya yatkındır.
3. Anayasa halk oylamasında onaylanmamıştır. Bu nedenle meşru değildir.
4. Bir askeri darbe anayasası olduğundan toplumsal mutabakata dayanmaz. Bu nedenle toplumsal meşruiyeti tartışmalıdır.
5. Anayasa sık sık değiştirildiğinden bütünlüğü kalmamıştır.

Aşağıdakilerden hangisi 1923 – 1939 arasında kurulan veya kurulması önerilen siyasal partiler arasında yer almaz?

1. Serbest Cumhuriyet Fırkası
2. Cumhuriyetçi Köylü Millet Fırkası
3. Cumhuriyet Halk Fırkası
4. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
5. Kadınlar Halk Fırkası

60’lı yıllardan başlayarak ulaşım ve enformasyon teknolojilerinde yaşanan baş döndürücü değişim, günümüz dünyasının şekillenmesinde muazzam bir etkiye sahiptir. Aşağıdakilerden hangisi, yukarıda adı geçen değişimin önemli yapısal sonuçları arasında sayılabilir?

1. Tarımda istihdam edilen nüfusun tüm dünyada artış göstermesi
2. Cep telefonlarının icat edilmesi
3. Kırlardan kentlere kitlesel ve kalıcı göçün başlaması
4. Ulus devletlerin ekonomi üzerindeki güç ve etkilerinin artması
5. Sermayenin daha önce görmediğimiz bir güç, esneklik ve hareketlilik kazanması

Aşağıdakilerden hangisi 1924 Anayasası’nın özelliklerinden biri değildir?

1. Cumhuriyetin ilk anayasasıdır.
2. Yargı organı, yürütme ve yasamadan kesin olarak ayrılmıştır.
3. 1928 ve 1937’de önemli değişiklikler geçirmiştir.
4. Fiilî güçler birliği ilkesi üzerine oturur.
5. Cumhurbaşkanının sembolik yetkileri vardır.

Aşağıdakilerden hangisi kültürle ilgili farklı tanımlarda rastlanan unsurlar arasında yer almaz?

1. Maddi ve manevi ögeler içerme
2. Modern toplumun ürünü olma
3. Göreli süreklilik
4. Toplumsal yaşantının ürünü olma
5. Kuşaklar boyunca aktarılan ögeleri içerme

Kültürel üretim ülkenin genel atmosferinden, içinden geçtiği dönemin siyasal ve toplumsal koşullarından etkilenir. Aşağıdaki yargılardan hangisi yukarıdaki ifadeyi örneklemektedir?

1. Modern öncesi dönemde sanatsal sayılabilecek bir üretimden söz edilemez.
2. Sanatsal yaratıcılık, doğası gereği, tamamen özerk bir üretim sürecine yönelir.
3. Türkiye’de gerçek anlamda sanatsal bir üretimden söz edilemez.
4. 80 darbesi öncesinde Türkiye’de sanatsal üretim bir hayli politik bir boyut kazanmıştır.
5. Sanat, geçmiş ustaların ürün ve tekniklerinin mükemmelleştirmeye yönelmelidir.

Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya Savaşı’nın nedenleri arasında değildir?

1. Emperyalist rekabet
2. Petrol bölgelerinin paylaşımı
3. Avrupa’nın doğusundaki imparatorlukları ulus devletlere parçalama isteği
4. Almanya ve Fransa arasındaki Alsace-Loraine sorunu
5. Rusya’nın Slav halklarına yönelik korumacı tutumu (Panslavizm)

1980’lerden bugüne kadar küreselleşme sürecinin hızının artması ve alanını genişletmesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

1. Dijital teknoloji alanındaki yenilikler ile iletişim ve ulaşımının kolaylaşması
2. Ulus devletlerin serbest ticaretin önünün açılması yönündeki uygulamaları
3. Birçok ülkede seçmenlerin bu genişleme sürecine yoğun destek vermesi
4. Ulus üstü politik kurumların, kimi konularda ulusal egemenlik haklarını sınırlayabilmesi
5. Tüm küre üzerinde örgütlenen ulus üstü şirketlerin yaygınlaşması

Aşağıdakilerden hangisi modern devleti tanımlayan özellikler arasında değildir?

1. Etkin, geniş ve eğitimli bir bürokrasi oluşturmayı hedefler.
2. Daha kalabalık, disiplinli ve merkezî bir orduya dayanır.
3. Nakit ihtiyacı nedeniyle etkin ve parasal kaynaklara dayanan bir vergi sistemi oluşturmayı hedefler.
4. Yönettiği nüfus ve toprak parçasının tamamı üzerinde güçlü bir egemenlik kurmayı hedefler.
5. İktidarın kaynağı çok partili seçimde alınan oya dayanır.

Türkiye’de bazı bölgeler ve kırlarla kentler arasındaki doğurganlık hızı büyük farklılık göstermektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu farklılığı açıklayan nedenler arasında değildir?

1. Bazı bölgelerde, nüfustaki kadın-erkek dengesinin erkekler lehine bozulması ve buna bağlı olarak doğurganlık hızının düşmesi
2. Eğitim seviyesindeki farklara bağlı olarak doğurganlığa yönelik farklı yaklaşımlar olması
3. Bazı bölgelerde doğurganlığı teşvik eden ataerkil değerlerin daha etkili olması
4. İç bölgelerden kıyı bölgelerine göç
5. Bazı bölgelerde kadınların kentsel işgücüne daha az katılması nedeniyle doğurganlık eğiliminin artması

Aşağıdakilerden hangisinde II. Dünya Savaşı sonrası canlanan sosyal bilim araştırmaları üzerinde, 1980’lere dek etkili olan belli başlı teorik yaklaşımlar bir arada verilmiştir?

1. İşlevselci Yaklaşım – Mikro Tarihçilik
2. Marksist Yaklaşım – Özne Merkezli Yaklaşım
3. Yerel Tarihçilik – Sözlü Tarih
4. Çatışma Merkezli Yaklaşım – İşlevselci Yaklaşım
5. Makro Yaklaşım – Mikro Yaklaşım

Aşağıdakilerden hangisi günümüzdeki büyük kentlerin mekânsal ayrışma şeması içinde ağırlıklı olarak yer almaz?

1. Derme çatma, tek katlı evlerden oluşan gecekondu mahalleleri
2. Kent merkezinin hemen yakınlarında yükselen gökdelenlerden oluşan iş merkezleri
3. Kentin eski tarihî semtlerinin yeniden imarı ile kültürel seçkinlerin hizmetine açılan semtler
4. Kentin çevresinde yer alan lüks konut siteleri
5. Kentin dışında yoksulların yaşadığı kalitesiz apartman bloklarından oluşan semtler

Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı sonrası toplumsal yapı tartışmalarına katkıda bulunmuş sosyal bilimcilerimizdendir?

1. Beşir Fuat
2. Prens Sabahattin
3. Nezihe Muhittin
4. Mübeccel Kıray
5. Ahmet Mithat Efendi

Aşağıdakilerden hangisi son yıllarda kadına yönelik şiddetin artması ve yeni biçimler almasının olası nedenlerinden değildir?

1. İşsizlik gibi nedenlerle erkeklik rolünün sarsılması
2. Yeni kimliklerle güçlenen ataerkilliğin şiddete zemin hazırlaması
3. Yasal düzenlemeleri tam anlamıyla hayata geçirecek kurumsal altyapının eksikliği
4. Piyasa ekonomisine yönelik politikaların bilinen ilişkilenme biçimlerini sarsması
5. Kadın haklarıyla ilgili kurumların konuya duyarsız kalması

Tikel üzerindeki tüm vurgularına rağmen, tarihçi için de geçmişin karmaşık ve devasa veri yığını içinde neyin inceleneceğini; neyin incelemeye değer olduğunu, inceleme öncesinde belli fikirler ve sorular olmadan tespit etmek olanaksızdır esasında. Yukarıdaki ifade aşağıdakilerden hangisini destekler?

1. Tarihçiler (de) araştırma konularını ve sorunsallarını belli önkabullere dayandırırlar.
2. Aynı konu üzerinde tarihçilerin bulguları ile sosyologların bulguları çoğu kez çelişir.
3. Tarihçiler tüm bulgularını arşiv araştırmasına dayandırırlar.
4. Tarih eğitimi yetersiz olduğu için tarihsel sonuçlar da hatalıdır.
5. Tarihçiler kafalarında hiçbir yargı olmaksızın arşive girerler.

Aşağıdakilerden hangisi günümüz Türkiye’sinde medyayı şekillendiren etkenler arasındadır?

1. Gazetecilik alanında, köşe yazarları çok etkindir.
2. Görsel medyadan çok yazılı medya ağırlıktadır.
3. Medyada, bireysel ya da magazinel konuları hafif gören ve geri plana iten bir dil hakimdir.
4. Az sayıda medya kurumu vardır.
5. Medya kurumları devlet mülkiyetindedir.

Aile içi şiddetle mücadeleye yönelik açılan acil danışma hattının numarası hangisidir?

1. 112
2. 110
3. 155
4. 911
5. 183

Tarihsel Arka Plan ve Modernleşme: Türkiye’nin modernleşme süreci, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde Tanzimat ve Islahat Fermanları ile başlamış, II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemi inkılaplarıyla büyük bir ivme kazanmıştır. Bu süreçte, geleneksel lonca düzeni ve reaya-yönetici ayrımı yerine bürokrasi, ulus devlet kurumları ve yeni bir hukuki çerçeve şekillenmiştir. Özellikle 20. yüzyılın ilk yarısında yapılan inkılaplar, eğitimden hukuka, kadının toplum içindeki yerine kadar pek çok alanda köklü dönüşümler getirmiştir. 2. Nüfus ve Demografik Geçiş: Yüksek doğurganlık ve ölümlülük oranlarına sahip genç nüfus yapısından, düşük doğurganlık ve düşük ölümlülük oranlarının görüldüğü daha yaşlı bir profile evrilen Türkiye, demografik geçişin ileri aşamalarına yaklaşmaktadır. İç ve dış göç hareketleri (kırdan kente, uluslararası göç vb.) nüfusun bölgeler arasında yoğun dengesizlik göstermesine sebep olmaktadır. Aynı zamanda, özellikle 2010’lardan itibaren Türkiye, göçmen ve mülteci kabulünde de önemli bir merkez hâline gelmiş, nüfus kompozisyonu bu yeni akışlardan etkilenmiştir. 3. Kentleşme ve Küresel Etkiler: 1950’lerden itibaren hızlanan kentleşme, büyük şehirlerin nüfus yoğunluğunu artırmış, gecekondu bölgeleri ve çarpık kentleşme gibi sorunları beraberinde getirmiştir. 1980’ler sonrası uygulanan ekonomik politikalar, Türkiye’yi uluslararası sermaye ve ticaret akışlarına daha açık hâle getirmiş, İstanbul gibi metropoller “küresel kent” olma yolunda gelişme kaydetmiştir. Bu süreçte, kültürel ürünlerin ve yaşam tarzlarının da piyasa mantığına tâbi olduğu gözlemlenmektedir; popüler müzik, televizyon dizileri, tüketim merkezli kültürel eğilimler öne çıkmıştır. 4. Siyasi ve Hukuki Yapıdaki Değişimler: Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu anayasalarından 1924, 1961 ve 1982 Anayasaları, siyasi sistemin genel çerçevesini belirleyen temel metinlerdir. 1961 Anayasası, görece özgürlükçü yapısıyla toplumsal örgütlenmenin önünü açmışsa da 1980 darbesinden sonra hazırlanan 1982 Anayasası, daha merkeziyetçi ve özgürlük alanını daraltıcı nitelikte olmuştur. Bununla birlikte, siyasi partilerin, sivil toplumun ve medyanın etki alanı toplumsal değişim süreçlerinde belirleyici olmaya devam etmiştir. 5. Kültürel Çoğulculuk ve Kimlik Meseleleri: Modernleşme süreci, Osmanlı toplumsal yapısında yer alan etnik ve dinî çeşitliliğe yeni boyutlar katmıştır. Cumhuriyet dönemi boyunca homojenleştirici politikalar ile yerel ve etnik kimliklerin görünürlüğü sınırlanmışsa da, özellikle 1980 sonrasında yükselen kimlik hareketleri ve demokratikleşme söylemleriyle birlikte etnik, mezhepsel ve cinsiyet temelli kimlikler daha fazla görünürlük kazanmıştır. Feminist hareketin darbe sonrası dönemde yükselişi, sivil toplumun farklı alanlarına yayılan yeni arayışlarla yakından ilişkilidir. 6. Yeni Eğilimler ve Gelecek Perspektifleri: Küreselleşme, iletişim teknolojilerinin yaygınlaşması ve Avrupa Birliği ile yürütülen ilişkiler, Türkiye’nin toplumsal yapısındaki dönüşümü hızlandırmaktadır. Kentli orta sınıfın genişlemesi, tüketim alışkanlıklarının farklılaşması, kültürel kimlik tartışmalarının derinleşmesi gibi olgular, önümüzdeki dönemde de önemli gündem maddeleri olacaktır. Ayrıca nüfustaki yaşlanma trendi, sosyal güvenlik ve istihdam politikalarının yeni baştan ele alınmasını gerektirecektir. Sonuç: Türkiye’nin toplumsal yapısı, tarihsel miras ve modernleşme deneyiminin getirdiği çok katmanlı bir süreç içinde evrilmeye devam etmektedir. Demografik dönüşümler, kentleşme, küresel etkileşimler ve kimlik tartışmaları gibi faktörler, bu yapının geleceğine yön vermeye devam edecektir. Türkiye’nin geçmişten bugüne taşıdığı imparatorluk kültürü, Cumhuriyet modernleşmesi ve günümüz küresel dinamikleri, toplumsal yapı analizinde bir arada ele alınması gereken temel unsurlardır. @lolonolo_com Türkiyenin Toplumsal Yapısı 2024-2025 Bütünleme Soruları 1- Aşağıdakilerden hangisi 1980 sonrası oluşan kültürel iklime özgü unsurlar arasında sayılamaz?

1. ’80’lerin başında Türk İslam sentezi fikri yükselmiştir.
2. Kamusal hak talepleri ve politik bir dil kültürel ürünler üzerinde etkilidir.
3. 1980 öncesi güçlü olan sol eğilimli kültürel iklim, askerî darbe ortamında bastırılmıştır.
4. Bireyselliği ve bireysel özgürlükleri öne çıkaran bir söylem yaygınlaşmıştır.
5. Sağ görüşlü ve/veya muhafazakâr kimlikli entelektüeller de kamusal görünürlük kazanmıştır.

Sosyolojik açıdan kültürü tanımlayan unsurlar ……. ile sınırlanamaz. Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelebilir?

1. toplumun değerleri
2. popüler kültür ürünleri
3. toplumsal semboller
4. estetik açıdan mükemmellik arz eden sanat ürünleri
5. günlük yaşamında kullanılan maddî nesneler

Türkiye nüfusu artık yüksek doğurganlık ve ölümlülük hızına sahip genç bir nüfus olmaktan çıkarak düşük doğurganlık ve ölümlülük hızına sahip ve gittikçe yaşlanan bir nüfus olma özelliği kazanmaktadır. Yukarıdaki tespite göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

1. Türkiye’nin nüfusunda kadın erkek dengesinin bozulacağı
2. Türkiye’nin demografik geçişin son aşamasına yaklaştığı
3. Türkiye’de doğal ölüm hızının artmasının beklendiği
4. Türkiye’de yüksek nüfus artışı beklendiği
5. Türkiye’nin nüfusu artırmaya yönelik politikalar izlemesinin zorunlu olduğu

Aşağıdakilerden hangisi reaya içinde yer alır?

1. Yeniçeriler
2. Müderrisler
3. Kalemiye
4. Kadılar
5. Köylüler

Aşağıdaki sorunsal alanlardan hangisi Türkiye’de kültür sosyolojisinin oluşumunda bilhassa etkili olmuş sorunsallardan biridir?

1. Sanayileşmenin kültür üzerindeki etkileri
2. Elit ve halk kültürü arasındaki ayrışma
3. Rock müziğin dönüşümü
4. Maddi kültürün gelişimi
5. Yüksek kültürü belirleyen estetik değerler

Küreselleşme süreci “küresel kent” adı verilen yeni bir kent türünü ortaya çıkarmıştır. Aşağıdakilerden hangisi küresel kentin özellikleri arasında yer almaktadır?

1. Kent, uluslararası sermayeyi kendine çekebilecek iletişim alt yapısı, konut vb. hizmetleri sunmak üzere tasarlanır.
2. Kent, içinde yaşayan kentlilerin taleplerine göre şekillenir.
3. Kent merkezi kamunun erişimine açık tutulur.
4. Kente ilişkin politik kararlar geniş katılım ile alınır.
5. Kentin yöneticileri kültürel hayata müdahale etmez.

“Görülüyor ki, hars ile medeniyeti birbirinden ayıran, harsın bilhassa duygulardan, medeniyetin bilhassa bilgilerden mürekkep olmasıdır. İnsanda duygular usule ve iradeye tâbi değildir. Bir millet, diğer milletin dinî, ahlâkî, bediî duygularını taklit edemez.” Yukarıdaki alıntı aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

1. Ziya Gökalp
2. Prens Sabahattin
3. Fuat Köprülü
4. Halil İnalcık
5. Ahmet Hamdi Tanpınar

Aşağıdakilerden hangisi modernleşme sürecinde görülen ekonomik dönüşümler arasında değildir?

1. Sermaye birikimi süreci
2. Yaygın organik enerji kullanımının yerini inorganik enerjinin (makine gücünün) alması
3. Emekçi sınıfların nüfus içindeki oranlarının daralması
4. Kapitalist pazar ekonomisinin yaygınlaşması
5. Ekonominin parasallaşması

Aşağıdakilerden hangisi anayasaların özellikleri arasındadır?

1. İdeal şartlarda toplumsal olarak güçlü grupların taleplerini yansıtırlar.
2. Uzun anayasalar daha güçlüdür.
3. Yasamayı genel ilkeler etrafında sınırlarlar.
4. Tüm demokratik ülkelerde güçlü bir anayasa geleneği mevcuttur.
5. Yasama yetkisini kullanırlar.

1961 Anayasası ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

1. İfade ve örgütlenme özgürlüğünün kapsamı hükümetlerin kararlarına bırakıldı.
2. Cumhuriyet Senatosu kuruldu.
3. Milli Güvenlik Kurulu kuruldu.
4. Basın ve üniversitelere tam özerklik sağladı.
5. Güçler ayrılığı ile yargı bağımsızlığı sağlandı.

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme sürecinin önünü açan nedenler arasındadır?

1. Siyasal temsil mekanizmalarının güçlenmesi
2. İletişim teknolojilerindeki devrimsel dönüşüm
3. Siyasal katılımda görülen artış
4. Ulus devletlerin ekonomi üzerindeki etkisinin artması
5. İki kutuplu bir dünyanın oluşması

Güncel Türkiye nüfusu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

1. Kadın erkek dengesi bozulmuştur.
2. Genç nüfus oranı yüksektir.
3. Bölgeler arasında dengesiz dağılmıştır.
4. Nüfus artış hızı düşmektedir.
5. Türkiye doğumlu olmayanların oranı artmaktadır.

Tanzimat döneminde ekonomik alanda Osmanlı üzerindeki Batı etkisi doruk noktasına çıkar. Bu ifadeden hareketle, Tanzimat döneminde aşağıdaki Batılı güçlerden hangisi ile ilişkiler daha etkili olmuştur?

1. Rusya
2. Hollanda
3. Fransa
4. Almanya
5. İngiltere

Aşağıdakilerden hangisi 1980 darbesinin ardından feminist hareketin yükselmesinin nedenlerinden biridir?

1. İlk kez kadın meselesine yönelik siyasal bir ilginin başlaması
2. Devletin kadınları güçlendirme yönünde teşvik edici politikaları
3. Alt sınıftan kadınlar arasında ataerkillik karşıtı bilincin yükselmesi
4. Kamusal alanda demokratik katılımın artması
5. Darbe sonrası düzene muhalif hareketlerin tasfiyesi ile oluşan politik boşluk

Türkiye toplumu Batılı ve yerli yaşam biçimleri arasında bölünmüş bir yapı arz eder. Eğitimde, kültürel kurumlarda, bununla da kalmayıp bizzat gündelik yaşam biçimlerinde ve zihniyette bu bölünmenin izini görebiliriz. İşin tuhafı bölünme (alafranga ve alaturka yaşayan ve düşünen) kişiler ve gruplar arasında değildir; çoğu durumda bu bölünme, aynı kişi ve grupta, demek ki bizzat Türk toplumunun kendinde yaşanır. Yukarıdaki alıntı aşağıdaki sorunsallardan hangisine ilişkindir?

1. Sınıfsal yapının unsurları
2. Azgelişmişliğin sonuçları
3. Batılılaşmanın toplumsal yapı üzerinde etkisi
4. Demokrasi sorunsalı
5. Türkiye’de aydınların genel formasyonu

1980 sonrasında Türkiye’de kültür, ülkedeki her şey gibi giderek piyasaya tabî oldu ve yeni bir tarz etrafında, geçmiştekinden daha geniş bir kültür endüstrisi oluştu. Aşağıdakilerden hangisi bu ifadeyi örnekler?

1. Futbolda dört büyüklerin dışındaki takımların yükselmesi
2. Tarım politikalarının değişmesi
3. Politik dilde yaşanan dönüşüm
4. Sinema alanında devlet desteğinin artması
5. Pop müziğin yükselmesi

Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya Savaşı’nı tanımlayan topyekun savaş kavramının unsurları arasındadır?

1. Askerlik çağındakilerin silah altına çağrılması
2. Orduların sevki için planlamalar yapılması
3. Cephenin lojistik ihtiyaçlarının karşılanması için önlemler alınması
4. Cephe ile cephe gerisi arasındaki farkın belirsizleşmeye başlaması
5. Kadınların da askere alınması

Soğuk Savaş dönemi ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi geçerli değildir?

1. Büyük güçlerin nükleer silahlara sahip olması, politik gerginliğin sıcak savaşa dönüşmemesinde etkili olmuştur.
2. Genel bir refah artışı gözlemlenmiş ve geniş orta sınıflar ortaya çıkmıştır.
3. Tüm dünyada kırlardan kentlere doğru kitlesel bir göç yaşanmıştır.
4. Tüm dünyada kapitalizm rakipsiz bir ekonomik model olarak egemen olmuştur.
5. Dünya ABD ve Rusya arasında iki kutba bölünmüştür.

II. Dünya Savaşı sonrasında Türkiye aşağıdaki devletlerden hangisi ile müttefik olmuştur?

1. Japonya
2. İngiltere
3. Çin
4. ABD
5. SSCB

Türkiye’de yaygın evlilik sözleşmesi biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

1. Sadece dinî nikâh
2. Sadece resmî nikah
3. Hem resmî hem dinî nikâh
4. Nikâhsız birliktelik
5. Noter sözleşmesi ile evlilik