Türkiye'nin Toplumsal Yapısı

Ekonominin siyaseti, kültürü, hukuku, eğitimi ve diğer tüm toplumsal alanları belirlediğini iddia eden yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

1. Bütüncül Yaklaşım
2. Ekonomik Belirlenimcilik
3. Romantik Akım
4. Modernist Yaklaşım
5. Liberalizm

Nüfusun niteliğinin artması ile birlikte hem ekonomide verimlilik artar hem de toplumsal değerler değişir. Yukarıdaki değerlendirme aşağıdakilerden hangisinin toplumsal yapıyı etkilediğini ifade etmektedir?

1. Coğrafi çevre
2. Tarihsel süreç
3. Demografi
4. Ekonomi
5. Teknolojik gelişmeler

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu antlaşmasıdır?

1. Gümrü Antlaşması
2. Versay Antlaşması
3. Lozan Antlaşması
4. Sevr Antlaşması
5. Ankara Antlaşması

Osmanlı’da XIX. yüzyılda devletin kurtuluşunun Türki unsurları birleştirerek Büyük Turan’ı kurmaktan geçtiğini savunan fikir akımı aşağıdakilerden hangisidir?

1. Pantürkizm
2. Batıcılık
3. Sosyalizm
4. Osmanlıcılık
5. İslamcılık

1960 yılında askerî darbe ile kapatılan Demokrat Parti’nin geleneğini sürdüren ve 1965 seçimlerinde büyük başarı kazanan parti aşağıdakilerden hangisidir?

1. Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi
2. Adalet Partisi
3. Millet Partisi
4. Türkiye İşçi Partisi
5. Yeni Türkiye Partisi

I. Dünya Savaşı’na girdiği hâlde, bitimini beklemeden savaştan çekilen ülke aşağıdakilerden hangisidir?

1. Rusya İmparatorluğu
2. Amerika Birleşik Devletleri
3. Bulgaristan Krallığı
4. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
5. Osmanlı İmparatorluğu

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Fermanı’nın yayımlanmasında etkili olan faktörlerden biridir?

1. Gayrimüslim tebaya da haklar vererek yükselen milliyetçi isyanları engelleme çabası
2. Türk-Müslüman bir burjuva sınıfı yaratma ve onu güçlendirme çabası
3. Osmanlı toplumundaki sınıf eşitsizliklerini ortadan kaldırma çabası
4. Osmanlı ekonomisinin sanayileştirilmesi yönündeki çabalar
5. Sanayileşen Batılı güçler karşısında daha geniş bir manevra alanı yaratma hedefi

Tanzimat ile birlikte Osmanlı uluslararası ekonomik iş bölümü içinde giderek yarı sömürge bir ülkeye dönüşmüştür. Ancak öte yandan Osmanlı’nın kimi bölgelerinde giderek modern kapitalist ekonomik kurumlar ve modern bir alt yapı ortaya çıkmış; bu ise belli sektörlerin gelişmesine ve bazı liman kentlerinin modern bir çehreye dönüşmesine yol açmıştır. Yukarıdaki parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi Tanzimat sonrasında ortaya çıkan yeni sektörler arasında yer almaz?

1. İhracat
2. Tarım
3. Ticaret
4. Demir yolu ulaşımı
5. Sanayi

ABD eski başkanı Barack Obama, zenci genç Travyon Martin’in öldürülmesi üzerine konuşurken “Bu ülkede birçok zenci erkek, 35 yıl önce ben dâhil, yoldan geçerken arabaların kilitlerinin kapatıldığının sesini duymuştur.” şeklinde bir açıklama yapmıştır. Barack Obama’nın yukarıda yer verilen sözleri, öncelikli olarak toplumsal yaşamın hangi boyutuna gönderme yapmaktadır?

1. Toplumsal roller
2. Toplumsal eşitsizlikler
3. Toplumsal prestij
4. Toplumsal ilişkiler
5. Toplumsal statü

Modern Batı toplumları sömürgecidir. Batı dışı toplumların geri kalmalarının nedeni, kendi yetersizlikleri değil; sömürgeci politikalardır. Bu politikalar hem ekonomik düzeyde hem de kültürel düzeyde işler; yani Batı ülkeleri hem Batı dışı toplumların kaynaklarını sömürür hem de onlara kendi değerlerini benimsetmeye çalışır. Yukarıdaki parçada ifade edilen önermeye dayanarak aşağıdaki politikalardan hangisi izlenebilir?

1. Ülke ekonomisini dışa kapatarak devlet desteği ile sanayileşme
2. Batı teknolojisine kapalı bir bilim politikası
3. Batı ülkeleriyle askerî iş birliğine dayalı bir dış politika
4. Ülke ekonomisini dışa açarak Batı sermayesini ülkeye çekme politikası
5. Batı kültürünü yaygınlaştıracak bir eğitim politikası

Aşağıdakilerden hangisi modern devlet tipini, diğer devlet tiplerinden ayıran özellikler arasında yer almaz?

1. Geleceğe yönelik planlamalar yapar.
2. Askerlik hizmetleri için vergi toplar.
3. Kişiler üzerindeki fiziki cezaları azaltır.
4. Modern öncesi devlete nazaran kalabalıklaşan bir bürokratik aygıta ihtiyaç duyar.
5. Nüfus üzerinde etkin denetim mekanizmaları oluşturmaya çalışır.

Osmanlı’nın geniş toprağında yüzyıllardır ona sadık yaşayan Müslüman ve gayrimüslim tebaa, devletin şefkatli kollarıyla kucaklandıkça ve Batılı devletlerin tebaası gibi halkı geliştirecek önlemlerden yararlandıkça kendi içinde de kucaklaşacak ve el birliğiyle ülkeleri için çalışıp savaşacaktır. Yukarıdaki parçanın yazarı aşağıdaki fikir akımlarından hangisinin savunucusu olabilir?

1. Sosyalizm
2. Türkçülük
3. Feminizm
4. İslamcılık
5. Osmanlıcılık

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin 1945 sonrasında kalıcı olarak çok partili demokrasiye geçmesi üzerinde etkili olmamıştır?

1. CHP içinde güçlü bir karşıt hareketin ortaya çıkması
2. CHP’yi geleneksel olarak destekleyen grupların desteğinin azalması
3. Ekonomik açıdan güçlü bir kesimin ortaya çıkması ve bunların siyasal hayatın serbestleştirilmesini istemesi
4. II. Dünya Savaşı sonrasında Türkiye’nin dışlanma tehdidi karşısında taraf tutmak ve tuttuğu tarafın temsil ettiği siyasal sistemi benimsemek zorunda kalması
5. II. Dünya Savaşı yıllarında uygulanan ekonomi politikalarının halk üzerinde yarattığı hoşnutsuzluk sonucu CHP üzerinde oluşan baskı

Batı’da ortaya çıkan bir standardı, hatta belli bir sınıfın yaşam biçimini temsil eden “uygarlık” kavramı, zamanla “bilgi ve görgü sahibi insanların oluşturduğu yaşam biçimi” anlamında kullanılmaya başlanmış; giderek genelleştirilip nötrleşmiştir. Yukarıdaki parçada kavramlarla ilgili olarak ifade edilen durum, aşağıdaki yargılardan hangisini örnekler?

1. Kavramların değişiminde etkili olan unsur, toplumsal yapının değişmesidir.
2. Kavramlar, tamamen nötr ve tarafsız tanımlara dayanır.
3. Tarihsel süreç içinde kavramlara farklı anlamlar yüklenebilir.
4. Kavramlar, politik görüşlerden bağımsız olarak geliştirilmiş net tanımlamalardır.
5. Kavramlar, bilim insanları tarafından tartışılarak tanımlanır.

Aşağıdakilerden hangisi modernleşme sürecinin sonuçları arasında yer alır?

1. Daha dayanışmacı bir toplumun ortaya çıkması
2. Devletin toplum üzerinde denetim kurabileceği araçların azalması
3. Dünya genelinde nüfusun azalması
4. Sanayi kentinin ortaya çıkması
5. Sınıflı toplumun ortaya çıkması

Aşağıdakilerden hangisi modern tarih ve modern sosyoloji disiplinleri arasındaki temel farklardan biridir?

1. Tarihçiler kuramdan (teoriden) yararlanmazken sosyologlar kuramlardan yararlanır ve kuramlar oluştururlar.
2. Tarihçilerin kullandığı araştırma teknikleri, sosyologlara nazaran daha kapsamlıdır.
3. Tarihçiler olgulardan çok varsayımlarla ilgilenirken sosyologlar olgularla ilgilenir.
4. Tarihçiler geçmişle ilgilenir, sosyologlar ise ilgilenmez.
5. Tarih tikel olaylarla ilgilenirken, sosyoloji genellemeler yapmaya yatkındır.

Osmanlı nüfusunun büyük çoğunluğunu köylüler oluşturuyordu. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisi bu durumla doğrudan ilişkilidir?

1. Osmanlı’da uluslararası tarımsal ürün ticareti yoktur.
2. Nüfus fazlalığı nedeniyle yükselme döneminde Osmanlı ekonomisinde para kullanımı yaygındır.
3. Osmanlı’da kentler gelişmemiştir.
4. Osmanlı’daki ekonomik faaliyetin önemli bir kısmını tarımsal üretim oluşturur.
5. Osmanlı topraklarında devlet mülkiyeti yaygınlaşmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi birincil toplumsal ilişkileri örneklemektedir?

1. Vatandaş-devlet ilişkisi
2. İşçi-patron ilişkisi
3. Sosyal medyada kurulan ilişkiler
4. Arkadaş ilişkileri
5. Medya-izleyici ilişkisi

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de 1930’dan başlayarak 15 yıl boyunca kesintisiz tek parti yönetiminin başlamasına yol açan etkenler arasında yer almaz?

1. Serbest Cumhuriyet Fırkası deneyimi sonrası iktidar partisinde tedirginlik oluşması
2. Diğer tek parti yönetimlerinin başarılı bir kalkınma çizgisi yakalaması
3. Dünyada da tek parti yönetimlerinin yaygınlaşması
4. 1929 ekonomik krizinin etkisi ile ekonomik kapanmaya ve merkezileşmeye yönelinmesi
5. İktidardakilerin faşist anlayışı benimsemesi

Osmanlı’da batılılaşma etkilerinin gündelik yaşamda da hissedilmesi, ilk kez hangi dönemde gerçekleşmiştir?

1. I. Dünya Savaşı yılları
2. İttihat ve Terakki yönetimi
3. II. Abdülhamid Dönemi
4. Tanzimat Dönemi
5. II. Mahmud Dönemi

Ocak 1980’de Türkiye ekonomisinde devletin rolünü daraltan, dolayısıyla yapısal bir değişim içeren kararların mimarıydı. Ancak bu kararlar yoğun toplumsal tepki ile karşılaştı. Askerî darbe sonrası, 1983 yılında kurduğu Anavatan Partisi’nin seçimleri kazanması ile başbakan oldu ve bu kararları hayata geçirdi. Onun döneminde Türkiye ekonomisinde devletin küçülmesi, kamu harcamalarının azaltılması, özelleştirmeler, sosyal devlet uygulamalarının yavaş yavaş tasfiyesi ve sermaye kesiminin korunması yönünde birçok adım atıldı. Yukarıdaki parçada sözü edilen siyasetçi aşağıdakilerden hangisidir?

1. Turgut Özal
2. Bülent Ecevit
3. Recep Tayyip Erdoğan
4. Süleyman Demirel
5. Tansu Çiller

Türkiye’de meclis hükümetinden kabine sistemine geçiş aşağıdakilerden hangisiyle başlamıştır?

1. TBMM’nin kurulması
2. Kars Antlaşması’nın imzalanması
3. Halifeliğin kaldırılması
4. Cumhuriyetin ilan edilmesi
5. Saltanatın kaldırılması

“Toplumda gözlemlenen tek tek olguların, nasıl ve neden ilişkili olduğuna ilişkin iddiadır.” Yukarıdaki ifadede tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

1. Model
2. Teori
3. Tez
4. Hipotez
5. Anti-tez

Türkiye’de boşanma oranı Avrupa ülkeleri kadar yüksek değildir; ancak giderek yükselmektedir. Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’de boşanmanın, Batı ülkelerinde sık rastlanmayan nedenlerinden biridir?

1. Eşlerin anne ve babalarının, evlilik sorunlarına, baskı yapacak derecede müdahale etmesi
2. Şiddetli geçimsizlik
3. Eşler arasında iletişimsizlik
4. Eşlerin karakter özelliklerindeki farklılıklar
5. Ekonomik sorunlar

Küreselleşme sürecine yol açan en önemli siyasal olay aşağıdakilerden hangisidir?

1. Sosyalist ülkeler bloğunun dağılması
2. Dünyanın ABD ve Rusya arasında iki kutba ayrılması
3. Dünya savaşı
4. Milliyetçiliğin rakipsiz ideoloji olarak yükselmesi
5. Ulus üstü şirketlerin öne çıkması

Nüfusun yapısını, özelliklerini ve değişimlerini inceleyen bilim dalına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

1. Antropoloji
2. Demografi
3. Beşerî Coğrafya
4. Nüfus Sosyolojisi
5. Psikoloji

Nüfus piramidi üzerinde aşağıdaki verilerden hangisi yer alır?

1. Nüfusun gelecekteki tahminî büyüklüğü
2. Nüfus büyüklüğünün zaman içindeki değişimi
3. Nüfusun yaş ve cinsiyetlere göre dağılımı
4. Nüfusun gelire göre dağılımı
5. Nüfusun bölgeler arasında dağılımı

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye kültürünü etkileyen kaynaklar arasında yer almaz?

1. İslam kültürü
2. İskandinav kültürü
3. Orta Asya kültürü
4. Akdeniz kültürü
5. Batı kültürü

Aşağıdakilerden hangisinde II. Dünya Savaşı sonrası canlanan sosyal bilim araştırmaları üzerinde, 1980’lere dek etkili olan belli başlı teorik yaklaşımlar bir arada verilmiştir?

1. Çatışma merkezli yaklaşım – İşlevselci Yaklaşım
2. Yerel tarihçilik – Sözlü Tarih
3. İşlevselci Yaklaşım – Mikro tarihçilik
4. Makro yaklaşım – Mikro Yaklaşım
5. Markist yaklaşım – Özne Merkezli Yaklaşım

Aşağıdakilerden hangisi işlevselci yaklaşıma yönelik eleştirilerden biri değildir?

1. Toplumları biyolojiden ödünç alınan kavramlarla açıklar.
2. Toplumların iradeleri ve belli niyetleri olduğunu varsayar.
3. Toplumların istikrarlı bütünlükler olduğunu varsayar.
4. Toplumda ortaya çıkan bölünme ve çatışmaları göz ardı etmektedir.
5. Sadece dinin toplum üzerindeki etkisine odaklanmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi anayasanın işlevlerinden değildir?

1. Devlet organlarının ilişkilerini ve yetki sınırlarını belirler.
2. Devletin dayandığı temel ilkeleri düzenler.
3. Uluslararası ilişkileri düzenler.
4. Diğer yasalara kaynaklık eder.
5. Devlet ile toplum arasındaki ilişkiyi düzenler.

Osmanlı’da geçerli olan Millet sistemi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1. Hukuk, millet sistemi dışında gelişmiştir.
2. En önemli gayrımüslim millet Katoliklerdir.
3. Burada millet derken kast edilen bugünkü ‘ulus’ sözüne karşılık gelir.
4. Millet sisteminde ayırıcı en önemli kıstas din ve ona bağlı mezheptir.
5. Millet sistemi, devletin tüm unsurları arasında tam bir eşitliğe dayalıdır.

Küreselleşme döneminde siyaset ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

1. Tüm siyasal örgütlenmeler ulusal ölçeklidir.
2. Ulus devletlerin Soğuk Savaş dönemindeki gücü sarsılmıştır.
3. Çevre gibi sorunların kapsamlı ideolojiler başarısıyla çözüleceği düşünülmektedir.
4. Siyasi katılım yalnızca sendikalar ve siyasal partiler gibi geniş örgütlerle gerçekleşir.
5. Siyasete ciddi ve mesafeli bir kamusal dil hâkimdir.

Anayasa mahkemesinin temel işlevi nedir?

1. Meclisin çıkaracağı anayasayı genel hukuk ilkeleri açısından değerlendirir.
2. Anayasaları kaleme alır.
3. Anayasa hükümlerine ilişkin iptal davası açar.
4. Anayasaya karşı suç işlediği iddia edilen tüm kişileri yargılar.
5. Yasaları anayasal uygunluk açısından denetler.

Osmanlı ekonomisinin yükselme dönemi boyunca fethe dayalı oluşu, aşağıdaki ekonomik önceliklerden hangisine dayanır?

1. Gelenekçilik
2. İaşecilik
3. Vergicilik
4. Kalkınmacılık
5. Korumacılık

Aşağıdakilerden hangisi tevhid-i tedrisat yasasına ilişkin değerlendirmeler arasında sayılabilir?

1. Toplumu oluşturan gruplara eğitim konusunda özerklik tanır.
2. Üniversitelerde reform yapılması sağlanmıştır.
3. Eğitim sisteminde dinin etkisini azaltmıştır.
4. Karma eğitime son vermiştir.
5. Eğitim sisteminde geri dönülmez bozulmalara yol açmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi günümüz Türkiye’sini doğrudan şekillendiren tarihsel süreçler arasında yer almaz?

1. 1980 askerî darbesi
2. Küreselleşme süreci
3. Türkiye’de piyasa ekonomisinin yaygınlaşması
4. 12 Mart dönemi
5. Türkiye ekonomisinin dışa açılması

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de 1970’li yıllarda toplumun siyasallaşmasının nedenleri arasında sayılamaz?

1. Tüm dünyada benzeri bir siyasallaşma eğiliminin görülmesi
2. Türkiye’nin sanayileşmesi ile işçi sınıfının genişlemesi
3. Kentleşme ile birlikte siyasal beklentilerin artması
4. 1961 Anayasası’nın siyasal özgürlükleri genişletmesi
5. Güçlü tek parti hükümetlerinin siyaseti teşvik etmesi

1946 yılında Cumhuriyet Halk Partisi’nden ayrılan milletvekillerinin kurduğu siyasal parti aşağıdakilerden hangisidir?

1. Milli Selamet Partisi
2. Milliyetçi Hareket Partisi
3. Serbest Cumhuriyet Fırkası
4. Demokrat Parti
5. Adalet Partisi