Sosyoloji Tarihi I

Auguste Comte hangi eserinde pozitivist düşünceye dinî bir form vermiştir?

1. Pozitif Siyaset Sistemi
2. Pozitivist İlmihal
3. Yeni Bilim
4. İnsanlık Dini
5. Pozitif Felsefe Dersleri

Comte’a göre toplumsal bütünlüğü sağlayan bağlar aşağıdakilerden hangileridir?

1. Din, felsefe ve ideoloji
2. Aile, cemaat ve ulus
3. Din ve ideoloji
4. Felsefe ve bilim
5. Dil, din ve iş bölümü

Aşağıdakilerden hangisi İbn Haldun’un kurduğu “Ümran” ilminin inceleme konuları arasında yer almaz?

1. Geçmiş çağlarda yaşamış toplumların tarihi
2. Yerleşik ve göçebe toplumlar
3. Göçler ve nüfus hareketleri
4. Toplumların bilim, sanat ve ticaret hayatı
5. Okyanuslar ve onlarla ilişkili ekosistemler

I. Toplum, insani eylem ve ilişkilerin ürünüdür. II. İnsan, tabiatın bilgisine sahip olamaz. III. İnsan aklı, toplumu şekillendiren ve dönüştüren ilkeleri keşfedebilir. IV. Filozoflar toplumsal âlem hakkında düşünmekten vazgeçmelidir. V. İnsanlarca yaratılan toplumsal âlem, beşerî bilim tarafından açıklanabilir. Yukarıdaki önermelerden hangileri Vico tarafından savunulmuştur?

1. I, III, IV ve V
2. I, II, III ve V
3. I, III ve V
4. II ve IV
5. I ve V

Comte’a göre biyoloji ile sosyoloji arasındaki temel benzerlik aşağıdakilerden hangisidir?

1. XIX. yüzyılda doğmuşlardır.
2. Somut olguları incelerler.
3. İnorganik bilimlerdir.
4. Ortak inceleme nesneleri insandır.
5. Parçaları değil, bütünü incelerler.

Montesquieu’ya göre aşağıdakilerden hangisi “pozitif hukuk” karşısında önceliğe sahiptir?

1. Hakkaniyet ilişkileri
2. Uluslararası hukuk
3. Aristokratik ayrıcalıklar
4. Örfi hukuk
5. Akrabalık ilişkileri

İbn Haldun’un geliştirdiği “asabiye” kavramını en doğru karşılayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

1. Toplumsal sapma
2. Toplumsal şiddet
3. Toplumsal ilerleme
4. Toplum psikolojisi
5. Toplumsal dayanışma

Auguste Comte yeni bir bilim olarak sosyolojiyi kurarken aynı zamanda aşağıdaki temel siyasi gayelerden hangisini gütmüştür?

1. Tüm yurttaşlar için genel seçme ve seçilme hakkını savunmak
2. Devlet yönetimde ademimerkeziyeti sağlamak
3. Burjuvazinin iktidarı ele geçişmesine engel olmak
4. Fransız Devrimi sonrası ortaya çıkan toplumsal ve siyasal çalkantılara son vermek
5. Fransa’da anayasal bir monarşi tesis etmek

Montesquieu’nün siyaset kuramına göre hükümetin ilkesi hangi anlama gelmektedir?

1. Hükümetin devamı için yönetilenlerin sahip olması gereken duygudur.
2. Hükümetin devamı için yöneticilerin dinî hükümlere bağlı kalmasıdır.
3. Hükümetin devamı için yöneticilerin sahip olması gereken duygudur.
4. Hükümetin devamı için yöneticilerin uluslararası antlaşmalara sadık kalmasıdır.
5. Hükümetin devamı için yöneticilerin laiklik ilkesinden ayrılmamasıdır.

İbn Haldun aşağıdaki özelliklerinden hangisi sebebiyle sosyolojik düşünceye yakın bir düşünür olarak kabul edilir?

1. Modern topluma dair öngörülerde bulunması
2. İncelemelerinde mülakat tekniğini kullanması
3. Gözleme dayanan ampirik çözümlemeler yapması
4. Eserlerinde kendi kişisel görüş ve değer yargılarına yer vermesi
5. Sanayi toplumu üzerine çözümlemeler yapması

Aşağıdaki önermelerden hangisi Montesquieu’nün Romalılar üzerine yazdığı eserin ana fikirlerinden biri olamaz?

1. Birey, “genel hareket”in bir aracıdır.
2. Bir ülkenin kaderi, yöneticilerinin kişisel becerilerine bağlıdır.
3. Bireyin tarihsel süreçteki rolü cüzidir.
4. İdari yapı bir devlet için hayati öneme sahiptir.
5. Tarihsel süreç, Tanrısal müdahale hesaba katılmadan değerlendirilmelidir.

Yasalar ……..  davranışlarını, gelenekler ise …… davranışlarını düzenler. Montesquieu’nün yukarıdaki ifadesini tamamlayan kavramlar sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

1. insanların – yurttaşların
2. eğitimlilerin – cahillerin
3. cahillerin – eğitimlilerin
4. yurttaşların – insanların
5. soyluların – halkın

Vico’nun tarih kuramıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

1. Tarihsel gidişatta birbirini takip eden salt iki aşama sürekli tekrarlanarak sonsuza dek sürer.
2. Mutlak ilerleme düşüncesine karşı döngüsel bir tarih kuramıdır.
3. İnsanlık tarihi barbarlıktan medeniyete doğru akar ve tekrar barbarlığa döner.
4. Özü itibarıyla İbn Haldun’un tarih kuramıyla benzerlik gösterir.
5. Tarihsel gidişatın son aşamasında tekrar toplumsal yozlaşma başlar.

Montesquieu hakkında aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?

1. Siyasi görevlerde bulunmuştur.
2. XVIII. yüzyılın en etkin düşünürlerindendir.
3. Burjuva sınıfına mensuptur.
4. Doğa bilimleri alanında araştırmalar yapmıştır.
5. Hukuk alanında tahsil görmüştür.

I. İklim, insan mizacı, örf ve âdetler, kanunlar ve hükümet biçimlerinin oluşumunda etkilidir. II. Kıta halkları, ada halklarına göre özgürlüklere daha bağlıdır. III. Soğuk iklimlerden sıcak iklimlere gidildikçe insanların zevk konusundaki duyarlılıkları azalır. IV. Soğuk iklimlerde insanlar daha gayretlidir. V. Sıcak iklimlerde kölelik akla pek aykırı gelmez. Yukarıdaki önermelerden hangileri Montesquieu’ye ait olamaz?

1. I, IV ve V
2. I ve IV
3. I ve III
4. II ve III
5. I ve V

Ben ilkelerimi kendi ön yargılarımdan değil —–  çıkardım. Montesquieu’ya ait olan yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

1. kanun metinlerinden
2. şeylerin doğasından
3. kutsal kitaptan
4. ahlaki öğretilerden
5. Aristoteles felsefesinden

Montesquieu’ya göre aşağıdakilerden hangisi toplumsal süreçlere etki eden fiziki nedenler arasında yer almaz?

1. İklim
2. Din
3. Arazi yapısı
4. Bitki örtüsü
5. Ada veya kıta ülkesi olmak

Emile Littré ve John Stuart Mill gibi düşünürlerin Auguste Comte ile yollarını ayırmalarının en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

1. Comte’un İngiliz siyasal modeline yönelik eleştirileri
2. Comte’un Fransız üniversitelerinde görev almayı reddetmesi
3. Comte’un seçkinci bir toplum ve siyaset anlayışını savunması
4. Comte’un pozitivizmi dinselleştirmesi
5. Comte’un psikolojik rahatsızlıkları

Montesquieu’nün Romalılar üzerine yazdığı eserde imparatorluğun çöküşüne dair ileri sürdüğü asıl neden aşağıdakilerden hangisidir?

1. Yöneticilerin toplumsal ve siyasal değişimlerde ilahi müdahalenin önemini yadsıması
2. İklim koşullarının ülke yönetimini olumsuz etkileyecek kadar elverişsiz hale gelmesi
3. Merkeziyetçi bir idarenin benimsenmesi
4. Yöneticilerin kabiliyetsizliği
5. Devlet kadrolarının liyakat esasına göre oluşturulmaması

Montesquieu’nün hükümet kuramına göre despotizm için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

1. Temelinde mutlak bir toplumsal eşitlik vardır.
2. Ilımlı bir hükümet şeklidir.
3. Asya imparatorlukları gibi büyük toplumlara uygun bir hükümet şeklidir.
4. Varlığını sürdürebilmesi için korkunun topluma nüfuz etmesi gerekir.
5. Egemenlik tek bir kişiye aittir.

yüzyılın en özgün Fransız düşünürlerinden biri olan Alexis de Tocqueville, hem bir teorisyen hem de Dışişleri Bakanlığı yapmış aktif bir siyasetçidir. Tocqueville, modern demokrasilerin karşı karşıya olduğu en büyük tehlikeyi “Çoğunluğun Despotizmi” olarak tanımlar. Eşitlik tutkusunun özgürlüğü boğabileceği uyarısında bulunan Tocqueville, devletin despotikleşmesini engellemek için Adem-i Merkeziyet (Yerinden Yönetim) ilkesinin benimsenmesi gerektiğini savunur. Ona göre yerel yönetimler ve sivil toplum, bireyin özgürlüğünü merkezi devletin mutlak gücüne karşı koruyan en önemli kalkandır. Karl Marx: Tarihsel Materyalizm ve Yabancılaşma Akademik formasyonunu Hukuk ve Felsefe alanlarında tamamlayan Karl Marx, sosyolojiye çatışmacı perspektifi ve tarihsel materyalizmi kazandırmıştır. Marx’a göre toplumun temeli (altyapısı) olan ekonomi; siyaset, hukuk, din ve sanat gibi üstyapı kurumlarını belirleyen asıl güçtür. “Komünist Manifesto”da tarihin motorunun sınıf mücadelesi olduğunu vurgulayan Marx, kapitalist sistemin işçiyi dört aşamalı bir yabancılaşma sürecine (ürettiği nesneye, sürece, kendisine ve topluma) sürüklediğini açıklar. Marx’ın kuramında her düşünce sistemi, içinde bulunduğu özgül tarihsel dönemin maddi koşullarının bir ürünüdür; bu yaklaşım onun tarihselci yönünü ortaya koyar. Hegemonya ve Gramsci’nin Katkısı Klasik Marksizmi kültürel bir boyutla zenginleştiren İtalyan düşünür Antonio Gramsci, iktidarın sadece zorla değil, rıza ile de sürdürüldüğünü göstermiştir. Hegemonya kavramıyla Gramsci; egemen sınıfın kendi değerlerini, kültürünü ve ideolojisini tüm topluma “doğal ve tek doğru” olarak kabul ettirme sürecini anlatır. Hegemonya, eğitimden medyaya kadar sivil toplumun her alanında inşa edilen entelektüel ve ahlaki bir liderlik biçimidir. @lolonolo_com Sosyoloji Tarihi 1 2025-2026 Final Soruları Sosyoloji Tarihi 1 2025-2026 Final Soruları 1. Alexis de Tocqueville, ….. yüzyılda yaşamış ….. bir düşünürdür. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

1. XIX. – İtalyan
2. XVIII. – Fransız
3. XX. – İtalyan
4. XX. – Fransız
5. XIX. – Fransız

Montesquieu’nun geliştirdiği siyaset kuramı, Fransız Devrimi süreci ve sonrasında aşağıdaki toplumsal kesimlerden hangisinin siyasal meşruiyetine temel teşkil etmiştir?

1. Burjuvazi
2. İşçiler
3. Ruhban sınıfı
4. Köylüler
5. Aristokrasi

Karl Marx’ın yüksek tahsil yaptığı iki alan aşağıdakilerden hangisidir?

1. İktisat ve Antropoloji
2. İktisat ve Sosyoloji
3. Hukuk ve Siyaset Bilimi
4. İktisat ve Siyaset Bilimi
5. Hukuk ve Felsefe

Vico’nun tarih kuramına göre toplumların geçtiği üç aşama sırasıyla hangileridir?

1. Tanrılar çağı – Ruhbanlar çağı – Bilim adamları çağı
2. Kahramanlar çağı – Ruhbanlar çağı – Bilim adamları çağı
3. Tanrılar çağı – Kahramanlar çağı – İnsanlar çağı
4. Kahramanlar çağı – İnsanlar çağı – Tanrılar çağı
5. İnsanlar çağı – Tanrılar çağı – Kahramanlar çağı

Komünist Manifesto adlı eserin ana teması aşağıdakilerden hangisidir?

1. Sınıf mücadelesi
2. Sınıflar arası barış
3. Kilise karşıtı mücadele
4. Hümanizm
5. Anti-kolonyalist mücadele

“Hegemonya” kavramını geliştiren İtalyan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

1. Louis Althusser
2. Antonio Gramsci
3. Giambattista Vico
4. Gaetano Mosca
5. Vilfredo Pareto

Alexis de Tocqueville’e göre modern demokratik toplumlarda devletin despotikleşmesinin önüne geçmek için yapılması gereken aşağıdakilerden hangisidir?

1. Dinin toplumsal hayatta etkisini azaltmak
2. Yönetimde soylu sınıfın temsilcilerine yer vermek
3. Yönetimde adem-i merkeziyeti benimsemek
4. İktisadi alanda devlet müdahalesini artırmak
5. Eşitlik ve özgürlüğü birbirinden ayırmak

“Sosyoloji” terimini ilk defa kullanan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

1. Emile Durkheim
2. Montesquieu
3. İbn Haldun
4. Auguste Comte
5. Giambattista Vico

I. Düzen – Toplumsal statik II. Düzen – Toplumsal dinamik III. İlerleme – Toplumsal dinamik IV. İlerleme – Toplumsal statik Auguste Comte’a göre pozitivizmin toplumsal ilkesi “Düzen ve İlerleme”dir, sosyolojinin iki inceleme alanı ise “toplumsal statik” ve “toplumsal dinamik”tir. Bu açıklamaya göre yukarıda verilen eşleştirmelerden hangileri doğrudur?

1. II ve IV
2. II ve III
3. I ve III
4. I ve II
5. I ve IV

Montesquieu’nün Romalılar üzerine yazdığı eserde imparatorluğun çöküşüne dair ileri sürdüğü asıl neden aşağıdakilerden hangisidir?

1. Yöneticilerin kabiliyetsizliği
2. İklim koşullarının ülke yönetimini olumsuz etkileyecek kadar elverişsiz hale gelmesi
3. Merkeziyetçi bir idarenin benimsenmesi
4. Devlet kadrolarının liyakat esasına göre oluşturulmaması
5. Yöneticilerin toplumsal ve siyasal değişimlerde ilahi müdahalenin önemini yadsıması

Marksist düşünceye göre aşağıdakilerden hangisi iş alanındaki yabancılaşmanın aşamalarından değildir?

1. İnsanın işverene yabancılaşması
2. İnsanın topluma yabancılaşması
3. İnsanın ürettiği nesneye yabancılaşması
4. İnsanın kendisine yabancılaşması
5. İnsanın üretim sürecine yabancılaşması

Alexis de Tocqueville’in siyasette ulaştığı en yüksek makam aşağıdakilerden hangisidir?

1. İçişleri Bakanlığı
2. Dışişleri Bakanlığı
3. Milli Eğitim Bakanlığı
4. Ekonomi Bakanlığı
5. Başbakanlık

Karl Marx’a göre gerek düşünce sistemlerinin gerekse toplumsal ilişkilerin kökenleri özgül bir şekilde tarihsel dönemlerde bulunur. Yukarıdaki önerme Marx’ın hangi entelektüel yönelimine işaret eder?

1. Pozitivist
2. Ekonomist
3. Liberal
4. Muhafazakâr
5. Tarihselci

Aşağıdakilerden hangisi Karl Marx’ın çözümlediği üretim tarzlarından değildir?

1. Asya tipi üretim tarzı
2. Kapitalist üretim tarzı
3. Feodal üretim tarzı
4. İskandinav üretim tarzı
5. Antik köleci üretim tarzı

Montesquieu’nün hükümet kuramındaki “erdem” kavramı ile aşağıdakilerden hangisi arasında bir benzerlik kurulabilir?

1. Dindarlık
2. Dürüstlük
3. Ahlak
4. Vatanseverlik
5. Özgürlük

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Emekçiler Birliği (Birinci Enternasyonal)’nin kuruluş amaçlarından değildir?

1. Ulusal sınırlarla parçalanmış işçi sınıfının sorunlarını tartışmak
2. İşçi sınıfının ulusal ordular içinde örgütlenmesini sağlamak
3. Uluslararası işçi dayanışmasını teşvik etmek
4. Sendikal hareketin uluslararası planda gelişmesini sağlamak
5. Ulusal sosyalist hareketler arasında eş güdüm sağlamak

Comte’a göre toplumsal bütünlüğü sağlayan bağlar aşağıdakilerden hangileridir?

1. Felsefe ve bilim
2. Dil, din ve iş bölümü
3. Aile, cemaat ve ulus
4. Din ve ideoloji
5. Din, felsefe ve ideoloji

Alexis de Tocqueville’e göre modern demokrasilerin karşılaşabileceği başlıca tehlike aşağıdakilerden hangisidir?

1. Toplumsal sınıfların ortadan kalkması
2. Medeniyetler savaşı
3. Çift kutuplu dünya düzeni
4. Çoğunluğun despotizmi
5. Basın özgürlüğünün kötüye kullanılması

Auguste Comte determinist (gerekirci) yaklaşımı aşağıdaki düşünürlerin hangisinden ödünç almıştır?

1. Montesquieu
2. Saint-Simon
3. Marx
4. Condorcet
5. Tocqueville

Siyasi, hukuki, felsefi, edebî ve sanatsal gelişmeyi….. belirler. Marx’a göre yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

1. düşünce
2. coğrafya
3. din
4. estetik
5. ekonomi