İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi
Klasik Mantık
Derleme
Çıkmış Sorular · Arşiv
Final20 soru
Bütünleme23 soru
Deneme Sınavı19 soru
Deneme Sınavı18 soru
Deneme Sınavı19 soru
Deneme Sınavı19 soru
Deneme Sınavı19 soru
Deneme Sınavı16 soru
Deneme Sınavı16 soru
Deneme Sınavı16 soru
Deneme Sınavı18 soru
Deneme Sınavı19 soru
Deneme Sınavı19 soru
Deneme Sınavı19 soru
Deneme Sınavı15 soru
Deneme Sınavı20 soru
Deneme Sınavı19 soru
Deneme Sınavı19 soru
Deneme Sınavı20 soru
Deneme Sınavı18 soru
Deneme Sınavı19 soru
Deneme Sınavı19 soru
Deneme Sınavı20 soru
Ünite Soruları9 soru
Ünite Soruları9 soru
Ünite Soruları9 soru
Ünite Soruları9 soru
Ünite Soruları11 soru
Ünite Soruları9 soru
Ünite Soruları9 soru
Ünite Soruları10 soru
Ünite Soruları10 soru
Ünite Soruları7 soru
Ünite Soruları10 soru
Ünite Soruları10 soru
Ünite Soruları8 soru
Diğer113 soru
662soru
166sayfa
37sınav
— · —sayfa 1 / 166— · —
01
Final
Aşağıdakilerden hangisi genel terimdir?
İyi
Güzel
Sefil
Tatlı
Kibarlık
02
Final
Aşağıdakilerden hangisi somut terimdir?
Adalet
Egemenlik
Zarafet
İnsan
Nezaket
03
Final
Aşağıdakilerden hangileri doğrudur? I. Dil içinde anlam taşıyan en küçük birimler ise terimlerdir. II. Terimler her türlü maddi ve manevi nesneleri, tek tek olayları, yani kısaca olguları ifade etmeye yararlar. III. Terimlerin iki görevi vardır: Her türlü olguya işaret etmek ve (işaret ettiği olgularla ilgili) bir anlam taşımak.
Mantıksal çıkarımlardaki öncüller ve sonuçlar sadece harflerle sembolleştirilebilir ancak akıl yürütmelerdeki öncüller ve sonuçlar sayılarla sembolleştirilebilir.
Mantıksal çıkarımda tüm öncüller ve sonuçlar denetlenebilirken, akıl yürütmelerde bazı öncüller bulunmayabilir.
Akıl yürütmelerdeki önermeler sembolik dille ifade edilebilir
19
Final
Aşağıdaki önermelerden hangisinde özne, yükleme tam olarak dağıtılmıştır? (2016 vize)
Bazı kalemler beyazdır.
Bazı dondurmalar beyazdır.
Bazı romanlar biyografiktir.
Hiçbir memeli uçmaz.
Bazı memeliler yüzer.
20
Final
Tümel olumlu önermenın celişiği nedir?
Tikel olumlu önerme
Assetorik olumlu önerme
Tikel olumsuz önerme
Tümel olumsuz önerme e)Kategorik olumlu önerme
— · —sayfa 6 / 166— · —
21
Bütünleme
Aşağıdakilerden hangisi tekil terimdir?
Yıldızlar
Adaletsiz
İyi
Yalnızlık
Özgürlük
22
Bütünleme
Aşağıdakilerden hangisi “kuş” teriminin kaplamı değildir? I. Gagalı II. Tüylü III. Kanatlı IV. Uçan V. Omurgalı
I ve V
II ve IV
I, III ve V
I, II ve IV
Yalnız V
23
Bütünleme
‘Hiçbir fil şarkı söylemez’ önermesi yanlışsa ‘Bazı filler şarkı söylemez’ önermesinin doğruluk değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Aristoteles’in mantık kitaplarından biri değildir? (2016 vize)
Kategoriler
I. Analitikler
Poetika
II. Analitikler
Metafizik
27
Bütünleme
Aşağıdakilerden hangisi karmaşık ifadelerin çeşitlerinden biri değildir? (2016 vize) I. Modal II. Kategorik III. Ayrık IV. Bileşik V. Hipotetik
Yalnız I
III ve V
II ve III
I, II, III
I ve II
28
Bütünleme
Bütün şemsiyeler siyahtır” önermesinin tersine döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı şemsiyeler siyahtır.
Hiçbir şemsiye siyah değildir.
Bütün şemsiyeler siyah değildir.
Bazı siyahlar şemsiyedir.
Hiçbir şemsiye siyah-olmayan değildir.
— · —sayfa 8 / 166— · —
29
Bütünleme
“Bazı telefonlar dokunmatiktir” önermesinin döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir? (2016 vize)
Bazı telefonlar dokunmatik değildir.
Bazı dokunmatik şeyler telefondur.
Bazı dokunmatik şeyler telefon değildir.
Tüm telefon dokunmatiktir.
Hiçbir dokunmatik şey telefon değildir.
30
Bütünleme
Aşağıdakilerden hangisi mantık önermesi değildir?
Fizik nedir?
Aristoteles bir filozoftur.
Aristoteles’in mantık çalışmaları metafizik öğretisinin temelinde yer alır.
Kıyas öğretisi Aristoteles tarafından ortaya koyulmuştur.
Bugün yağmur yağacak.
31
Bütünleme
Hangi türden modal önermelerin hem kendisi hem de tersi doğru olamaz?
Assetorik
Zorunlu
Mümkün
Apodektik
Kategorik
32
Bütünleme
Aşağıdakilerden hangisi bir çıkarım türü değildir?
Kıyas
Zincirleme kıyas
Doğrudan çıkarım
Dolaylı çıkarım
Tahmin etme
— · —sayfa 9 / 166— · —
33
Bütünleme
Aşağıdakilerden mantıksal çıkarım ile ilgili dile getirilenlerden hangisi yanlıştır?
Objektif bir biçimde denetlenebilir olması
Formel bir dil vasıtasıyla ifade edilebilmesi
Herkesin aynı sonucu elde etmesi
Önermelerin sembolik hale getirilebilmesi
Formel sistemler aracılığıyla denetlenememesi
34
Bütünleme
Bazı çalışkan (kişiler) öğrencidir” önermesi klasik mantıkta nasıl sembolize edilir?
Sop
Sap
Pas
Sep
Pıs
35
Bütünleme
“Bazı hayvanlar memelidir” önermesinin döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı hayvanlar memeli değildir.
Bazı memeliler hayvan değildir.
Tüm hayvanlar memelidir.
Bazı memeliler hayvandır.
Hiçbir memeli hayvan değildir.
36
Bütünleme
Aşağıdakilerden hangisinde özne ve yüklem dağıtılmamıştır?
Bazı kâğıtlar beyazdır
— · —sayfa 10 / 166— · —
37
Bütünleme
Dil içinde anlam taşıyan en küçük birimler aşağıdakilerden hangisidir?
Çıkarımlar
Önermeler
Terimler
Cümleler
Kıyaslar
38
Bütünleme
“Bütün filozoflar yazardır” önermesi doğru ise “Hiçbir filozof yazar değildir” önermesinin doğruluk değeri nedir?(Sonucu YANLIŞ olan bu soruya benzer bir soru)
Doğru
Belirsiz
Altık
Yanlış
Çelişik
39
Bütünleme
Aşağıdaki önermelerden hangisinde özne yükleme tam olarak dağıtılmıştır?
Aşağıdakilerden hangisi bir bilim olarak mantığın özelliklerini yansıtmaz?
Bir bilim olarak mantığın teknolojik çeşitli uygulama alanı vardır.
Bir bilim olarak mantığın amacı hakikati aramaktır.
Bir bilim olarak mantık akıl yürütme kurallarını araştırır.
Bir bilim olarak mantık düşüncemizin işleyişinin en güvenilir tasvirini verir.
Bir bilim olarak mantık, yapay bir dildir.
— · —sayfa 12 / 166— · —
45
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi mantığın uygulama alanlarından birisi değildir?
Matematik
Felsefe
Bilgisayar bilimleri
Evrenin oluşumu
Elektronik devreler
46
Deneme Sınavı
“Klasik mantık” ve “modern mantık” adıyla bilinen çalışmalar arasında …………… Yukarıdaki boşluğu doldurunuz.
hiçbir ilişki yoktur.
süreklilik ilişkisi vardır.
bir çelişki vardır.
uzlaşmaz iki alandır.
bağımsız iki alandır.
47
Deneme Sınavı
“Modern mantık” çalışmalarını “klasik mantık” çalışmalarıyla kıyaslandığını aşağıdaki özelliklerden hangisi ile uyuşur?
Modern mantık, klasik mantığın devamıdır.
Modern mantık ile klasik mantık arasında bir uyuşmazlık vardır.
Modern mantık, klasik mantığın bir evrimidir.
Modern mantık, klasik mantıktan ayrı bir dil kullanır
Modern mantığın kurucuları aynı zamanda klasik mantığı geliştiren matematikçilerdir.
48
Deneme Sınavı
Aşağıdaki formel-olmayan yanlışlıklardan hangisi yeterince tanımadan verilen ispattır?
Argumentum ad baculum
Argumentum ad misericordiam
Argumentum ad ignorantia
Non causa pro causa
Ignoratio Elenchi
— · —sayfa 13 / 166— · —
49
Deneme Sınavı
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ‘şemsiye’ terimi kullanma özelliği açısından doğru kullanılmıştır?
Çıkarken şemsiyeni almayı unutma
Şemsiye siyah harflerle yazılmıştır
“Şemsiye” yedi harfli bir kelimedir
“Şemsiye” bizi yağmurdan koruma aracının adıdır
“Şemsiyeni” aldın mı?
50
Deneme Sınavı
Bütün kelebekler dans eder” önermesinin döndürmesinin ters döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı kelebekler dans etmez.
Hiçbir kelebek dans etmez.
Bazı kelebekler dans eder.
Bazı dans eden (hayvanlar) kelebek olmayan değildir.
Bazı dans etmeyen (hayvanlar) kelebek olmayandır.
51
Deneme Sınavı
Aşağıdaki formel olmayan yanlışlıklardan hangisi bir ilke veya yargının uygulanım şartları özel haller dikkate alınmadan kullanılmasından kaynaklanır?
Ignoratio Elenchi
Non Sequıtur
Non Causa Pro Causa
Post Hoc ergo Propter Hoc
Secundum Quid
52
Deneme Sınavı
“Bir üç harflidir” önermesi
Anma açısından doğrudur
kullanma açsından doğrudur
kullanma açısından yanlıştır
anma açısından yanlıştır
kullanma ve anma açsından doğrudur
— · —sayfa 14 / 166— · —
53
Deneme Sınavı
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ‘köpek’ terimi -doğru olarak- anılmıştır?
‘Köpeği’ günde iki kere dışarı çıkarıyorum.
Ayşe ‘köpeğini’ asla evde yalnız bırakmaz.
‘Köpek’ büyük ünlü uyumuna uyar.
Ölen köpeğim çok sevimliydi.
Mehmet köpeğini her şeyden çok seviyor.
54
Deneme Sınavı
Aşağıdaki yanlışlık tanımlarından hangileri doğrudur? I. Argumentum ad baculum: Kuvvet yoluyla sağlanmaya kalkışılan ispat. II. Argumentum ad misericordiam: Acındırma yoluyla sağlanmaya kalkışılan ispat. III. Argumentum ad ignorantiam: Yeterince tanımadan verilen ispat. IV. Argumentum ad hominem: Kişiye dayandırılarak verilen ispat.
I, II
I, III
II, III, IV
I, II, III
I, II, III, IV
55
Deneme Sınavı
‘1’ ≠ ‘bir’
kullanma açısından doğrudur
anma açısından yanlıştır
anma açısından doğrudur
kullanma açısından yanlıştır
kullanma ve anma açsından yanlıştır
56
Deneme Sınavı
Aşağıdaki ifadelerden hangisi SaP önermesinin önce döndürülmesi ve sonra da ters döndürmesi yoluyla elde edilmiştir?
SaP – SeP
PaS – S’eP
PıS - PoS’
SıP - P’oS’
PıS - P’ıS’
— · —sayfa 15 / 166— · —
57
Deneme Sınavı
“Bazı kuşlar şarkı söyler” önermesinin ters döndürmesinin döndürmesi aşağıdaki ifadelerden hangisidir? I. Bazı şarkı söyleyen (hayvanlar) kuştur – Bazı kuşlar şarkı söylemez II. Bazı kuşlar şarkı söyler olmayan değildir – Yoktur III. Bazı kuşlar şarkı söyler olmayan değildir – Bazı şarkı söyler olmayan (hayvanlar) kuştur. IV. Hiçbir şarkı söyleyen (hayvan) kuş olmayandır – Yoktur V. Bazı kuşlar şarkı söylemez – Bazı şarkı söyleyen (hayvanlar) kuş değildir
I ve II
II ve V
sadece II
sadece V
III ve V
58
Deneme Sınavı
Aşağıdaki yanlışlık tanımlarından hangileri doğrudur? o I. AKSAN: Bir cümlenin veya cümledeki kelimenin hatalı telaffuz edilmesi, aksandaki bozukluklar ve vurguların yanlış anlamaya yol açacak şekilde kullanılması dolayısıyla ortaya çıkan yanlışlık biçimidir. o II. BÜTÜNLEME: Parçaların bütününden farklı değere sahip olduğunu göz önünde tutmadan parçanın niteliklerini bütüne atfetme yanlışlığıdır. o III. BÖLME: Bütünün özelliklerinin tek tek parçaları için de geçerli olduğunu zannetme yanlışlığıdır. o IV. ÇOKANLAMLILIK: Bir ifadenin çok anlamlı, belirsiz veya kaypak olmasıdır.
I, II
I, III
II, III, IV
I, II, III
I, II, III, IV
59
Deneme Sınavı
Aşağıdaki eşitliklerden hangisi anma açısından doğrudur?
Bir = üç harfli bir kelimedir
1 =bir
Bir = 'üç harfli bir kelimedir'
‘1’ ≠ ‘bir’
1 ≠ bir
60
Deneme Sınavı
“Bazı hayvanlar memelidir” önermesinin döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı hayvanlar memeli değildir.
Bazı memeliler hayvan değildir.
Tüm hayvanlar memelidir.
Bazı memeliler hayvandır.
Hiçbir memeli hayvan değildir.
— · —sayfa 16 / 166— · —
61
Deneme Sınavı
“Hiçbir mantıkçı tembel değildir” önermesinin ters döndürmesinin döndürmesi aşağıdaki ifadelerden hangisidir?
Bazı tembeller mantıkçı değildir
Bazı tembel olmayan (insanlar) mantıkçıdır
Bazı tembel (insanlar) mantıkçı değildir
Bazı mantıkçılar tembel olmayandır
Hiçbir tembel mantıkçı değildir
62
Deneme Sınavı
“Bir yanlış sadece formel kurallara uyulmamasından değil, sorunun karmaşık ve karışık olmasından da kaynaklanabilir” ifadesi aşağıdaki şıklardan hangisine uymaktadır?
Fallacıa Plurıum Interogatıonum
Non Sequıtur
Non Causa Pro Causa
insanların karşısındakine güvenmemesinden
insanların bilgisizliğinden
63
Deneme Sınavı
Kıyas ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? I. Orta terim hem ilk hem de ikinci öncülde bir kere geçmelidir. II. Büyük terim ve orta terimden oluşan birinci önermedir. III. Küçük terim ve orta terimden oluşan önerme küçük önermedir IV. Küçük ve büyük terimden oluşan önerme ise sonuçtur.
I, III ve IV
I, II ve III
I, II ve IV
II, III ve IV
I, II, III ve IV
64
Deneme Sınavı
“Klasik mantık” deyimi kurucu olarak aşağıdaki isimlerden kimi hatırlatır?
Platon
Herakleitos
Aristoteles
Russell
Frege
— · —sayfa 17 / 166— · —
65
Deneme Sınavı
Modern mantığın klasik mantığa göre üstünlüğünün gerekçesi nedir?
Bilgisayar uygulamalarının olmasıdır.
Matematik ile olan ilişkisidir.
Konuşma diliyle olan ilişkisidir.
Kullanılan dilin getirdiği üstünlüktür.
Aklımızın işleyişini açıklamasıdır.
66
Deneme Sınavı
Dolaylı çıkarım ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Dolaylı çıkarımlarda birden çok önerme öncül olarak kullanılır.
Dolaylı bir çıkarım eğer iki öncül ve bir sonuç önermesinden meydana gelmişse, bu çıkarıma basit kıyas veya kısaca kıyas adı verilir.
Bir kıyasta eğer ikiden çok öncül varsa, böyle bir durumda zincirleme kıyas söz konusu olur.
Öncülünü ve sonucunu model önermelerin oluşturduğu kıyaslar da vardır.
Zincirleme kıyas bir dolaylı çıkarım türü değildir.
67
Deneme Sınavı
SoP önermesinin alt-karşıtının çelişiği hangi önermedir?
SaP
SoP
SeP
SıP
PoS
68
Deneme Sınavı
Tümel olumlu bir önermenin çelişiği hangisinin altığıdır?
Tikel olumlu
Tikel olumsuz
Tümel olumlu
Tümel olumsuz
Mümkün olumlu
— · —sayfa 18 / 166— · —
69
Deneme Sınavı
Yukarıdaki kıyasta sonuç ifadesi ne olmalıdır?
Bütün E’ler B’dir
“ A’lar E’dir.
“ D’ler B’dir
“ D’ler A’dır
“ B’ler E’dir
70
Deneme Sınavı
Kıyas ile ilgili ifadelerden hangisi doğrudur? I. Büyük terim P ile gösterilir. II. Küçük terim S ile gösterilir. III. Orta terim M ile gösterilir
Aşağıdaki kıyas aşağıdaki şartlı kıyas türlerinden hangisine örnektir? – Ders çalışırsa bilgisayar oynayabilir. – Bilgisayar oynamadı. – Ders çalışmadı.
Modus Ponens
Modus Tollens
Eksik öncüllü kıyas
Aristotelesçi kıyas
Gocleniancı kıyas
— · —sayfa 19 / 166— · —
73
Deneme Sınavı
“Eğer (A ve B veya C ve E) ise (B veya C, D veya E’dir)” öncülüne göre ikinci öncül ve sonuç, Modus Ponense göre ne olmalıdır?
(A ve B veya C ve E’ dir). O halde (B veya C, D veya E’dir)
(A ve B veya C ve E’ değildir). O halde (B veya C, D veya E’dir)
(A ve B veya C ve E’ dir). O halde (B veya C, D veya E’değildir)
(A ve B veya C ve E’ değildir). O halde (B veya C, D veya E’değildir)
Hiçbiri
74
Deneme Sınavı
“Mantık” denilince akla gelen özelliklerden hangisi bilim olarak mantığı tanımlar?
Mantık doğru karar verme aracıdır.
Mantık doğru seçim yapma aracıdır.
Mantık insanları tanıma aracıdır.
Mantık yapay bir dil değildir.
Mantık içeriksiz bir dil kurmaktır.
75
Deneme Sınavı
‘Hiçbir insan uçmaz’ önermesinin mantıksal formu aşağıdakilerden hangisidir?
SaP
SoP
SeP
SıP
SuP
76
Deneme Sınavı
Dördüncü kalıptan Felapton’nun kısaltılmış olarak ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?
4eMMa4ı
4eMMo4a
4aMMo4e
4oMMe4a
4eMMa4
— · —sayfa 20 / 166— · —
77
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Klasik Mantık ile Modern Mantık arasında bir karşıtlık olduğu söylenemez.
Günlük dil olan ilişkisi dolayısıyla klasik mantık, günlük yaşamla ilgi içindedir.
Bilim olarak mantığın, günlük hayattaki akıl yürütmelerimizle doğrudan bir ilişkisi yoktur.
Pek çok kimsenin mantık okumadığı halde mantıklı düşünebildiğinden mantık bilimini öğrenmek hiç bir işe yaramayacaktır.
Sofistler mantığın nasıl kullanılabileceğini para karşılığı öğretmişlerdir.
78
Deneme Sınavı
“Hiçbir kalem kırmızı değildir” önermesi doğruysa “Bazı kalemler kırmızıdır” önermesinin doğruluk değeri nedir?
Aşağıdakilerden hangisinde özne ve yüklem dağıtılmamıştır?
Bütün kâğıtlar beyazdır.
Hiçbir kâğıt beyaz değildir.
Bazı kâğıtlar beyaz değildir.
Bazı kalemler beyazdır.
Bütün beyazlar kâğıttır.
82
Deneme Sınavı
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ‘şemsiye’ terimi yanlış olarak kullanılmamıştır?
Çıkarken şemsiyeni almayı unutma
Çıkarken “şemsiyeni” almayı unutma
“Şemsiye” yedi harfli bir kelimedir
“Şemsiye” bizi yağmurdan korur
Şemsiye siyah harflerle yazılmıştır
83
Deneme Sınavı
Aşağıdaki terim çiftlerinden hangisi çelişiktir?
Canlı/cansız
Cisim/ruh
Duygulu /duygusuz
İnsan/insan olmayan
Hareketli/sakin
84
Deneme Sınavı
Yukarıdaki kıyas aşağıdaki kıyas türlerinden hangisine örnektir?
Modus Ponens
Modus Tollens
Modus Tollendo Ponens
Dilemma
Modus Ponendo Tollens
— · —sayfa 22 / 166— · —
85
Deneme Sınavı
Bir çıkarımın basit kategorik kıyas adını alabilmesi için aşağıdaki kurallardan hangilerinin gerçekleşmiş olması gerekir?
İki öncül ve iki sonuçtan oluşmalıdır.
Orta terim sonuçta da geçmelidir.
Birinci öncülün büyük terim ve orta terimden oluşması gerekir
İkinci öncülün orta terim ve büyük öncülden oluşması gerekir.
Küçük terimin sonuç önermesinde yer almaması gerekir.
86
Deneme Sınavı
SeP önermesinin tersine döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
S’ıP
SaP’
SeP’
S’oP
P’ıS
87
Deneme Sınavı
Dilemma ile ilgili aşağıda belirten ifadelerden hangileri doğrudur? I. Dilemma (ikilem), günlük hayattaki akıl yürütmelerimizle yakından ilgili olan bir çıkarım türüdür. II. Dilemma, bileşik hipotetik bir öncül, bu öncülün bileşenlerini tasdik eden veya değilleyen ikinci bir öncül ve öncüller arasındaki bağıntıya göre olumlu veya olumsuz bir sonuç ifadesinden meydana gelir. III. İlk öncülün ilk bileşenlerinin ilk terimleri tasdik edilirse yapıcı (constructive) dilemma, yine ilk öncülün ikinci bileşenleri değillendiğinde yıkıcı (destructive) bir dilemma söz konusu olur.
I
I, II
I, III
II, III
I, II, III
88
Deneme Sınavı
Aşağıdaki kıyasta orta terim hangisidir? • Bütün tavşanlar beyazdır. • Bütün tavşanlar havuç yer. • Bütün beyazlar havuç yer.
Bütün
Tavşan
Beyaz
Hiç birisi
Havuç
— · —sayfa 23 / 166— · —
89
Deneme Sınavı
‘’’ “insan” beş harflidir ‘’’ önermesinde “insan” terimi
doğru olarak anılmıştır
doğru olarak kullanılmıştır
yanlış olarak anılmıştır
yanlış olarak kullanılmıştır
hem kullanılmış hem de anılmıştır
90
Deneme Sınavı
“Hiçbir kalem beyaz değildir.” önermesinin özne ve yüklemi arasında nasıl bir dağıtıcılık ilişkisi vardır?
(Eğer A ve B, C ise, E, F’dir) veya (A ve B ve F, E’dir) Öncülünde Modus Ponende Tollens’e göre ikinci öncül ve sonuç ne olmalıdır?
(Eğer A ve B, C ise, E, F’dir) ile (A ve B ve F, E’dir)
(Eğer A ve B, C ise, E, F’değildir) ile (A ve B ve F, E’dir)
(Eğer A ve B, C ise, E, F’dir) veya (A ve B ve F, E’değildir)
(Eğer A ve B, C ise, E, F’değildir) veya (A ve B ve F, E’değildir)
Hiçbiri
— · —sayfa 24 / 166— · —
93
Deneme Sınavı
“Hiçbir kedi siyah değildir.” önermesinin özne ve yüklemi arasında nasıl bir dağıtıcılık ilişkisi vardır?
Özne dağıtılmamıştır.
Yüklem dağıtılmamıştır.
Özne ve yüklem dağıtılmamıştır.
Özne ve yüklem dağıtılmıştır.
Özne dağıtılmış, yüklem dağıtılmamıştır.
94
Deneme Sınavı
“Modus Tollendo Ponens’e göre bir çıkarımda sonuç önermesi ilk öncülün herhangi bir bileşenini olumlarsa, ikinci öncül ilk öncülün……” ifadesinde boş boırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
…diğer bileşenini değiller
…diğer bileşenini olumlar
….herhangi bir bileşenini değiller
….herhangi bir bileşenini olumlar
….her iki bileşenini de değiller
95
Deneme Sınavı
Tollendo Ponens’in tanımına göre:
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ilk bileşenini değiller
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ilk bileşenini olumlar.
ikinci öncül, ilk öncülün herhangi bir bileşenini değiller
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ikinci bileşenini değiller
ikinci öncül, ilk öncülün hiçbir bileşenini değillemez
96
Deneme Sınavı
Aşağıdaki eşitliklerden hangisi anma açısından yanlıştır?
‘1’ ≠ ‘bir’
1 = 1
Bir = Bir
1 = bir
‘1’ = ‘bir’
— · —sayfa 25 / 166— · —
97
Deneme Sınavı
Kaç tane geçerli kıyas vardır?
8
12
18
24
36
98
Deneme Sınavı
Kıyas ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Kıyas, öncül adı verilen birden çok önermeyle, sonuç adı verilen bir önerme arasında mantıkça geçerli bir ilişki kurulmasını sağlayan çıkarım biçimidir.
Geçerli kıyasların sayısı sonsuzdur.
Basit kategorik bir kıyasta yalnızca üç terim bulunmalıdır.
Orta terim, sonuçta geçmemelidir.
Terimlerin yeri sonuç önermesinde aynı olup, küçük terim özneyi, büyük terim yüklemi meydana getirir.
99
Deneme Sınavı
‘‘‘ “Bütün mantıkçılar akıllıdır” önermesi üç harflidir’’’ önermesi,
kullanma açından doğrudur
anma açısından doğrudur
anma açısından yanlıştır
kullanma açısından yanlıştır
kullanma ve anma açısından ne doğrudur ne de yanlıştır
100
Deneme Sınavı
Aşağıdaki terimlerden hangisi mutlak terimdir?
Çocuk
Kalem
Oku
Mekân
Yüzgeç
— · —sayfa 26 / 166— · —
101
Deneme Sınavı
4ıMMa4ı kıyasının geçerli olabilmesi için birinci öncülün gerektirdiği yıldızın (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgeye konulmuş olması gerekir?
3
5
7
2
1
102
Deneme Sınavı
Yukarıdaki şeklindeki şartlı bir çıkarımda birinci öncül Modus Ponense göre aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?
(A ve B ve C veya E, F) ise (B veya C, E ve F’değildir)
(A ve B ve C veya E, F) ise (B veya C, E ve F’dir)
(A ve B ve C veya E, F değil) ise (B veya C, E ve F’değildir)
(A ve B ve C veya E, F değil) ise (B veya C, E ve F’dir)
Hiçbiri
103
Deneme Sınavı
(A ise B veya C’dir) ve (D veya E’dir) Bileşik öncüllü bir çıkarımda sonuç ne olmalıdır? I. (D veya E’dir) II. (D veya E’değildir) III. (A ise B veya C’değildir) IV. (A ise B veya C’dir) V. Hiçbirisi
I ve V
Sadece II
Sadece IV
I ve IV birlikte
III ve IV birlikte
104
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi somut terimdir?
Düşüncesiz
Uzay
Sonsuzluk
Havasızlık
Siyahlık
— · —sayfa 27 / 166— · —
105
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisinde özne ve yüklem dağıtılmamıştır?
Bütün kâğıtlar beyazdır.
Hiçbir kâğıt beyaz değildir.
Bazı kâğıtlar beyaz değildir.
Bazı kâğıtlar beyazdır.
Bütün beyazlar kâğıttır.
106
Deneme Sınavı
“Bazı kalemler kırmızıdır” önermesinin özne ve yüklemi arasında nasıl bir dağıtıcılık ilişkisi vardır?
Özne dağıtılmıştır.
Yüklem dağıtılmıştır.
Özne dağıtılmış, yüklem dağıtılmamıştır.
Özne ve yüklem dağıtılmamıştır.
Özne dağıtılmamıştır, yüklem dağıtılmıştır.
107
Deneme Sınavı
Aşağıdaki ifadelerden hangisinde özne yükleme tam olarak dağıtılmıştır?
Bazı öğrenciler çalışkandır.
Tüm öğrenciler çalışkandır.
Bazı kalemler beyaz değildir.
Bir kısım öğrenciler okula gelmedi.
Suyun bir kısmını içti.
108
Deneme Sınavı
Me3Mı3o kıyasının geçerli olabilmesi için sonuç önermesinin (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgeye yıldız konulmuş olması gerekir?
2
6
4
3
8
— · —sayfa 28 / 166— · —
109
Deneme Sınavı
Modus Ponende Tollens’in tanımına göre :
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ilk bileşenini değiller
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ilk bileşenini olumlar
ikinci öncül, ilk öncülün herhangi bir bileşenini olumlar
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ikinci bileşenini değiller
ikinci öncül, ilk öncülün hiçbir bileşenini olumlamaz
110
Deneme Sınavı
Yukarıdaki şeklide bir çıkarımda ikinci öncül ne olmalıdır?
Sinemaya gittim
Sinemaya gitmedim
Maça gittim
Maça veya sinamaya gitmedim
Hiçbiri
111
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi olumsuz (yokluk bildiren) terimdir?
Akılsız
Kusursuz
Eksiksiz
Ölümsüz
Sonsuz
112
Deneme Sınavı
Aşağıdaki gibi bir kıyasın geçerli olabilmesi için, – Bütün kuşlar sevimlidir. – Bazı kuşlar serçedir. Sonuç önermesi şu kıyas kalıplarından hangisine uygun olmalıdır?
Ma3Mı3ı
2aM2aMa
Ma3Ma3a
4aMMı4ı
Ma11aMa
— · —sayfa 29 / 166— · —
113
Deneme Sınavı
Dil içinde kendi başına anlam taşıyan en küçük birimler aşağıdakilerden hangisidir?
Çıkarımlar
Önermeler
Terimler
Cümleler
Kıyaslar
114
Deneme Sınavı
4aMMe4e Kıyasının geçerli olabilmesi için sonuç önermesinin (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgenin taranmış olması gerekir?
4,5
5,6
2,5
1,4
5,7
115
Deneme Sınavı
“Hiçbir kalem beyaz değildir.” önermesinin özne ve yüklemi arasında nasıl bir dağıtıcılık ilişkisi vardır?
Özne dağıtılmamıştır
Özne ve yüklem dağıtılmıştır
Yüklem dağıtılmamıştır
Özne ve yüklem dağıtılmamıştır
Özne dağıtılmış, yüklem dağıtılmamıştır
116
Deneme Sınavı
Aşağıdaki önermelerden hangisinde özne yükleme tam olarak dağıtılmıştır?
Bazı çocuklar süt içmez.
Bazı dondurmalar beyazdır.
Bazı kalemler kırmızı yazmaz.
Bazı kuşlar uçar
Hiçbir hayvan fotosentez yapmaz.
— · —sayfa 30 / 166— · —
117
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi genel terimdir?
İyi
Güzel
Sefil
Tatl
Kibarlık
118
Deneme Sınavı
Basit yıkıcı dilemmada ikinci öncül birinci öncülün hem ilk bileşenini hem de ikinci bileşenini değiller. Sonuç, birinci öncülünün ilk bileşeninin değillenmesidir. Bu durumda yukarıda ikinci öncül ve sonuç önermesi verilen bir (basit yıkıcı) dilemmada, ilk öncül ne olmalıdır?
Eğer C değilse A’dır ve eğer C ise B değildir
Eğer C değilse A değildir ve eğer C değilse B değildir
Eğer C değilse A’dir ve eğer C değilse B’dir
Eğer C ise A değildir ve eğer C değilse B’dir
Eğer C ise A’dır ve eğer C ise B’dir
119
Deneme Sınavı
2eM2ıMo kıyasının geçerli olabilmesi için sonuç önermesinin (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgeye yıldız konulmuş olması gerekir?
4
2
3
5
7
120
Deneme Sınavı
Aşağıdaki eşitliklerden hangisi anma açısından doğrudur?
Bir = üç harfli bir kelimedir
1 =bir
Bir = 'üç harfli bir kelimedir'
‘1’ ≠ ‘bir’
1 ≠ bir
— · —sayfa 31 / 166— · —
121
Deneme Sınavı
Aşağıdaki formel-olmayan yanlışlıklardan hangisi “öncüllerle ilgisi olmayan bir sonuca ulaşılmasıdır”?
Argumentum ad baculum
Argumentum ad misericordiam
Argumentum ad ignorantia
Non causa pro causa
Ignoratio elenchi
122
Deneme Sınavı
“Akıl yürütmenin ya da ispatın kendisiyle doğrudan doğruya ilgili olan ve bu safhadaki bir hata dolayısıyla ortaya çıkan yanlışlığa ………………. denir.” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi gerekir?
Formel Yanlışlık
Matematiksel Eksiklik
Notasyon Hatası
Bağlaç Eksikliği
Çıkarım
123
Deneme Sınavı
2eM2aMe kıyasının geçerli olabilmesi için birinci öncülün gerektirdiği taramanın (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgede yapılmış olması gerekir?
3,6
2,7
2,5
1,4
5,6
124
Deneme Sınavı
Formel yanlışlığın ortaya çıkmasının sebebi
İnsanların kötü niyetli olmasıdır
İnsanların kandırılmaya açık olmasıdır
Mantık kurallarına uyulmamasıdır
Mantık kurallarının belirsizliğidir
Mantık kurallarının eksik olmasıdır
— · —sayfa 32 / 166— · —
125
Deneme Sınavı
Formel yanlışların ortaya çıkmasının sebebi aşağıdakilerden hangisi değildir?
Mantık kurallarını bilmemek
Mantık kurallarını uygulamamak
Mantık kurallarını yanlış uygulamak
Mantık kurallarını bilerek uygulamamak
Hiçbiri
126
Deneme Sınavı
“Bütün öğrenciler çalışkandır” önermesinin tersine döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı öğrenciler çalışkandır.
Hiçbir öğrenci çalışkan değildir.
Bütün çalışkanlar öğrenci değildir.
Bazı çalışkanlar öğrencidir.
Hiçbir öğrenci çalışkan-olmayan değildir.
127
Deneme Sınavı
4eMMı4o kıyasının geçerli olabilmesi için ikinci öncülün gerektirdiği yıldızın (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgeye konulmuş olması gerekir?
5
8
7
4
6
128
Deneme Sınavı
“Bir üç harflidir” önermesi
Anma açısından doğrudur
kullanma açsından doğrudur
kullanma açısından yanlıştır
anma açısından yanlıştır
kullanma ve anma açsından doğrudur
— · —sayfa 33 / 166— · —
129
Deneme Sınavı
“Bütün şemsiyeler siyahtır” önermesinin tersine döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı şemsiyeler siyahtır.
Hiçbir şemsiye siyah-olmayan değildir.
Hiçbir şemsiye siyah değildir.
Bütün şemsiyeler siyah değildir.
Bazı siyahlar şemsiyedir.
130
Deneme Sınavı
Aşağıdaki önermelerden hangisinde sadece özne yükleme tam olarak dağıtılmıştır?
Bazı kalemler beyazdır.
Bazı dondurmalar beyaz değildir.
Bütün romanlar biyografiktir.
Hiçbir memeli uçmaz.
Bazı memeliler yüzer.
131
Deneme Sınavı
“Her insan yanılır” önermesinden o halde “hiçbir insan doğruyu bilemez” şeklinde bir sonuç çıkarmak, hangi tür formel bir yanlışlık içerir?
Zaman operatörünün yanlış kullanılmış olmasını
Yanlış bir kıyas işlemi yapılmış olmasını
Mantık kurallarının olmamasını
Herkesin kendine göre bir mantığının olmasını
Mantığa güvenilmez olmasını
132
Deneme Sınavı
“Bütün balinalar yüzme bilir” önermesinin ters döndürmesinin döndürmesi aşağıdaki ifadelerden hangisidir?
Hiçbir yüzme bilmeyen hayvan balina değildir.
Hiçbir yüzme bilen hayvan balina değildir.
Bütün yüzme bilen hayvanlar balinadır.
Bazı yüzme bilen hayvanlar balina değildir.
Bazı yüzme bilmeyen hayvanlar balina değildir.
— · —sayfa 34 / 166— · —
133
Deneme Sınavı
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ‘köpek’ terimi -doğru olarak- anılmıştır?
‘Köpeği’ günde iki kere dışarı çıkarıyorum.
Ayşe ‘köpeğini’ asla evde yalnız bırakmaz.
‘Köpek’ büyük ünlü uyumuna uyar.
Ölen köpeğim çok sevimliydi.
Mehmet köpeğini her şeyden çok seviyor.
134
Deneme Sınavı
‘1’ ≠ ‘bir’
kullanma açısından doğrudur
anma açısından yanlıştır
anma açısından doğrudur
kullanma açısından yanlıştır
kullanma ve anma açsından yanlıştır
135
Deneme Sınavı
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ‘şemsiye’ terimi kullanma özelliği açısından doğru kullanılmıştır?
Çıkarken şemsiyeni almayı unutma
Şemsiye siyah harflerle yazılmıştır
“Şemsiye” yedi harfli bir kelimedir
“Şemsiye” bizi yağmurdan koruma aracının adıdır
“Şemsiyeni” aldın mı?
136
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi doğru bir kıyas kalıbıdır?
M22M
3M3M
3MM3
M3M3
M33M
— · —sayfa 35 / 166— · —
137
Deneme Sınavı
“Hiçbir kuş, uçar-olmayan (uçamaz) değildir” önermesi klasik mantıkta nasıl sembolize edilir?
S’aP
SeP’
Pas
Sep
Pos
138
Deneme Sınavı
Formel bir yanlışlığın ortaya çıkmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Mantık kurallarını bilmemek
İnsanları tanımamak
Konuşma dilini bilerek kötü kullanmak
İnsanlara güvenmek
İnsanlara güvenmemek
139
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi önerme değildir?
Sanat nedir?
Aristoteles bir filozoftur.
Aristoteles’in mantık çalışmaları metafizik öğretisinin temelinde yer alır.
Kıyas öğretisi Aristoteles tarafından ortaya konulmuştur.
Bugün yağmur yağacak.
140
Deneme Sınavı
Formel yanlışlarını tanıyabilmek için
Mantık kurallarını bilmek gerekir
Mantık kurallarını bilmeye gerek yoktur,
Gramer kurallarını bilmek gerekir
Gramer kurallarını bilmeye gerek yoktur
İnsanları tanımak gerekir
— · —sayfa 36 / 166— · —
141
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi dört basit temel önerme çeşidinden biri değildir?
Tümel olumlu
Tikel olumsuz
Assertorik olumlu
Tikel olumlu
Tümel olumsuz
142
Deneme Sınavı
“Bazı kuşlar şarkı söyler” önermesinin ters döndürmesinin döndürmesi aşağıdaki ifadelerden hangisidir? I. Bazı şarkı söyleyen (hayvanlar) kuştur – Bazı kuşlar şarkı söylemez II. Bazı kuşlar şarkı söyler olmayan değildir – Yoktur III. Bazı kuşlar şarkı söyler olmayan değildir – Bazı şarkı söyler olmayan (hayvanlar) kuştur. IV. Hiçbir şarkı söyleyen (hayvan) kuş olmayandır – Yoktur V. Bazı kuşlar şarkı söylemez – Bazı şarkı söyleyen (hayvanlar) kuş değildir
I ve II
II ve V
sadece II
sadece V
III ve V
143
Deneme Sınavı
“Özne ve yüklemden oluşan her önermenin bir doğruluk değeri vardır” ifadesi
Doğrudur
Belirsizdir
Yanlıştır
Bazen doğrudur
Bilmek mümkün değildir
144
Deneme Sınavı
“Bazı hayvanlar memelidir” önermesinin döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı hayvanlar memeli değildir.
Bazı memeliler hayvan değildir.
Tüm hayvanlar memelidir.
Bazı memeliler hayvandır.
Hiçbir memeli hayvan değildir.
— · —sayfa 37 / 166— · —
145
Deneme Sınavı
Antilogistiği alınmış bir kıyasın geçerli olabilmesi için bulunması gereken aşağıdaki kurallardan hangisi yanlıştır? I. İki eşitlik bir eşitsizlik olmalıdır. II. Eşitliklerde bir keresinde olumlu bir keresinde olumsuz olarak geçen bir ORTAK terim olmalıdır. III. Ortak terim dışında kalan diğer terimler eşitsizlikte aynen geçmemelidir.
I ve II
II ve III
I
III
I ve III
146
Deneme Sınavı
Aşağıdaki ifadelerden hangisi SaP önermesinin önce döndürülmesi ve sonra da ters döndürmesi yoluyla elde edilmiştir?
SaP – SeP
PaS – S’eP
PıS - PoS’
SıP - P’oS’
PıS - P’ıS’
147
Deneme Sınavı
“Formel yanlışlıkların nedeni ………….dır.” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi gerekir?
Yanlışlık bilgilerin verilmiş olması
Mantık kurallarına uyulmamış olması
Notasyon hatası yapılmış olması
Bağlaç eksikliğinin fark edilmemiş olması
Çıkarımın doğru yapılması
148
Deneme Sınavı
Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir yargı dile getirir fakat bir önerme değildir?
Çok güzel!
Kardeşim nerede?
Kalem masanın üzerindedir
Uykun mu geldi?
Eski model bilgisayarımı satıyorum
— · —sayfa 38 / 166— · —
149
Deneme Sınavı
Ampirik olarak doğru olmayan öncüllerden kıyas kurallarına uygun olarak yapılan bir çıkarımda sonucun yanlış bir bilgi vermesi neyin göstergesidir?
Mantık biliminin güvenilir olmadığının
Mantık kurallarının bilinmemesinin yanlış yapmaya sebep olabileceğinin
Mantık kurallarının bazı durumlarda kullanılmasının doğru olmayacağının
“Hiçbir mantıkçı tembel değildir” önermesinin ters döndürmesinin döndürmesi aşağıdaki ifadelerden hangisidir?
Bazı tembeller mantıkçı değildir
Bazı tembel olmayan (insanlar) mantıkçıdır
Bazı tembel (insanlar) mantıkçı değildir
Bazı mantıkçılar tembel olmayandır
Hiçbir tembel mantıkçı değildir
151
Deneme Sınavı
Formel yanlışlığın ortaya çıkmasının sebebi de aşağıdakilerden hangisi değildir?
Zaman ve mekân operatörlerinin yanlış kullanımıdır.
Çıkarım kurallarına uyulmamasıdır
Mantık kurallarının bilinmemesidir
Kişilerin demogoji yapmak istediğidir
Kıyas kurallarına uymaktır
152
Deneme Sınavı
Bütün kelebekler dans eder” önermesinin döndürmesinin ters döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı kelebekler dans etmez.
Hiçbir kelebek dans etmez.
Bazı kelebekler dans eder.
Bazı dans eden (hayvanlar) kelebek olmayan değildir.
Bazı dans etmeyen (hayvanlar) kelebek olmayandır.
— · —sayfa 39 / 166— · —
153
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangi ifade mantıkça bir doğruluk değeri taşır?
Sizde misafir mi var?
Keşke önce benimle konuşsaydın.
Çabuk gel!
Evde hep kitap okurum.
İnsan bir hatır sorar!
154
Deneme Sınavı
“Hiçbir kuş, uçar-olmayan (uçamaz) değildir” önermesi klasik mantıkta nasıl sembolize edilir?
S’aP
SeP’
Pas
Sep
Pos
155
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangi ifade mantıkça bir doğruluk değeri taşır?
Sizde misafir mi var?
Keşke önce benimle konuşsaydın.
Çabuk gel!
Evde hep kitap okurum.
İnsan bir hatır sorar!
156
Deneme Sınavı
Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir yargı dile getirir fakat bir önerme değildir?
Çok güzel!
Kardeşim nerede?
Kalem masanın üzerindedir
Uykun mu geldi?
Eski model bilgisayarımı satıyorum
— · —sayfa 40 / 166— · —
157
Deneme Sınavı
Aşağıdaki yanlışlıklardan hangisi insanın gerçekliği önyargılarına, tutkularına, tercihlerine göre yorumlamasıdır?
Argumentum ad Populum
Argumentum ad Misericordiam
Argumentum ad Baculum
Argumentum ad Ignorantiam
Argumentum ad Hominem
158
Deneme Sınavı
Aşağıdaki önermelerden hangisinde sadece özne yükleme tam olarak dağıtılmıştır?
Bazı kalemler beyazdır.
Bazı dondurmalar beyaz değildir.
Bütün romanlar biyografiktir.
Hiçbir memeli uçmaz.
Bazı memeliler yüzer.
159
Deneme Sınavı
“Bütün şemsiyeler siyahtır” önermesinin tersine döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı şemsiyeler siyahtır.
Hiçbir şemsiye siyah-olmayan değildir.
Hiçbir şemsiye siyah değildir.
Bütün şemsiyeler siyah değildir.
Bazı siyahlar şemsiyedir.
160
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi önerme değildir?
Sanat nedir?
Aristoteles bir filozoftur.
Aristoteles’in mantık çalışmaları metafizik öğretisinin temelinde yer alır.
Kıyas öğretisi Aristoteles tarafından ortaya konulmuştur.
Bugün yağmur yağacak.
— · —sayfa 41 / 166— · —
161
Deneme Sınavı
Aşağıdaki formel-olmayan yanlışlıklardan hangisi “ilke veya yargının, uygulanım şartları, özel haller dikkate alınmadan kullanılmasından kaynaklanmaktadır”?
Argumentum ad baculum
Argumentum ad misericordiam
Secundum quid
Non causa pro causa
Ignoratio Elenchi
162
Deneme Sınavı
Formel olmayan bir yanlışlığın ortaya çıkmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Mantık kurallarını bilmemek
İnsanları tanımamak
Konuşma dilini bilerek kötü kullanmak
İnsanlara güvenmek
İnsanlara güvenmemek
163
Deneme Sınavı
“Bütün balinalar yüzme bilir” önermesinin ters döndürmesinin döndürmesi aşağıdaki ifadelerden hangisidir?
Hiçbir yüzme bilmeyen hayvan balina değildir.
Hiçbir yüzme bilen hayvan balina değildir.
Bütün yüzme bilen hayvanlar balinadır.
Bazı yüzme bilen hayvanlar balina değildir.
Bazı yüzme bilmeyen hayvanlar balina değildir.
164
Deneme Sınavı
“Özne ve yüklemden oluşan her önermenin bir doğruluk değeri vardır” ifadesi
Doğrudur
Belirsizdir
Yanlıştır
Bazen doğrudur
Bilmek mümkün değildir
— · —sayfa 42 / 166— · —
165
Deneme Sınavı
Formel bir yanlışlığın ortaya çıkması, aşağıdakilerden hangisine bağlı değildir?
Kişinin kötü bir aksan kullanmasına
Toplumun mantık bilmemesine
Kişilerin mantık bilmemesine
Mantık kurallarının bilinmemesine
Mantık kurallarının uygulanmamasına
166
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi dört basit temel önerme çeşidinden biri değildir?
Tümel olumlu
Tikel olumsuz
Assertorik olumlu
Tikel olumlu
Tümel olumsuz
167
Deneme Sınavı
Aşağıdaki formel-olmayan yanlışlıklardan hangisinde “sonuç ve öncüllerin doğru olabilir,fakat birbirlerini izlemezler”?
Petitio Principii
Non Sequitur
Secundum quid
Non causa pro causa
Ignoratio Elenchi
168
Deneme Sınavı
“Bütün öğrenciler çalışkandır” önermesinin tersine döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı öğrenciler çalışkandır.
Hiçbir öğrenci çalışkan değildir.
Bütün çalışkanlar öğrenci değildir.
Bazı çalışkanlar öğrencidir.
Hiçbir öğrenci çalışkan-olmayan değildir.
— · —sayfa 43 / 166— · —
169
Deneme Sınavı
2eM2oMo kıyası geçerli mi, antilogistik yöntemle denetleyiniz. Geçersiz ise hangi kurallara uymadığını bulunuz.
Geçerli
Geçersiz çünkü iki eşitlik yok
Geçersiz çünkü eşitliklerdeki ortak terim bir kere olumlu bir kere olumsuz değil
Geçersiz çünkü iki eşitsizlik var
Geçersiz çünkü eşitsizlikteki terimler eşitliklerde aynen geçmiyor
170
Deneme Sınavı
“Hiçbir kalem beyaz değildir.” önermesinin özne ve yüklemi arasında nasıl bir dağıtıcılık ilişkisi vardır?
Özne dağıtılmamıştır
Özne ve yüklem dağıtılmıştır
Yüklem dağıtılmamıştır
Özne ve yüklem dağıtılmamıştır
Özne dağıtılmış, yüklem dağıtılmamıştır
171
Deneme Sınavı
Formel yanlışlığın ortaya çıkmasının sebebi
İnsanların kötü niyetli olmasıdır
İnsanların kandırılmaya açık olmasıdır
Mantık kurallarına uyulmamasıdır
Mantık kurallarının belirsizliğidir
Mantık kurallarının eksik olmasıdır
172
Deneme Sınavı
“Akıl yürütmenin ya da ispatın kendisiyle doğrudan doğruya ilgili olan ve bu safhadaki bir hata dolayısıyla ortaya çıkan yanlışlığa ………………. denir.” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi gerekir?
Formel Yanlışlık
Matematiksel Eksiklik
Notasyon Hatası
Bağlaç Eksikliği
Çıkarım
— · —sayfa 44 / 166— · —
173
Deneme Sınavı
Aşağıdaki formel-olmayan yanlışlıklardan hangisi “öncüllerle ilgisi olmayan bir sonuca ulaşılmasıdır”?
Argumentum ad baculum
Argumentum ad misericordiam
Argumentum ad ignorantia
Non causa pro causa
Ignoratio elenchi
174
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisinde özne ve yüklem dağıtılmamıştır?
Bütün kâğıtlar beyazdır.
Hiçbir kâğıt beyaz değildir.
Bazı kâğıtlar beyaz değildir.
Bazı kâğıtlar beyazdır.
Bütün beyazlar kâğıttır.
175
Deneme Sınavı
“Her insan yanılır” önermesinden o halde “hiçbir insan doğruyu bilemez” şeklinde bir sonuç çıkarmak, hangi tür formel bir yanlışlık içerir?
Zaman operatörünün yanlış kullanılmış olmasını
Yanlış bir kıyas işlemi yapılmış olmasını
Mantık kurallarının olmamasını
Herkesin kendine göre bir mantığının olmasını
Mantığa güvenilmez olmasını
176
Deneme Sınavı
Aşağıdaki eşitliklerden hangisi anma açısından yanlıştır?
‘1’ ≠ ‘bir’
1 = 1
Bir = Bir
1 = bir
‘1’ = ‘bir’
— · —sayfa 45 / 166— · —
177
Deneme Sınavı
Formel yanlışların ortaya çıkmasının sebebi aşağıdakilerden hangisi değildir?
Mantık kurallarını bilmemek
Mantık kurallarını uygulamamak
Mantık kurallarını yanlış uygulamak
Mantık kurallarını bilerek uygulamamak
Hiçbiri
178
Deneme Sınavı
“Bazı kalemler kırmızıdır” önermesinin özne ve yüklemi arasında nasıl bir dağıtıcılık ilişkisi vardır?
Özne dağıtılmıştır.
Yüklem dağıtılmıştır.
Özne dağıtılmış, yüklem dağıtılmamıştır.
Özne ve yüklem dağıtılmamıştır.
Özne dağıtılmamıştır, yüklem dağıtılmıştır.
179
Deneme Sınavı
Antilogistiği alınmış bir kıyasın geçerli olabilmesi için bulunması gereken aşağıdaki kurallardan hangisi yanlıştır? I. İki eşitlik bir eşitsizlik olmalıdır. II. Eşitliklerde bir keresinde olumlu bir keresinde olumsuz olarak geçen bir ORTAK terim olmalıdır. III. Ortak terim dışında kalan diğer terimler eşitsizlikte aynen geçmemelidir.
I ve II
II ve III
I
III
I ve III
180
Deneme Sınavı
Aşağıdaki ifadelerden hangisinde özne yükleme tam olarak dağıtılmıştır?
Bazı öğrenciler çalışkandır.
Tüm öğrenciler çalışkandır.
Bazı kalemler beyaz değildir.
Bir kısım öğrenciler okula gelmedi.
Suyun bir kısmını içti.
— · —sayfa 46 / 166— · —
181
Deneme Sınavı
Aşağıdaki terim çiftlerinden hangisi çelişiktir?
Canlı/cansız
Cisim/ruh
Duygulu /duygusuz
İnsan/insan olmayan
Hareketli/sakin
182
Deneme Sınavı
‘’’ “insan” beş harflidir ‘’’ önermesinde “insan” terimi
doğru olarak anılmıştır
doğru olarak kullanılmıştır
yanlış olarak anılmıştır
yanlış olarak kullanılmıştır
hem kullanılmış hem de anılmıştır
183
Deneme Sınavı
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ‘şemsiye’ terimi yanlış olarak kullanılmamıştır?
Çıkarken şemsiyeni almayı unutma
Çıkarken “şemsiyeni” almayı unutma
“Şemsiye” yedi harfli bir kelimedir
“Şemsiye” bizi yağmurdan korur
Şemsiye siyah harflerle yazılmıştır
184
Deneme Sınavı
Aşağıdaki önermelerden hangisinde özne yükleme tam olarak dağıtılmıştır?
Bazı çocuklar süt içmez.
Bazı dondurmalar beyazdır.
Bazı kalemler kırmızı yazmaz.
Bazı kuşlar uçar
Hiçbir hayvan fotosentez yapmaz.
— · —sayfa 47 / 166— · —
185
Deneme Sınavı
‘‘‘ “Bütün mantıkçılar akıllıdır” önermesi üç harflidir’’’ önermesi,
kullanma açından doğrudur
anma açısından doğrudur
anma açısından yanlıştır
kullanma açısından yanlıştır
kullanma ve anma açısından ne doğrudur ne de yanlıştır
186
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisinde özne ve yüklem dağıtılmamıştır?
Bütün kâğıtlar beyazdır.
Hiçbir kâğıt beyaz değildir.
Bazı kâğıtlar beyaz değildir.
Bazı kalemler beyazdır.
Bütün beyazlar kâğıttır.
187
Deneme Sınavı
Formel bir yanlışlığın ortaya çıkmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Mantık kurallarını bilmemek
İnsanları tanımamak
Konuşma dilini bilerek kötü kullanmak
İnsanlara güvenmek
İnsanlara güvenmemek
188
Deneme Sınavı
Formel yanlışlarını tanıyabilmek için
Mantık kurallarını bilmek gerekir
Mantık kurallarını bilmeye gerek yoktur,
Gramer kurallarını bilmek gerekir
Gramer kurallarını bilmeye gerek yoktur
İnsanları tanımak gerekir
— · —sayfa 48 / 166— · —
189
Deneme Sınavı
Dil içinde kendi başına anlam taşıyan en küçük birimler aşağıdakilerden hangisidir?
Çıkarımlar
Önermeler
Terimler
Cümleler
Kıyaslar
190
Deneme Sınavı
2eM2ıMo kıyasının geçerli olabilmesi için sonuç önermesinin (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgeye yıldız konulmuş olması gerekir?
4
2
3
5
7
191
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi doğru bir kıyas kalıbıdır?
M22M
3M3M
3MM3
M3M3
M33M
192
Deneme Sınavı
SeP önermesinin tersine döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
S’ıP
SaP’
SeP’
S’oP
P’ıS
— · —sayfa 49 / 166— · —
193
Deneme Sınavı
“Hiçbir kedi siyah değildir.” önermesinin özne ve yüklemi arasında nasıl bir dağıtıcılık ilişkisi vardır?
Özne dağıtılmamıştır.
Yüklem dağıtılmamıştır.
Özne ve yüklem dağıtılmamıştır.
Özne ve yüklem dağıtılmıştır.
Özne dağıtılmış, yüklem dağıtılmamıştır.
194
Deneme Sınavı
Formel yanlışlığın ortaya çıkmasının sebebi de aşağıdakilerden hangisi değildir?
Zaman ve mekân operatörlerinin yanlış kullanımıdır.
Çıkarım kurallarına uyulmamasıdır
Mantık kurallarının bilinmemesidir
Kişilerin demogoji yapmak istediğidir
Kıyas kurallarına uymaktır
195
Deneme Sınavı
Ampirik olarak doğru olmayan öncüllerden kıyas kurallarına uygun olarak yapılan bir çıkarımda sonucun yanlış bir bilgi vermesi neyin göstergesidir?
Mantık biliminin güvenilir olmadığının
Mantık kurallarının bilinmemesinin yanlış yapmaya sebep olabileceğinin
Mantık kurallarının bazı durumlarda kullanılmasının doğru olmayacağının
“Hiçbir kalem beyaz değildir.” önermesinin özne ve yüklemi arasında nasıl bir dağıtıcılık ilişkisi vardır?
Özne ve yüklem dağıtılmıştır.
Özne dağıtılmamıştır.
Yüklem dağıtılmamıştır.
Özne ve yüklem dağıtılmamıştır.
Özne dağıtılmış, yüklem dağıtılmamıştır.
— · —sayfa 50 / 166— · —
197
Deneme Sınavı
4eMMı4o kıyasının geçerli olabilmesi için ikinci öncülün gerektirdiği yıldızın (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgeye konulmuş olması gerekir?
5
8
7
4
6
198
Deneme Sınavı
Aşağıdaki terimlerden hangisi mutlak terimdir?
Çocuk
Kalem
Oku
Mekân
Yüzgeç
199
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi olumsuz (yokluk bildiren) terimdir?
Akılsız
Kusursuz
Eksiksiz
Ölümsüz
Sonsuz
200
Deneme Sınavı
“Formel yanlışlıkların nedeni ………….dır.” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi gerekir?
Yanlışlık bilgilerin verilmiş olması
Mantık kurallarına uyulmamış olması
Notasyon hatası yapılmış olması
Bağlaç eksikliğinin fark edilmemiş olması
Çıkarımın doğru yapılması
— · —sayfa 51 / 166— · —
201
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi genel terimdir?
İyi
Güzel
Sefil
Tatl
Kibarlık
202
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi somut terimdir?
Düşüncesiz
Uzay
Sonsuzluk
Havasızlık
Siyahlık
203
Deneme Sınavı
2eM2aMe kıyasının geçerli olabilmesi için birinci öncülün gerektirdiği taramanın (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgede yapılmış olması gerekir?
3,6
2,7
2,5
1,4
5,6
204
Deneme Sınavı
(Eğer A ve B, C ise, E, F’dir) veya (A ve B ve F, E’dir) Öncülünde Modus Ponende Tollens’e göre ikinci öncül ve sonuç ne olmalıdır?
(Eğer A ve B, C ise, E, F’dir) ile (A ve B ve F, E’dir)
(Eğer A ve B, C ise, E, F’değildir) ile (A ve B ve F, E’dir)
(Eğer A ve B, C ise, E, F’dir) veya (A ve B ve F, E’değildir)
(Eğer A ve B, C ise, E, F’değildir) veya (A ve B ve F, E’değildir)
Me3Mı3o kıyasının geçerli olabilmesi için sonuç önermesinin (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgeye yıldız konulmuş olması gerekir?
2
6
4
3
8
207
Deneme Sınavı
Tümel olumlu bir önermenin çelişiği hangisinin altığıdır?
Tikel olumlu
Tikel olumsuz
Tümel olumlu
Tümel olumsuz
Mümkün olumlu
208
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi soyut terimdir?
Medeniyet
İnsan
Müze
Zanaatkâr
Kültür
— · —sayfa 53 / 166— · —
209
Deneme Sınavı
‘Hiçbir insan uçmaz’ önermesinin mantıksal formu aşağıdakilerden hangisidir?
SaP
SoP
SeP
SıP
SuP
210
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi çok anlamlı terimdir?
Koş
Kap
Çalış
Oku
Sev
211
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi bağıl terimdir?
Anne
Oturmak
Okumak
Uzay
Deniz
212
Deneme Sınavı
Aşağıdaki gibi bir kıyasın geçerli olabilmesi için, – Bütün kuşlar sevimlidir. – Bazı kuşlar serçedir. Sonuç önermesi şu kıyas kalıplarından hangisine uygun olmalıdır?
Ma3Mı3ı
2aM2aMa
Ma3Ma3a
4aMMı4ı
Ma11aMa
— · —sayfa 54 / 166— · —
213
Deneme Sınavı
Yukarıdaki kıyas aşağıdaki kıyas türlerinden hangisine örnektir?
Modus Ponens
Modus Tollens
Modus Tollendo Ponens
Dilemma
Modus Ponendo Tollens
214
Deneme Sınavı
Klasik mantığın uygulama alanları arasında aşağıdakilerden hangisi bulunur?
Kuantum fiziği
Rölativist fizik
Konuşma dili
Biyoloji
Bilgisayar dili
215
Deneme Sınavı
Dilemma ile ilgili aşağıda belirten ifadelerden hangileri doğrudur? I. Dilemma (ikilem), günlük hayattaki akıl yürütmelerimizle yakından ilgili olan bir çıkarım türüdür. II. Dilemma, bileşik hipotetik bir öncül, bu öncülün bileşenlerini tasdik eden veya değilleyen ikinci bir öncül ve öncüller arasındaki bağıntıya göre olumlu veya olumsuz bir sonuç ifadesinden meydana gelir. III. İlk öncülün ilk bileşenlerinin ilk terimleri tasdik edilirse yapıcı (constructive) dilemma, yine ilk öncülün ikinci bileşenleri değillendiğinde yıkıcı (destructive) bir dilemma söz konusu olur.
I
I, II
I, III
II, III
I, II, III
216
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi somut terimdir?
Adaletsiz
Egemenlik
Zarafet
Kibar
Nezaketsiz
— · —sayfa 55 / 166— · —
217
Deneme Sınavı
SoP önermesinin alt-karşıtının çelişiği hangi önermedir?
SaP
SoP
SeP
SıP
PoS
218
Deneme Sınavı
“Modus Tollendo Ponens’e göre bir çıkarımda sonuç önermesi ilk öncülün herhangi bir bileşenini olumlarsa, ikinci öncül ilk öncülün……” ifadesinde boş boırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
…diğer bileşenini değiller
…diğer bileşenini olumlar
….herhangi bir bileşenini değiller
….herhangi bir bileşenini olumlar
….her iki bileşenini de değiller
219
Deneme Sınavı
4ıMMa4ı kıyasının geçerli olabilmesi için birinci öncülün gerektirdiği yıldızın (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgeye konulmuş olması gerekir?
3
5
7
2
1
220
Deneme Sınavı
“Hiçbir kalem kırmızı değildir” önermesi doğruysa “Bazı kalemler kırmızıdır” önermesinin doğruluk değeri nedir?
Doğru
Yanlış
Belir
Altık
Alt karşıt
— · —sayfa 56 / 166— · —
221
Deneme Sınavı
4aMMe4e Kıyasının geçerli olabilmesi için sonuç önermesinin (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgenin taranmış olması gerekir?
4,5
5,6
2,5
1,4
5,7
222
Deneme Sınavı
Tollendo Ponens’in tanımına göre:
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ilk bileşenini değiller
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ilk bileşenini olumlar.
ikinci öncül, ilk öncülün herhangi bir bileşenini değiller
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ikinci bileşenini değiller
ikinci öncül, ilk öncülün hiçbir bileşenini değillemez
223
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Günlük hayatta "mantıklı olmak" ifadesi sadece sanatsal kaygılarla kullanılır.
Günlük dil aracılığıyla yapılan akıl yürütmelerin anlaşılmasında klasik mantık, modern mantığın hazırlayıcısı niteliğindedir.
Mantık, günlük hayattaki akıl yürütmelerimizi konu edinebilir.
Pek çok kimse mantık okumadığı halde mantıklı düşünebilir.
Sofistler mantığın nasıl kullanılabileceğini para karşılığı öğretmişlerdir.
224
Deneme Sınavı
Kaç tane geçerli kıyas vardır?
8
12
18
24
36
— · —sayfa 57 / 166— · —
225
Deneme Sınavı
“Mantık” denilince akla gelen özelliklerden hangisi bilim olarak mantığı tanımlar?
Mantık doğru karar verme aracıdır.
Mantık doğru seçim yapma aracıdır.
Mantık insanları tanıma aracıdır.
Mantık yapay bir dil değildir.
Mantık içeriksiz bir dil kurmaktır.
226
Deneme Sınavı
Bir çıkarımın basit kategorik kıyas adını alabilmesi için aşağıdaki kurallardan hangilerinin gerçekleşmiş olması gerekir?
İki öncül ve iki sonuçtan oluşmalıdır.
Orta terim sonuçta da geçmelidir.
Birinci öncülün büyük terim ve orta terimden oluşması gerekir
İkinci öncülün orta terim ve büyük öncülden oluşması gerekir.
Küçük terimin sonuç önermesinde yer almaması gerekir.
227
Deneme Sınavı
Basit yıkıcı dilemmada ikinci öncül birinci öncülün hem ilk bileşenini hem de ikinci bileşenini değiller. Sonuç, birinci öncülünün ilk bileşeninin değillenmesidir. Bu durumda yukarıda ikinci öncül ve sonuç önermesi verilen bir (basit yıkıcı) dilemmada, ilk öncül ne olmalıdır?
Eğer C değilse A’dır ve eğer C ise B değildir
Eğer C değilse A değildir ve eğer C değilse B değildir
Eğer C değilse A’dir ve eğer C değilse B’dir
Eğer C ise A değildir ve eğer C değilse B’dir
Eğer C ise A’dır ve eğer C ise B’dir
228
Deneme Sınavı
Modern mantığın klasik mantığa göre üstünlüğünün gerekçesi nedir?
Bilgisayar uygulamalarının olmasıdır.
Matematik ile olan ilişkisidir.
Konuşma diliyle olan ilişkisidir.
Kullanılan dilin getirdiği üstünlüktür.
Aklımızın işleyişini açıklamasıdır.
— · —sayfa 58 / 166— · —
229
Deneme Sınavı
Aşağıdaki kıyasta orta terim hangisidir? • Bütün tavşanlar beyazdır. • Bütün tavşanlar havuç yer. • Bütün beyazlar havuç yer.
Bütün
Tavşan
Beyaz
Hiç birisi
Havuç
230
Deneme Sınavı
SıP önermesinin alt-karşıtının çelişiği hangi önermedir?
SaP
SoP
SeP
SıP
SuP
231
Deneme Sınavı
‘Bazı günler yağmur yağar’ önermesinin mantıksal formu aşağıdakilerden hangisidir?
SaP
SoP
SeP
SıP
SuP
232
Deneme Sınavı
Aşağıdaki önermelerden hangisi birlikte doğru olamaz?
SaP ile SeP
SoP ile SıP
SaP ile SıP
SeP ile SoP
SıP ile SaP
— · —sayfa 59 / 166— · —
233
Deneme Sınavı
“Klasik mantık” deyimi kurucu olarak aşağıdaki isimlerden kimi hatırlatır?
Platon
Herakleitos
Aristoteles
Russell
Frege
234
Deneme Sınavı
Yukarıdaki şeklindeki şartlı bir çıkarımda birinci öncül Modus Ponense göre aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?
(A ve B ve C veya E, F) ise (B veya C, E ve F’değildir)
(A ve B ve C veya E, F) ise (B veya C, E ve F’dir)
(A ve B ve C veya E, F değil) ise (B veya C, E ve F’değildir)
(A ve B ve C veya E, F değil) ise (B veya C, E ve F’dir)
Hiçbiri
235
Deneme Sınavı
‘Hiçbir balık yüzmez’ önermesinin karşıtının çelişiği aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı balıklar yüzmez.
Bazı balıklar yüzer.
Hiçbir balık yüzmez.
Tüm balıklar yüzer.
Tüm balıklar yüzmez.
236
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi bileşik bir önermedir?
Nasılsın?
Kalem masanın üzerindedir.
Yemek hazırsa çocukları çağıralım.
Hava güneşlidir.
Yarın hava kötü olacak
— · —sayfa 60 / 166— · —
237
Deneme Sınavı
Yukarıdaki şeklide bir çıkarımda ikinci öncül ne olmalıdır?
Sinemaya gittim
Sinemaya gitmedim
Maça gittim
Maça veya sinamaya gitmedim
Hiçbiri
238
Deneme Sınavı
Kıyas ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Kıyas, öncül adı verilen birden çok önermeyle, sonuç adı verilen bir önerme arasında mantıkça geçerli bir ilişki kurulmasını sağlayan çıkarım biçimidir.
Geçerli kıyasların sayısı sonsuzdur.
Basit kategorik bir kıyasta yalnızca üç terim bulunmalıdır.
Orta terim, sonuçta geçmemelidir.
Terimlerin yeri sonuç önermesinde aynı olup, küçük terim özneyi, büyük terim yüklemi meydana getirir.
239
Deneme Sınavı
(A ise B veya C’dir) ve (D veya E’dir) Bileşik öncüllü bir çıkarımda sonuç ne olmalıdır? I. (D veya E’dir) II. (D veya E’değildir) III. (A ise B veya C’değildir) IV. (A ise B veya C’dir) V. Hiçbirisi
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ilk bileşenini değiller
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ilk bileşenini olumlar
ikinci öncül, ilk öncülün herhangi bir bileşenini olumlar
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ikinci bileşenini değiller
ikinci öncül, ilk öncülün hiçbir bileşenini olumlamaz
242
Deneme Sınavı
Kıyas ile ilgili ifadelerden hangisi doğrudur? I. Büyük terim P ile gösterilir. II. Küçük terim S ile gösterilir. III. Orta terim M ile gösterilir
I
I, II
II, III
I, III
I, II, III
243
Deneme Sınavı
Dördüncü kalıptan Felapton’nun kısaltılmış olarak ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?
4eMMa4ı
4eMMo4a
4aMMo4e
4oMMe4a
4eMMa4
244
Deneme Sınavı
Dolaylı çıkarım ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Dolaylı çıkarımlarda birden çok önerme öncül olarak kullanılır.
Dolaylı bir çıkarım eğer iki öncül ve bir sonuç önermesinden meydana gelmişse, bu çıkarıma basit kıyas veya kısaca kıyas adı verilir.
Bir kıyasta eğer ikiden çok öncül varsa, böyle bir durumda zincirleme kıyas söz konusu olur.
Öncülünü ve sonucunu model önermelerin oluşturduğu kıyaslar da vardır.
Zincirleme kıyas bir dolaylı çıkarım türü değildir.
— · —sayfa 62 / 166— · —
245
Deneme Sınavı
“Bütün tembeller gibi o da mutsuzdur” ifadesi aşağıdaki çıkarımlardan hangisidir?
Zincirleme kıyas
Modus ponens
Modus tollens
Şartlı kıyas
Eksik önermeli kıyas
246
Deneme Sınavı
“Modern mantık” çalışmalarını “klasik mantık” çalışmalarıyla kıyaslandığını aşağıdaki özelliklerden hangisi ile uyuşur?
Modern mantık, klasik mantığın devamıdır.
Modern mantık ile klasik mantık arasında bir uyuşmazlık vardır.
Modern mantık, klasik mantığın bir evrimidir.
Modern mantık, klasik mantıktan ayrı bir dil kullanır
Modern mantığın kurucuları aynı zamanda klasik mantığı geliştiren matematikçilerdir.
247
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi “bazı çiçekler papatyadır” önermesinin mantıksal özelliği nedir?
Nitelikçe olumsuz
Nicelikçe tümel
Nitelikçe belirsiz
Nitelikçe olumlu
Nicelikçe belirsiz
248
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi bir önermedir?
Ne iyi ettin de geldin!
Keyfin nasıl?
Tebrikler!
Güzel filimmiş!
Bazı kalemler tahtadan yapılmıştır.
— · —sayfa 63 / 166— · —
249
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi mantığın uygulama alanlarından birisi değildir?
Matematik
Felsefe
Bilgisayar bilimleri
Evrenin oluşumu
Elektronik devreler
250
Deneme Sınavı
Kaç tane kuvvetli kıyas vardır?
11
13
15
17
19
251
Deneme Sınavı
“Çok çalışırsan başarılı olursun” birinci öncülünün Modus Ponense göre ikinci öncülü ve sonuç önermesi aşağıdakilerden hangisidir?
“başarılı oldum” ile “çok çalıştım”
“başarılı olamadım” ile “çok çalışmadım”
“başarılı oldum” ile “çok çalışmadım”
“çok çalıştım” ile “başarılı oldum”
“çok çalıştım” ile “başarılı olamadım”
252
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi bir bilim olarak mantığın özelliklerini yansıtmaz?
Bir bilim olarak mantığın teknolojik çeşitli uygulama alanı vardır.
Bir bilim olarak mantığın amacı hakikati aramaktır.
Bir bilim olarak mantık akıl yürütme kurallarını araştırır.
Bir bilim olarak mantık düşüncemizin işleyişinin en güvenilir tasvirini verir.
Bir bilim olarak mantık, yapay bir dildir.
— · —sayfa 64 / 166— · —
253
Deneme Sınavı
“Klasik mantık” ve “modern mantık” adıyla bilinen çalışmalar arasında …………… Yukarıdaki boşluğu doldurunuz.
hiçbir ilişki yoktur.
süreklilik ilişkisi vardır.
bir çelişki vardır.
uzlaşmaz iki alandır.
bağımsız iki alandır.
254
Deneme Sınavı
Kıyas ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? I. Orta terim hem ilk hem de ikinci öncülde bir kere geçmelidir. II. Büyük terim ve orta terimden oluşan birinci önermedir. III. Küçük terim ve orta terimden oluşan önerme küçük önermedir IV. Küçük ve büyük terimden oluşan önerme ise sonuçtur.
I, III ve IV
I, II ve III
I, II ve IV
II, III ve IV
I, II, III ve IV
255
Deneme Sınavı
“Bazı insanlar şarkı söylemez” önermesinin mantıksal özelliği hangisidir?
Aşağıdaki önermelerden hangisi tikel olumsuz bir önermedir?
Hiçbir papağan konuşmaz.
Bazı kuşlar uçmaz.
Tüm hayvanlar nefes alır.
Bazı balıklar karada yaşar.
Kimi insanlar yalan söyler.
259
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi önermelerin mantıksal özelliklerini tanımlar?
Tümel olmaları
Tikel olmaları
Olumlu olmaları
Olumsuz olmaları
Hepsi
260
Deneme Sınavı
“Eğer (A ve B veya C ve E) ise (B veya C, D veya E’dir)” öncülüne göre ikinci öncül ve sonuç, Modus Tollense göre ne olmalıdır?
(A ve B veya C ve E’ dir) O halde (B veya C, D veya E’dir)
(A ve B veya C ve E’ değildir) O halde (B veya C, D veya E’dir)
(A ve B veya C ve E’ dir) O halde (B veya C, D veya E’değildir)
(A ve B veya C ve E’ değildir) Ohalde (B veya C, D veya E’değildir)
(B veya C, D veya E’değildir) o halde (A ve B veya C ve E’ değildir)
— · —sayfa 66 / 166— · —
261
Deneme Sınavı
“Bir yanlış sadece formel kurallara uyulmamasından değil, sorunun karmaşık ve karışık olmasından da kaynaklanabilir” ifadesi aşağıdaki şıklardan hangisine uymaktadır?
Fallacıa Plurıum Interogatıonum
Non Sequıtur
Non Causa Pro Causa
insanların karşısındakine güvenmemesinden
insanların bilgisizliğinden
262
Deneme Sınavı
Aşağıdaki formel-olmayan yanlışlıklardan hangisi yeterince tanımadan verilen ispattır?
Argumentum ad baculum
Argumentum ad misericordiam
Argumentum ad ignorantia
Non causa pro causa
Ignoratio Elenchi
263
Deneme Sınavı
Aşağıdaki önermelerden hangisi tikel olumsuz bir önermedir?
Hiçbir papağan konuşmaz.
Bazı kuşlar uçmaz.
Tüm hayvanlar nefes alır.
Bazı balıklar karada yaşar.
Kimi insanlar yalan söyler.
264
Deneme Sınavı
“Bazı insanlar şarkı söylemez” önermesinin mantıksal özelliği hangisidir?
Tikel olumsuz
Tikel olumlu
Tümel olumlu
Tümel olumsuz
Hiçbirisi
— · —sayfa 67 / 166— · —
265
Deneme Sınavı
Aşağıdaki yanlışlık tanımlarından hangileri doğrudur? o I. AKSAN: Bir cümlenin veya cümledeki kelimenin hatalı telaffuz edilmesi, aksandaki bozukluklar ve vurguların yanlış anlamaya yol açacak şekilde kullanılması dolayısıyla ortaya çıkan yanlışlık biçimidir. o II. BÜTÜNLEME: Parçaların bütününden farklı değere sahip olduğunu göz önünde tutmadan parçanın niteliklerini bütüne atfetme yanlışlığıdır. o III. BÖLME: Bütünün özelliklerinin tek tek parçaları için de geçerli olduğunu zannetme yanlışlığıdır. o IV. ÇOKANLAMLILIK: Bir ifadenin çok anlamlı, belirsiz veya kaypak olmasıdır.
I, II
I, III
II, III, IV
I, II, III
I, II, III, IV
266
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi önermelerin mantıksal özelliklerini tanımlar?
Tümel olmaları
Tikel olmaları
Olumlu olmaları
Olumsuz olmaları
Hepsi
267
Deneme Sınavı
Yukarıdaki kıyasta sonuç ifadesi ne olmalıdır?
Bütün E’ler B’dir
“ A’lar E’dir.
“ D’ler B’dir
“ D’ler A’dır
“ B’ler E’dir
268
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi bir önermedir?
Ne iyi ettin de geldin!
Keyfin nasıl?
Tebrikler!
Güzel filimmiş!
Bazı kalemler tahtadan yapılmıştır.
— · —sayfa 68 / 166— · —
269
Deneme Sınavı
“Eğer (A ve B veya C ve E) ise (B veya C, D veya E’dir)” öncülüne göre ikinci öncül ve sonuç, Modus Ponense göre ne olmalıdır?
(A ve B veya C ve E’ dir). O halde (B veya C, D veya E’dir)
(A ve B veya C ve E’ değildir). O halde (B veya C, D veya E’dir)
(A ve B veya C ve E’ dir). O halde (B veya C, D veya E’değildir)
(A ve B veya C ve E’ değildir). O halde (B veya C, D veya E’değildir)
Hiçbiri
270
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi “bazı çiçekler papatyadır” önermesinin mantıksal özelliği nedir?
Nitelikçe olumsuz
Nicelikçe tümel
Nitelikçe belirsiz
Nitelikçe olumlu
Nicelikçe belirsiz
271
Deneme Sınavı
Aşağıdaki formel olmayan yanlışlıklardan hangisi bir ilke veya yargının uygulanım şartları özel haller dikkate alınmadan kullanılmasından kaynaklanır?
Ignoratio Elenchi
Non Sequıtur
Non Causa Pro Causa
Post Hoc ergo Propter Hoc
Secundum Quid
272
Deneme Sınavı
Aşağıdaki kıyas aşağıdaki şartlı kıyas türlerinden hangisine örnektir? – Ders çalışırsa bilgisayar oynayabilir. – Bilgisayar oynamadı. – Ders çalışmadı.
Modus Ponens
Modus Tollens
Eksik öncüllü kıyas
Aristotelesçi kıyas
Gocleniancı kıyas
— · —sayfa 69 / 166— · —
273
Deneme Sınavı
Aşağıdaki yanlışlık tanımlarından hangileri doğrudur? I. Argumentum ad baculum: Kuvvet yoluyla sağlanmaya kalkışılan ispat. II. Argumentum ad misericordiam: Acındırma yoluyla sağlanmaya kalkışılan ispat. III. Argumentum ad ignorantiam: Yeterince tanımadan verilen ispat. IV. Argumentum ad hominem: Kişiye dayandırılarak verilen ispat.
I, II
I, III
II, III, IV
I, II, III
I, II, III, IV
274
Deneme Sınavı
2eM2oMo kıyası geçerli mi, antilogistik yöntemle denetleyiniz. Geçersiz ise hangi kurallara uymadığını bulunuz.
Geçerli
Geçersiz çünkü iki eşitlik yok
Geçersiz çünkü eşitliklerdeki ortak terim bir kere olumlu bir kere olumsuz değil
Geçersiz çünkü iki eşitsizlik var
Geçersiz çünkü eşitsizlikteki terimler eşitliklerde aynen geçmiyor
Formel olmayan bir yanlışlığın ortaya çıkmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Mantık kurallarını bilmemek
İnsanları tanımamak
Konuşma dilini bilerek kötü kullanmak
İnsanlara güvenmek
İnsanlara güvenmemek
282
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi bağıl terimdir?
Anne
Oturmak
Okumak
Uzay
Deniz
283
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi bileşik bir önermedir?
Nasılsın?
Kalem masanın üzerindedir.
Yemek hazırsa çocukları çağıralım.
Hava güneşlidir.
Yarın hava kötü olacak
284
Deneme Sınavı
Formel bir yanlışlığın ortaya çıkması, aşağıdakilerden hangisine bağlı değildir?
Kişinin kötü bir aksan kullanmasına
Toplumun mantık bilmemesine
Kişilerin mantık bilmemesine
Mantık kurallarının bilinmemesine
Mantık kurallarının uygulanmamasına
— · —sayfa 72 / 166— · —
285
Deneme Sınavı
‘Bazı günler yağmur yağar’ önermesinin mantıksal formu aşağıdakilerden hangisidir?
SaP
SoP
SeP
SıP
SuP
286
Deneme Sınavı
“Çok çalışırsan başarılı olursun” birinci öncülünün Modus Ponense göre ikinci öncülü ve sonuç önermesi aşağıdakilerden hangisidir?
“başarılı oldum” ile “çok çalıştım”
“başarılı olamadım” ile “çok çalışmadım”
“başarılı oldum” ile “çok çalışmadım”
“çok çalıştım” ile “başarılı oldum”
“çok çalıştım” ile “başarılı olamadım”
287
Deneme Sınavı
SıP önermesinin alt-karşıtının çelişiği hangi önermedir?
SaP
SoP
SeP
SıP
SuP
288
Deneme Sınavı
Aşağıdaki formel-olmayan yanlışlıklardan hangisi “ilke veya yargının, uygulanım şartları, özel haller dikkate alınmadan kullanılmasından kaynaklanmaktadır”?
Argumentum ad baculum
Argumentum ad misericordiam
Secundum quid
Non causa pro causa
Ignoratio Elenchi
— · —sayfa 73 / 166— · —
289
Deneme Sınavı
Klasik mantığın uygulama alanları arasında aşağıdakilerden hangisi bulunur?
Kuantum fiziği
Rölativist fizik
Konuşma dili
Biyoloji
Bilgisayar dili
290
Deneme Sınavı
‘Hiçbir balık yüzmez’ önermesinin karşıtının çelişiği aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı balıklar yüzmez.
Bazı balıklar yüzer.
Hiçbir balık yüzmez.
Tüm balıklar yüzer.
Tüm balıklar yüzmez.
291
Deneme Sınavı
Aşağıdaki yanlışlıklardan hangisi insanın gerçekliği önyargılarına, tutkularına, tercihlerine göre yorumlamasıdır?
Argumentum ad Populum
Argumentum ad Misericordiam
Argumentum ad Baculum
Argumentum ad Ignorantiam
Argumentum ad Hominem
292
Deneme Sınavı
Aşağıdaki önermelerden hangisi birlikte doğru olamaz?
SaP ile SeP
SoP ile SıP
SaP ile SıP
SeP ile SoP
SıP ile SaP
— · —sayfa 74 / 166— · —
293
Deneme Sınavı
Aşağıdaki formel-olmayan yanlışlıklardan hangisinde “sonuç ve öncüllerin doğru olabilir,fakat birbirlerini izlemezler”?
Petitio Principii
Non Sequitur
Secundum quid
Non causa pro causa
Ignoratio Elenchi
294
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi çok anlamlı terimdir?
Koş
Kap
Çalış
Oku
Sev
295
Deneme Sınavı
“Bütün tembeller gibi o da mutsuzdur” ifadesi aşağıdaki çıkarımlardan hangisidir?
Zincirleme kıyas
Modus ponens
Modus tollens
Şartlı kıyas
Eksik önermeli kıyas
296
Deneme Sınavı
SeP önermesinin tersine döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
S’ıP
SaP’
SeP’
S’oP
P’ıS
— · —sayfa 75 / 166— · —
297
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi somut terimdir?
Adaletsiz
Egemenlik
Zarafet
Kibar
Nezaketsiz
298
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi dört basit temel önerme çeşidinden biri değildir?
Tümel olumlu
Tikel olumsuz
Assertorik olumlu
Tikel olumlu
Tümel olumsuz
299
Deneme Sınavı
“Hiçbir kedi siyah değildir.” önermesinin özne ve yüklemi arasında nasıl bir dağıtıcılık ilişkisi vardır?
Özne dağıtılmamıştır.
Yüklem dağıtılmamıştır.
Özne ve yüklem dağıtılmamıştır.
Özne ve yüklem dağıtılmıştır.
Özne dağıtılmış, yüklem dağıtılmamıştır.
300
Deneme Sınavı
“Bazı kuşlar şarkı söyler” önermesinin ters döndürmesinin döndürmesi aşağıdaki ifadelerden hangisidir? I. Bazı şarkı söyleyen (hayvanlar) kuştur – Bazı kuşlar şarkı söylemez II. Bazı kuşlar şarkı söyler olmayan değildir – Yoktur III. Bazı kuşlar şarkı söyler olmayan değildir – Bazı şarkı söyler olmayan (hayvanlar) kuştur. IV. Hiçbir şarkı söyleyen (hayvan) kuş olmayandır – Yoktur V. Bazı kuşlar şarkı söylemez – Bazı şarkı söyleyen (hayvanlar) kuş değildir
I ve II
II ve V
sadece II
sadece V
III ve V
— · —sayfa 76 / 166— · —
301
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangi ifade mantıkça bir doğruluk değeri taşır?
Sizde misafir mi var?
Keşke önce benimle konuşsaydın.
Çabuk gel!
Evde hep kitap okurum.
İnsan bir hatır sorar!
302
Deneme Sınavı
Klasik mantığın uygulama alanları arasında aşağıdakilerden hangisi bulunur?
Kuantum fiziği
Rölativist fizik
Konuşma dili
Biyoloji
Bilgisayar dili
303
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi önerme değildir?
Sanat nedir?
Aristoteles bir filozoftur.
Aristoteles’in mantık çalışmaları metafizik öğretisinin temelinde yer alır.
Kıyas öğretisi Aristoteles tarafından ortaya konulmuştur.
Bugün yağmur yağacak.
304
Deneme Sınavı
“Hiçbir mantıkçı tembel değildir” önermesinin ters döndürmesinin döndürmesi aşağıdaki ifadelerden hangisidir?
Bazı tembeller mantıkçı değildir
Bazı tembel olmayan (insanlar) mantıkçıdır
Bazı tembel (insanlar) mantıkçı değildir
Bazı mantıkçılar tembel olmayandır
Hiçbir tembel mantıkçı değildir
— · —sayfa 77 / 166— · —
305
Deneme Sınavı
“Özne ve yüklemden oluşan her önermenin bir doğruluk değeri vardır” ifadesi
Doğrudur
Belirsizdir
Yanlıştır
Bazen doğrudur
Bilmek mümkün değildir
306
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi soyut terimdir?
Medeniyet
İnsan
Müze
Zanaatkâr
Kültür
307
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisinde özne ve yüklem dağıtılmamıştır?
Bütün kâğıtlar beyazdır.
Hiçbir kâğıt beyaz değildir.
Bazı kâğıtlar beyaz değildir.
Bazı kalemler beyazdır.
Bütün beyazlar kâğıttır.
308
Deneme Sınavı
“Bazı hayvanlar memelidir” önermesinin döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı hayvanlar memeli değildir.
Bazı memeliler hayvan değildir.
Tüm hayvanlar memelidir.
Bazı memeliler hayvandır.
Hiçbir memeli hayvan değildir.
— · —sayfa 78 / 166— · —
309
Deneme Sınavı
Bütün kelebekler dans eder” önermesinin döndürmesinin ters döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı kelebekler dans etmez.
Hiçbir kelebek dans etmez.
Bazı kelebekler dans eder.
Bazı dans eden (hayvanlar) kelebek olmayan değildir.
Bazı dans etmeyen (hayvanlar) kelebek olmayandır.
310
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi bağıl terimdir?
Anne
Oturmak
Okumak
Uzay
Deniz
311
Deneme Sınavı
Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir yargı dile getirir fakat bir önerme değildir?
Çok güzel!
Kardeşim nerede?
Kalem masanın üzerindedir
Uykun mu geldi?
Eski model bilgisayarımı satıyorum
312
Deneme Sınavı
“Hiçbir kalem beyaz değildir.” önermesinin özne ve yüklemi arasında nasıl bir dağıtıcılık ilişkisi vardır?
Özne ve yüklem dağıtılmıştır.
Özne dağıtılmamıştır.
Yüklem dağıtılmamıştır.
Özne ve yüklem dağıtılmamıştır.
Özne dağıtılmış, yüklem dağıtılmamıştır.
— · —sayfa 79 / 166— · —
313
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi çok anlamlı terimdir?
Koş
Kap
Çalış
Oku
Sev
314
Deneme Sınavı
Aşağıdaki ifadelerden hangisi SaP önermesinin önce döndürülmesi ve sonra da ters döndürmesi yoluyla elde edilmiştir?
SaP – SeP
PaS – S’eP
PıS - PoS’
SıP - P’oS’
PıS - P’ıS’
315
Deneme Sınavı
‘‘‘ “Bütün mantıkçılar akıllıdır” önermesi üç harflidir’’’ önermesi,
kullanma açından doğrudur
anma açısından doğrudur
anma açısından yanlıştır
kullanma açısından yanlıştır
kullanma ve anma açısından ne doğrudur ne de yanlıştır
316
Deneme Sınavı
‘’’ “insan” beş harflidir ‘’’ önermesinde “insan” terimi
doğru olarak anılmıştır
doğru olarak kullanılmıştır
yanlış olarak anılmıştır
yanlış olarak kullanılmıştır
hem kullanılmış hem de anılmıştır
— · —sayfa 80 / 166— · —
317
Deneme Sınavı
“Bütün balinalar yüzme bilir” önermesinin ters döndürmesinin döndürmesi aşağıdaki ifadelerden hangisidir?
Hiçbir yüzme bilmeyen hayvan balina değildir.
Hiçbir yüzme bilen hayvan balina değildir.
Bütün yüzme bilen hayvanlar balinadır.
Bazı yüzme bilen hayvanlar balina değildir.
Bazı yüzme bilmeyen hayvanlar balina değildir.
318
Deneme Sınavı
“Hiçbir kuş, uçar-olmayan (uçamaz) değildir” önermesi klasik mantıkta nasıl sembolize edilir?
S’aP
SeP’
Pas
Sep
Pos
319
Deneme Sınavı
“Hiçbir kalem kırmızı değildir” önermesi doğruysa “Bazı kalemler kırmızıdır” önermesinin doğruluk değeri nedir?
Doğru
Yanlış
Belir
Altık
Alt karşıt
320
Deneme Sınavı
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ‘şemsiye’ terimi yanlış olarak kullanılmamıştır?
Çıkarken şemsiyeni almayı unutma
Çıkarken “şemsiyeni” almayı unutma
“Şemsiye” yedi harfli bir kelimedir
“Şemsiye” bizi yağmurdan korur
Şemsiye siyah harflerle yazılmıştır
— · —sayfa 81 / 166— · —
321
Deneme Sınavı
“Mantık” denilince akla gelen özelliklerden hangisi bilim olarak mantığı tanımlar?
Bütün kelebekler dans eder” önermesinin döndürmesinin ters döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı kelebekler dans etmez.
Hiçbir kelebek dans etmez.
Bazı kelebekler dans eder.
Bazı dans eden (hayvanlar) kelebek olmayan değildir.
Bazı dans etmeyen (hayvanlar) kelebek olmayandır.
412
Deneme Sınavı
Aşağıdaki terimlerden hangisi mutlak terimdir?
Çocuk
Kalem
Oku
Mekân
Yüzgeç
— · —sayfa 104 / 166— · —
413
Deneme Sınavı
“Hiçbir kalem kırmızı değildir” önermesi doğruysa “Bazı kalemler kırmızıdır” önermesinin doğruluk değeri nedir?
Doğru
Yanlış
Belir
Altık
Alt karşıt
414
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi olumsuz (yokluk bildiren) terimdir?
Akılsız
Kusursuz
Eksiksiz
Ölümsüz
Sonsuz
415
Deneme Sınavı
‘Hiçbir insan uçmaz’ önermesinin mantıksal formu aşağıdakilerden hangisidir?
SaP
SoP
SeP
SıP
SuP
416
Deneme Sınavı
Tümel olumlu bir önermenin çelişiği hangisinin altığıdır?
Tikel olumlu
Tikel olumsuz
Tümel olumlu
Tümel olumsuz
Mümkün olumlu
— · —sayfa 105 / 166— · —
417
Deneme Sınavı
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ‘şemsiye’ terimi kullanma özelliği açısından doğru kullanılmıştır?
Çıkarken şemsiyeni almayı unutma
Şemsiye siyah harflerle yazılmıştır
“Şemsiye” yedi harfli bir kelimedir
“Şemsiye” bizi yağmurdan koruma aracının adıdır
“Şemsiyeni” aldın mı?
418
Deneme Sınavı
Aşağıdaki eşitliklerden hangisi anma açısından doğrudur?
Bir = üç harfli bir kelimedir
1 =bir
Bir = 'üç harfli bir kelimedir'
‘1’ ≠ ‘bir’
1 ≠ bir
419
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi somut terimdir?
Düşüncesiz
Uzay
Sonsuzluk
Havasızlık
Siyahlık
420
Deneme Sınavı
“Hiçbir mantıkçı tembel değildir” önermesinin ters döndürmesinin döndürmesi aşağıdaki ifadelerden hangisidir?
Bazı tembeller mantıkçı değildir
Bazı tembel olmayan (insanlar) mantıkçıdır
Bazı tembel (insanlar) mantıkçı değildir
Bazı mantıkçılar tembel olmayandır
Hiçbir tembel mantıkçı değildir
— · —sayfa 106 / 166— · —
421
Deneme Sınavı
SoP önermesinin alt-karşıtının çelişiği hangi önermedir?
SaP
SoP
SeP
SıP
PoS
422
Deneme Sınavı
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ‘köpek’ terimi -doğru olarak- anılmıştır?
‘Köpeği’ günde iki kere dışarı çıkarıyorum.
Ayşe ‘köpeğini’ asla evde yalnız bırakmaz.
‘Köpek’ büyük ünlü uyumuna uyar.
Ölen köpeğim çok sevimliydi.
Mehmet köpeğini her şeyden çok seviyor.
423
Deneme Sınavı
“Bazı hayvanlar memelidir” önermesinin döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı hayvanlar memeli değildir.
Bazı memeliler hayvan değildir.
Tüm hayvanlar memelidir.
Bazı memeliler hayvandır.
Hiçbir memeli hayvan değildir.
424
Deneme Sınavı
Aşağıdaki ifadelerden hangisi SaP önermesinin önce döndürülmesi ve sonra da ters döndürmesi yoluyla elde edilmiştir?
SaP – SeP
PaS – S’eP
PıS - PoS’
SıP - P’oS’
PıS - P’ıS’
— · —sayfa 107 / 166— · —
425
Deneme Sınavı
‘1’ ≠ ‘bir’
kullanma açısından doğrudur
anma açısından yanlıştır
anma açısından doğrudur
kullanma açısından yanlıştır
kullanma ve anma açsından yanlıştır
426
Deneme Sınavı
Aşağıdakilerden hangisi genel terimdir?
İyi
Güzel
Sefil
Tatl
Kibarlık
427
Deneme Sınavı
“Bir üç harflidir” önermesi
Anma açısından doğrudur
kullanma açsından doğrudur
kullanma açısından yanlıştır
anma açısından yanlıştır
kullanma ve anma açsından doğrudur
428
Deneme Sınavı
Dil içinde kendi başına anlam taşıyan en küçük birimler aşağıdakilerden hangisidir?
Çıkarımlar
Önermeler
Terimler
Cümleler
Kıyaslar
— · —sayfa 108 / 166— · —
429
Deneme Sınavı
“Bazı kuşlar şarkı söyler” önermesinin ters döndürmesinin döndürmesi aşağıdaki ifadelerden hangisidir? I. Bazı şarkı söyleyen (hayvanlar) kuştur – Bazı kuşlar şarkı söylemez II. Bazı kuşlar şarkı söyler olmayan değildir – Yoktur III. Bazı kuşlar şarkı söyler olmayan değildir – Bazı şarkı söyler olmayan (hayvanlar) kuştur. IV. Hiçbir şarkı söyleyen (hayvan) kuş olmayandır – Yoktur V. Bazı kuşlar şarkı söylemez – Bazı şarkı söyleyen (hayvanlar) kuş değildir
I ve II
II ve V
sadece II
sadece V
III ve V
430
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangisi bir bilim olarak mantığın özelliklerini yansıtmaz?
Bir bilim olarak mantığın teknolojik çeşitli uygulama alanı vardır.
Bir bilim olarak mantığın amacı hakikati aramaktır.
Bir bilim olarak mantık akıl yürütme kurallarını araştırır.
Bir bilim olarak mantık düşüncemizin işleyişinin en güvenilir tasvirini verir.
Bir bilim olarak mantık, yapay bir dildir.
431
Ünite Soruları
“Klasik mantık” deyimi kurucu olarak aşağıdaki isimlerden kimi hatırlatır?
Platon
Herakleitos
Aristoteles
Russell
Frege
432
Ünite Soruları
Modern mantığın klasik mantığa göre üstünlüğünün gerekçesi nedir?
Bilgisayar uygulamalarının olmasıdır.
Matematik ile olan ilişkisidir.
Konuşma diliyle olan ilişkisidir.
Kullanılan dilin getirdiği üstünlüktür.
Aklımızın işleyişini açıklamasıdır.
— · —sayfa 109 / 166— · —
433
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangisi mantığın uygulama alanlarından birisi değildir?
Matematik
Felsefe
Bilgisayar bilimleri
Evrenin oluşumu
Elektronik devreler
434
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Günlük hayatta "mantıklı olmak" ifadesi sadece sanatsal kaygılarla kullanılır.
Günlük dil aracılığıyla yapılan akıl yürütmelerin anlaşılmasında klasik mantık, modern mantığın hazırlayıcısı niteliğindedir.
Mantık, günlük hayattaki akıl yürütmelerimizi konu edinebilir.
Pek çok kimse mantık okumadığı halde mantıklı düşünebilir.
Sofistler mantığın nasıl kullanılabileceğini para karşılığı öğretmişlerdir.
435
Ünite Soruları
“Klasik mantık” ve “modern mantık” adıyla bilinen çalışmalar arasında …………… Yukarıdaki boşluğu doldurunuz.
hiçbir ilişki yoktur.
süreklilik ilişkisi vardır.
bir çelişki vardır.
uzlaşmaz iki alandır.
bağımsız iki alandır.
436
Ünite Soruları
“Mantık” denilince akla gelen özelliklerden hangisi bilim olarak mantığı tanımlar?
Mantık doğru karar verme aracıdır.
Mantık doğru seçim yapma aracıdır.
Mantık insanları tanıma aracıdır.
Mantık yapay bir dil değildir.
Mantık içeriksiz bir dil kurmaktır.
— · —sayfa 110 / 166— · —
437
Ünite Soruları
“Modern mantık” çalışmalarını “klasik mantık” çalışmalarıyla kıyaslandığını aşağıdaki özelliklerden hangisi ile uyuşur?
Modern mantık, klasik mantığın devamıdır.
Modern mantık ile klasik mantık arasında bir uyuşmazlık vardır.
Modern mantık, klasik mantığın bir evrimidir.
Modern mantık, klasik mantıktan ayrı bir dil kullanır
Modern mantığın kurucuları aynı zamanda klasik mantığı geliştiren matematikçilerdir.
438
Ünite Soruları
Klasik mantığın uygulama alanları arasında aşağıdakilerden hangisi bulunur?
“Eğer (A ve B veya C ve E) ise (B veya C, D veya E’dir)” öncülüne göre ikinci öncül ve sonuç, Modus Ponense göre ne olmalıdır?
(A ve B veya C ve E’ dir). O halde (B veya C, D veya E’dir)
(A ve B veya C ve E’ değildir). O halde (B veya C, D veya E’dir)
(A ve B veya C ve E’ dir). O halde (B veya C, D veya E’değildir)
(A ve B veya C ve E’ değildir). O halde (B veya C, D veya E’değildir)
Hiçbiri
442
Ünite Soruları
“Çok çalışırsan başarılı olursun” birinci öncülünün Modus Ponense göre ikinci öncülü ve sonuç önermesi aşağıdakilerden hangisidir?
“başarılı oldum” ile “çok çalıştım”
“başarılı olamadım” ile “çok çalışmadım”
“başarılı oldum” ile “çok çalışmadım”
“çok çalıştım” ile “başarılı oldum”
“çok çalıştım” ile “başarılı olamadım”
443
Ünite Soruları
Yukarıdaki şeklindeki şartlı bir çıkarımda birinci öncül Modus Ponense göre aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?
(A ve B ve C veya E, F) ise (B veya C, E ve F’değildir)
(A ve B ve C veya E, F) ise (B veya C, E ve F’dir)
(A ve B ve C veya E, F değil) ise (B veya C, E ve F’değildir)
(A ve B ve C veya E, F değil) ise (B veya C, E ve F’dir)
Hiçbiri
444
Ünite Soruları
Aşağıdaki kıyas aşağıdaki şartlı kıyas türlerinden hangisine örnektir? – Ders çalışırsa bilgisayar oynayabilir. – Bilgisayar oynamadı. – Ders çalışmadı.
Modus Ponens
Modus Tollens
Eksik öncüllü kıyas
Aristotelesçi kıyas
Gocleniancı kıyas
— · —sayfa 112 / 166— · —
445
Ünite Soruları
“Bütün tembeller gibi o da mutsuzdur” ifadesi aşağıdaki çıkarımlardan hangisidir?
Zincirleme kıyas
Modus ponens
Modus tollens
Şartlı kıyas
Eksik önermeli kıyas
446
Ünite Soruları
“Eğer (A ve B veya C ve E) ise (B veya C, D veya E’dir)” öncülüne göre ikinci öncül ve sonuç, Modus Tollense göre ne olmalıdır?
(A ve B veya C ve E’ dir) O halde (B veya C, D veya E’dir)
(A ve B veya C ve E’ değildir) O halde (B veya C, D veya E’dir)
(A ve B veya C ve E’ dir) O halde (B veya C, D veya E’değildir)
(A ve B veya C ve E’ değildir) Ohalde (B veya C, D veya E’değildir)
(B veya C, D veya E’değildir) o halde (A ve B veya C ve E’ değildir)
447
Ünite Soruları
Yukarıdaki kıyasta sonuç ifadesi ne olmalıdır?
Bütün E’ler B’dir
“ A’lar E’dir.
“ D’ler B’dir
“ D’ler A’dır
“ B’ler E’dir
448
Ünite Soruları
Yukarıdaki şeklide bir çıkarımda ikinci öncül ne olmalıdır?
Sinemaya gittim
Sinemaya gitmedim
Maça gittim
Maça veya sinamaya gitmedim
Hiçbiri
— · —sayfa 113 / 166— · —
449
Ünite Soruları
(Eğer A ve B, C ise, E, F’dir) veya (A ve B ve F, E’dir) Öncülünde Modus Ponende Tollens’e göre ikinci öncül ve sonuç ne olmalıdır?
(Eğer A ve B, C ise, E, F’dir) ile (A ve B ve F, E’dir)
(Eğer A ve B, C ise, E, F’değildir) ile (A ve B ve F, E’dir)
(Eğer A ve B, C ise, E, F’dir) veya (A ve B ve F, E’değildir)
(Eğer A ve B, C ise, E, F’değildir) veya (A ve B ve F, E’değildir)
Hiçbiri
450
Ünite Soruları
Yukarıdaki kıyas aşağıdaki kıyas türlerinden hangisine örnektir?
Modus Ponens
Modus Tollens
Modus Tollendo Ponens
Dilemma
Modus Ponendo Tollens
451
Ünite Soruları
Basit yıkıcı dilemmada ikinci öncül birinci öncülün hem ilk bileşenini hem de ikinci bileşenini değiller. Sonuç, birinci öncülünün ilk bileşeninin değillenmesidir. Bu durumda yukarıda ikinci öncül ve sonuç önermesi verilen bir (basit yıkıcı) dilemmada, ilk öncül ne olmalıdır?
Eğer C değilse A’dır ve eğer C ise B değildir
Eğer C değilse A değildir ve eğer C değilse B değildir
Eğer C değilse A’dir ve eğer C değilse B’dir
Eğer C ise A değildir ve eğer C değilse B’dir
Eğer C ise A’dır ve eğer C ise B’dir
452
Ünite Soruları
Tollendo Ponens’in tanımına göre:
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ilk bileşenini değiller
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ilk bileşenini olumlar.
ikinci öncül, ilk öncülün herhangi bir bileşenini değiller
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ikinci bileşenini değiller
ikinci öncül, ilk öncülün hiçbir bileşenini değillemez
— · —sayfa 114 / 166— · —
453
Ünite Soruları
(A ise B veya C’dir) ve (D veya E’dir) Bileşik öncüllü bir çıkarımda sonuç ne olmalıdır? I. (D veya E’dir) II. (D veya E’değildir) III. (A ise B veya C’değildir) IV. (A ise B veya C’dir) V. Hiçbirisi
I ve V
Sadece II
Sadece IV
I ve IV birlikte
III ve IV birlikte
454
Ünite Soruları
Modus Ponende Tollens’in tanımına göre :
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ilk bileşenini değiller
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ilk bileşenini olumlar
ikinci öncül, ilk öncülün herhangi bir bileşenini olumlar
ikinci öncül, ilk öncülün sadece ikinci bileşenini değiller
ikinci öncül, ilk öncülün hiçbir bileşenini olumlamaz
455
Ünite Soruları
Dilemma ile ilgili aşağıda belirten ifadelerden hangileri doğrudur? I. Dilemma (ikilem), günlük hayattaki akıl yürütmelerimizle yakından ilgili olan bir çıkarım türüdür. II. Dilemma, bileşik hipotetik bir öncül, bu öncülün bileşenlerini tasdik eden veya değilleyen ikinci bir öncül ve öncüller arasındaki bağıntıya göre olumlu veya olumsuz bir sonuç ifadesinden meydana gelir. III. İlk öncülün ilk bileşenlerinin ilk terimleri tasdik edilirse yapıcı (constructive) dilemma, yine ilk öncülün ikinci bileşenleri değillendiğinde yıkıcı (destructive) bir dilemma söz konusu olur.
I
I, II
I, III
II, III
I, II, III
456
Ünite Soruları
“Modus Tollendo Ponens’e göre bir çıkarımda sonuç önermesi ilk öncülün herhangi bir bileşenini olumlarsa, ikinci öncül ilk öncülün……” ifadesinde boş boırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
…diğer bileşenini değiller
…diğer bileşenini olumlar
….herhangi bir bileşenini değiller
….herhangi bir bileşenini olumlar
….her iki bileşenini de değiller
— · —sayfa 115 / 166— · —
457
Ünite Soruları
“Formel yanlışlıkların nedeni ………….dır.” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi gerekir?
Yanlışlık bilgilerin verilmiş olması
Mantık kurallarına uyulmamış olması
Notasyon hatası yapılmış olması
Bağlaç eksikliğinin fark edilmemiş olması
Çıkarımın doğru yapılması
458
Ünite Soruları
Ampirik olarak doğru olmayan öncüllerden kıyas kurallarına uygun olarak yapılan bir çıkarımda sonucun yanlış bir bilgi vermesi neyin göstergesidir?
Mantık biliminin güvenilir olmadığının
Mantık kurallarının bilinmemesinin yanlış yapmaya sebep olabileceğinin
Mantık kurallarının bazı durumlarda kullanılmasının doğru olmayacağının
Formel yanlışların ortaya çıkmasının sebebi aşağıdakilerden hangisi değildir?
Mantık kurallarını bilmemek
Mantık kurallarını uygulamamak
Mantık kurallarını yanlış uygulamak
Mantık kurallarını bilerek uygulamamak
Hiçbiri
— · —sayfa 116 / 166— · —
461
Ünite Soruları
“Akıl yürütmenin ya da ispatın kendisiyle doğrudan doğruya ilgili olan ve bu safhadaki bir hata dolayısıyla ortaya çıkan yanlışlığa ………………. denir.” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi gerekir?
Formel Yanlışlık
Matematiksel Eksiklik
Notasyon Hatası
Bağlaç Eksikliği
Çıkarım
462
Ünite Soruları
Formel yanlışlığın ortaya çıkmasının sebebi de aşağıdakilerden hangisi değildir?
Zaman ve mekân operatörlerinin yanlış kullanımıdır.
Çıkarım kurallarına uyulmamasıdır
Mantık kurallarının bilinmemesidir
Kişilerin demogoji yapmak istediğidir
Kıyas kurallarına uymaktır
463
Ünite Soruları
“Her insan yanılır” önermesinden o halde “hiçbir insan doğruyu bilemez” şeklinde bir sonuç çıkarmak, hangi tür formel bir yanlışlık içerir?
Zaman operatörünün yanlış kullanılmış olmasını
Yanlış bir kıyas işlemi yapılmış olmasını
Mantık kurallarının olmamasını
Herkesin kendine göre bir mantığının olmasını
Mantığa güvenilmez olmasını
464
Ünite Soruları
Formel yanlışlarını tanıyabilmek için
Mantık kurallarını bilmek gerekir
Mantık kurallarını bilmeye gerek yoktur,
Gramer kurallarını bilmek gerekir
Gramer kurallarını bilmeye gerek yoktur
İnsanları tanımak gerekir
— · —sayfa 117 / 166— · —
465
Ünite Soruları
Formel bir yanlışlığın ortaya çıkmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Mantık kurallarını bilmemek
İnsanları tanımamak
Konuşma dilini bilerek kötü kullanmak
İnsanlara güvenmek
İnsanlara güvenmemek
466
Ünite Soruları
Aşağıdaki formel olmayan yanlışlıklardan hangisi bir ilke veya yargının uygulanım şartları özel haller dikkate alınmadan kullanılmasından kaynaklanır?
Ignoratio Elenchi
Non Sequıtur
Non Causa Pro Causa
Post Hoc ergo Propter Hoc
Secundum Quid
467
Ünite Soruları
“Bir yanlış sadece formel kurallara uyulmamasından değil, sorunun karmaşık ve karışık olmasından da kaynaklanabilir” ifadesi aşağıdaki şıklardan hangisine uymaktadır?
Fallacıa Plurıum Interogatıonum
Non Sequıtur
Non Causa Pro Causa
insanların karşısındakine güvenmemesinden
insanların bilgisizliğinden
468
Ünite Soruları
Aşağıdaki yanlışlıklardan hangisi insanın gerçekliği önyargılarına, tutkularına, tercihlerine göre yorumlamasıdır?
Argumentum ad Populum
Argumentum ad Misericordiam
Argumentum ad Baculum
Argumentum ad Ignorantiam
Argumentum ad Hominem
— · —sayfa 118 / 166— · —
469
Ünite Soruları
Aşağıdaki formel-olmayan yanlışlıklardan hangisi “ilke veya yargının, uygulanım şartları, özel haller dikkate alınmadan kullanılmasından kaynaklanmaktadır”?
Argumentum ad baculum
Argumentum ad misericordiam
Secundum quid
Non causa pro causa
Ignoratio Elenchi
470
Ünite Soruları
Aşağıdaki yanlışlık tanımlarından hangileri doğrudur? o I. AKSAN: Bir cümlenin veya cümledeki kelimenin hatalı telaffuz edilmesi, aksandaki bozukluklar ve vurguların yanlış anlamaya yol açacak şekilde kullanılması dolayısıyla ortaya çıkan yanlışlık biçimidir. o II. BÜTÜNLEME: Parçaların bütününden farklı değere sahip olduğunu göz önünde tutmadan parçanın niteliklerini bütüne atfetme yanlışlığıdır. o III. BÖLME: Bütünün özelliklerinin tek tek parçaları için de geçerli olduğunu zannetme yanlışlığıdır. o IV. ÇOKANLAMLILIK: Bir ifadenin çok anlamlı, belirsiz veya kaypak olmasıdır.
I, II
I, III
II, III, IV
I, II, III
I, II, III, IV
471
Ünite Soruları
Formel bir yanlışlığın ortaya çıkması, aşağıdakilerden hangisine bağlı değildir?
Kişinin kötü bir aksan kullanmasına
Toplumun mantık bilmemesine
Kişilerin mantık bilmemesine
Mantık kurallarının bilinmemesine
Mantık kurallarının uygulanmamasına
472
Ünite Soruları
Formel olmayan bir yanlışlığın ortaya çıkmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Mantık kurallarını bilmemek
İnsanları tanımamak
Konuşma dilini bilerek kötü kullanmak
İnsanlara güvenmek
İnsanlara güvenmemek
— · —sayfa 119 / 166— · —
473
Ünite Soruları
Aşağıdaki formel-olmayan yanlışlıklardan hangisi yeterince tanımadan verilen ispattır?
Argumentum ad baculum
Argumentum ad misericordiam
Argumentum ad ignorantia
Non causa pro causa
Ignoratio Elenchi
474
Ünite Soruları
Aşağıdaki formel-olmayan yanlışlıklardan hangisinde “sonuç ve öncüllerin doğru olabilir,fakat birbirlerini izlemezler”?
Petitio Principii
Non Sequitur
Secundum quid
Non causa pro causa
Ignoratio Elenchi
475
Ünite Soruları
Aşağıdaki formel-olmayan yanlışlıklardan hangisi “öncüllerle ilgisi olmayan bir sonuca ulaşılmasıdır”?
Argumentum ad baculum
Argumentum ad misericordiam
Argumentum ad ignorantia
Non causa pro causa
Ignoratio elenchi
476
Ünite Soruları
Aşağıdaki yanlışlık tanımlarından hangileri doğrudur? I. Argumentum ad baculum: Kuvvet yoluyla sağlanmaya kalkışılan ispat. II. Argumentum ad misericordiam: Acındırma yoluyla sağlanmaya kalkışılan ispat. III. Argumentum ad ignorantiam: Yeterince tanımadan verilen ispat. IV. Argumentum ad hominem: Kişiye dayandırılarak verilen ispat.
I, II
I, III
II, III, IV
I, II, III
I, II, III, IV
— · —sayfa 120 / 166— · —
477
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangisi olumsuz (yokluk bildiren) terimdir?
Akılsız
Kusursuz
Eksiksiz
Ölümsüz
Sonsuz
478
Ünite Soruları
Dil içinde kendi başına anlam taşıyan en küçük birimler aşağıdakilerden hangisidir?
Çıkarımlar
Önermeler
Terimler
Cümleler
Kıyaslar
479
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangisi somut terimdir?
Adaletsiz
Egemenlik
Zarafet
Kibar
Nezaketsiz
480
Ünite Soruları
Aşağıdaki terim çiftlerinden hangisi çelişiktir?
Canlı/cansız
Cisim/ruh
Duygulu /duygusuz
İnsan/insan olmayan
Hareketli/sakin
— · —sayfa 121 / 166— · —
481
Ünite Soruları
Aşağıdaki terimlerden hangisi mutlak terimdir?
Çocuk
Kalem
Oku
Mekân
Yüzgeç
482
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangisi çok anlamlı terimdir?
Koş
Kap
Çalış
Oku
Sev
483
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangisi bağıl terimdir?
Anne
Oturmak
Okumak
Uzay
Deniz
484
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangisi genel terimdir?
İyi
Güzel
Sefil
Tatl
Kibarlık
— · —sayfa 122 / 166— · —
485
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangisi soyut terimdir?
Medeniyet
İnsan
Müze
Zanaatkâr
Kültür
486
Ünite Soruları
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ‘şemsiye’ terimi yanlış olarak kullanılmamıştır?
Çıkarken şemsiyeni almayı unutma
Çıkarken “şemsiyeni” almayı unutma
“Şemsiye” yedi harfli bir kelimedir
“Şemsiye” bizi yağmurdan korur
Şemsiye siyah harflerle yazılmıştır
487
Ünite Soruları
Aşağıdaki eşitliklerden hangisi anma açısından yanlıştır?
‘1’ ≠ ‘bir’
1 = 1
Bir = Bir
1 = bir
‘1’ = ‘bir’
488
Ünite Soruları
“Bir üç harflidir” önermesi
Anma açısından doğrudur
kullanma açsından doğrudur
kullanma açısından yanlıştır
anma açısından yanlıştır
kullanma ve anma açsından doğrudur
— · —sayfa 123 / 166— · —
489
Ünite Soruları
Aşağıdaki eşitliklerden hangisi anma açısından doğrudur?
Bir = üç harfli bir kelimedir
1 =bir
Bir = 'üç harfli bir kelimedir'
‘1’ ≠ ‘bir’
1 ≠ bir
490
Ünite Soruları
‘1’ ≠ ‘bir’
kullanma açısından doğrudur
anma açısından yanlıştır
anma açısından doğrudur
kullanma açısından yanlıştır
kullanma ve anma açsından yanlıştır
491
Ünite Soruları
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ‘köpek’ terimi -doğru olarak- anılmıştır?
‘Köpeği’ günde iki kere dışarı çıkarıyorum.
Ayşe ‘köpeğini’ asla evde yalnız bırakmaz.
‘Köpek’ büyük ünlü uyumuna uyar.
Ölen köpeğim çok sevimliydi.
Mehmet köpeğini her şeyden çok seviyor.
492
Ünite Soruları
‘‘‘ “Bütün mantıkçılar akıllıdır” önermesi üç harflidir’’’ önermesi,
kullanma açından doğrudur
anma açısından doğrudur
anma açısından yanlıştır
kullanma açısından yanlıştır
kullanma ve anma açısından ne doğrudur ne de yanlıştır
— · —sayfa 124 / 166— · —
493
Ünite Soruları
‘’’ “insan” beş harflidir ‘’’ önermesinde “insan” terimi
doğru olarak anılmıştır
doğru olarak kullanılmıştır
yanlış olarak anılmıştır
yanlış olarak kullanılmıştır
hem kullanılmış hem de anılmıştır
494
Ünite Soruları
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ‘şemsiye’ terimi kullanma özelliği açısından doğru kullanılmıştır?
Çıkarken şemsiyeni almayı unutma
Şemsiye siyah harflerle yazılmıştır
“Şemsiye” yedi harfli bir kelimedir
“Şemsiye” bizi yağmurdan koruma aracının adıdır
“Şemsiyeni” aldın mı?
495
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangisi önermelerin mantıksal özelliklerini tanımlar?
Tümel olmaları
Tikel olmaları
Olumlu olmaları
Olumsuz olmaları
Hepsi
496
Ünite Soruları
Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir yargı dile getirir fakat bir önerme değildir?
Çok güzel!
Kardeşim nerede?
Kalem masanın üzerindedir
Uykun mu geldi?
Eski model bilgisayarımı satıyorum
— · —sayfa 125 / 166— · —
497
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangi ifade mantıkça bir doğruluk değeri taşır?
Sizde misafir mi var?
Keşke önce benimle konuşsaydın.
Çabuk gel!
Evde hep kitap okurum.
İnsan bir hatır sorar!
498
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangisi bir önermedir?
Ne iyi ettin de geldin!
Keyfin nasıl?
Tebrikler!
Güzel filimmiş!
Bazı kalemler tahtadan yapılmıştır.
499
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangisi “bazı çiçekler papatyadır” önermesinin mantıksal özelliği nedir?
Nitelikçe olumsuz
Nicelikçe tümel
Nitelikçe belirsiz
Nitelikçe olumlu
Nicelikçe belirsiz
500
Ünite Soruları
Aşağıdaki önermelerden hangisi tikel olumsuz bir önermedir?
Hiçbir papağan konuşmaz.
Bazı kuşlar uçmaz.
Tüm hayvanlar nefes alır.
Bazı balıklar karada yaşar.
Kimi insanlar yalan söyler.
— · —sayfa 126 / 166— · —
501
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangisi önerme değildir?
Sanat nedir?
Aristoteles bir filozoftur.
Aristoteles’in mantık çalışmaları metafizik öğretisinin temelinde yer alır.
Kıyas öğretisi Aristoteles tarafından ortaya konulmuştur.
Bugün yağmur yağacak.
502
Ünite Soruları
“Bazı insanlar şarkı söylemez” önermesinin mantıksal özelliği hangisidir?
Tikel olumsuz
Tikel olumlu
Tümel olumlu
Tümel olumsuz
Hiçbirisi
503
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangisi dört basit temel önerme çeşidinden biri değildir?
Tümel olumlu
Tikel olumsuz
Assertorik olumlu
Tikel olumlu
Tümel olumsuz
504
Ünite Soruları
“Özne ve yüklemden oluşan her önermenin bir doğruluk değeri vardır” ifadesi
Doğrudur
Belirsizdir
Yanlıştır
Bazen doğrudur
Bilmek mümkün değildir
— · —sayfa 127 / 166— · —
505
Ünite Soruları
‘Hiçbir balık yüzmez’ önermesinin karşıtının çelişiği aşağıdakilerden hangisidir?
Aşağıdaki önermelerden hangisi birlikte doğru olamaz?
SaP ile SeP
SoP ile SıP
SaP ile SıP
SeP ile SoP
SıP ile SaP
508
Ünite Soruları
Tümel olumlu bir önermenin çelişiği hangisinin altığıdır?
Tikel olumlu
Tikel olumsuz
Tümel olumlu
Tümel olumsuz
Mümkün olumlu
— · —sayfa 128 / 166— · —
509
Ünite Soruları
‘Bazı günler yağmur yağar’ önermesinin mantıksal formu aşağıdakilerden hangisidir?
SaP
SoP
SeP
SıP
SuP
510
Ünite Soruları
SoP önermesinin alt-karşıtının çelişiği hangi önermedir?
SaP
SoP
SeP
SıP
PoS
511
Ünite Soruları
“Hiçbir kalem kırmızı değildir” önermesi doğruysa “Bazı kalemler kırmızıdır” önermesinin doğruluk değeri nedir?
Doğru
Yanlış
Belir
Altık
Alt karşıt
512
Ünite Soruları
SıP önermesinin alt-karşıtının çelişiği hangi önermedir?
SaP
SoP
SeP
SıP
SuP
— · —sayfa 129 / 166— · —
513
Ünite Soruları
‘Hiçbir insan uçmaz’ önermesinin mantıksal formu aşağıdakilerden hangisidir?
SaP
SoP
SeP
SıP
SuP
514
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangisi bileşik bir önermedir?
Nasılsın?
Kalem masanın üzerindedir.
Yemek hazırsa çocukları çağıralım.
Hava güneşlidir.
Yarın hava kötü olacak
515
Ünite Soruları
“Bazı kalemler kırmızıdır” önermesinin özne ve yüklemi arasında nasıl bir dağıtıcılık ilişkisi vardır?
Özne dağıtılmıştır.
Yüklem dağıtılmıştır.
Özne dağıtılmış, yüklem dağıtılmamıştır.
Özne ve yüklem dağıtılmamıştır.
Özne dağıtılmamıştır, yüklem dağıtılmıştır.
516
Ünite Soruları
“Hiçbir kalem beyaz değildir.” önermesinin özne ve yüklemi arasında nasıl bir dağıtıcılık ilişkisi vardır?
Özne dağıtılmamıştır
Özne ve yüklem dağıtılmıştır
Yüklem dağıtılmamıştır
Özne ve yüklem dağıtılmamıştır
Özne dağıtılmış, yüklem dağıtılmamıştır
— · —sayfa 130 / 166— · —
517
Ünite Soruları
Aşağıdaki önermelerden hangisinde sadece özne yükleme tam olarak dağıtılmıştır?
Bazı kalemler beyazdır.
Bazı dondurmalar beyaz değildir.
Bütün romanlar biyografiktir.
Hiçbir memeli uçmaz.
Bazı memeliler yüzer.
518
Ünite Soruları
Aşağıdaki ifadelerden hangisinde özne yükleme tam olarak dağıtılmıştır?
Bazı öğrenciler çalışkandır.
Tüm öğrenciler çalışkandır.
Bazı kalemler beyaz değildir.
Bir kısım öğrenciler okula gelmedi.
Suyun bir kısmını içti.
519
Ünite Soruları
“Hiçbir kedi siyah değildir.” önermesinin özne ve yüklemi arasında nasıl bir dağıtıcılık ilişkisi vardır?
Özne dağıtılmamıştır.
Yüklem dağıtılmamıştır.
Özne ve yüklem dağıtılmamıştır.
Özne ve yüklem dağıtılmıştır.
Özne dağıtılmış, yüklem dağıtılmamıştır.
520
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangisinde özne ve yüklem dağıtılmamıştır?
Bütün kâğıtlar beyazdır.
Hiçbir kâğıt beyaz değildir.
Bazı kâğıtlar beyaz değildir.
Bazı kalemler beyazdır.
Bütün beyazlar kâğıttır.
— · —sayfa 131 / 166— · —
521
Ünite Soruları
Aşağıdaki önermelerden hangisinde özne yükleme tam olarak dağıtılmıştır?
Bazı çocuklar süt içmez.
Bazı dondurmalar beyazdır.
Bazı kalemler kırmızı yazmaz.
Bazı kuşlar uçar
Hiçbir hayvan fotosentez yapmaz.
522
Ünite Soruları
“Bütün balinalar yüzme bilir” önermesinin ters döndürmesinin döndürmesi aşağıdaki ifadelerden hangisidir?
Hiçbir yüzme bilmeyen hayvan balina değildir.
Hiçbir yüzme bilen hayvan balina değildir.
Bütün yüzme bilen hayvanlar balinadır.
Bazı yüzme bilen hayvanlar balina değildir.
Bazı yüzme bilmeyen hayvanlar balina değildir.
523
Ünite Soruları
“Bütün öğrenciler çalışkandır” önermesinin tersine döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı öğrenciler çalışkandır.
Hiçbir öğrenci çalışkan değildir.
Bütün çalışkanlar öğrenci değildir.
Bazı çalışkanlar öğrencidir.
Hiçbir öğrenci çalışkan-olmayan değildir.
524
Ünite Soruları
“Bazı kuşlar şarkı söyler” önermesinin ters döndürmesinin döndürmesi aşağıdaki ifadelerden hangisidir? I. Bazı şarkı söyleyen (hayvanlar) kuştur – Bazı kuşlar şarkı söylemez II. Bazı kuşlar şarkı söyler olmayan değildir – Yoktur III. Bazı kuşlar şarkı söyler olmayan değildir – Bazı şarkı söyler olmayan (hayvanlar) kuştur. IV. Hiçbir şarkı söyleyen (hayvan) kuş olmayandır – Yoktur V. Bazı kuşlar şarkı söylemez – Bazı şarkı söyleyen (hayvanlar) kuş değildir
I ve II
II ve V
sadece II
sadece V
III ve V
— · —sayfa 132 / 166— · —
525
Ünite Soruları
SeP önermesinin tersine döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
S’ıP
SaP’
SeP’
S’oP
P’ıS
526
Ünite Soruları
“Bütün şemsiyeler siyahtır” önermesinin tersine döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı şemsiyeler siyahtır.
Hiçbir şemsiye siyah-olmayan değildir.
Hiçbir şemsiye siyah değildir.
Bütün şemsiyeler siyah değildir.
Bazı siyahlar şemsiyedir.
527
Ünite Soruları
Bütün kelebekler dans eder” önermesinin döndürmesinin ters döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı kelebekler dans etmez.
Hiçbir kelebek dans etmez.
Bazı kelebekler dans eder.
Bazı dans eden (hayvanlar) kelebek olmayan değildir.
Bazı dans etmeyen (hayvanlar) kelebek olmayandır.
528
Ünite Soruları
“Bazı hayvanlar memelidir” önermesinin döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı hayvanlar memeli değildir.
Bazı memeliler hayvan değildir.
Tüm hayvanlar memelidir.
Bazı memeliler hayvandır.
Hiçbir memeli hayvan değildir.
— · —sayfa 133 / 166— · —
529
Ünite Soruları
“Hiçbir kuş, uçar-olmayan (uçamaz) değildir” önermesi klasik mantıkta nasıl sembolize edilir?
S’aP
SeP’
Pas
Sep
Pos
530
Ünite Soruları
“Hiçbir mantıkçı tembel değildir” önermesinin ters döndürmesinin döndürmesi aşağıdaki ifadelerden hangisidir?
Bazı tembeller mantıkçı değildir
Bazı tembel olmayan (insanlar) mantıkçıdır
Bazı tembel (insanlar) mantıkçı değildir
Bazı mantıkçılar tembel olmayandır
Hiçbir tembel mantıkçı değildir
531
Ünite Soruları
Aşağıdaki ifadelerden hangisi SaP önermesinin önce döndürülmesi ve sonra da ters döndürmesi yoluyla elde edilmiştir?
SaP – SeP
PaS – S’eP
PıS - PoS’
SıP - P’oS’
PıS - P’ıS’
532
Ünite Soruları
Kaç tane kuvvetli kıyas vardır?
11
13
15
17
19
— · —sayfa 134 / 166— · —
533
Ünite Soruları
Kaç tane geçerli kıyas vardır?
8
12
18
24
36
534
Ünite Soruları
Kıyas ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Kıyas, öncül adı verilen birden çok önermeyle, sonuç adı verilen bir önerme arasında mantıkça geçerli bir ilişki kurulmasını sağlayan çıkarım biçimidir.
Geçerli kıyasların sayısı sonsuzdur.
Basit kategorik bir kıyasta yalnızca üç terim bulunmalıdır.
Orta terim, sonuçta geçmemelidir.
Terimlerin yeri sonuç önermesinde aynı olup, küçük terim özneyi, büyük terim yüklemi meydana getirir.
Dolaylı çıkarım ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Dolaylı çıkarımlarda birden çok önerme öncül olarak kullanılır.
Dolaylı bir çıkarım eğer iki öncül ve bir sonuç önermesinden meydana gelmişse, bu çıkarıma basit kıyas veya kısaca kıyas adı verilir.
Bir kıyasta eğer ikiden çok öncül varsa, böyle bir durumda zincirleme kıyas söz konusu olur.
Öncülünü ve sonucunu model önermelerin oluşturduğu kıyaslar da vardır.
Zincirleme kıyas bir dolaylı çıkarım türü değildir.
— · —sayfa 135 / 166— · —
537
Ünite Soruları
Kıyas ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? I. Orta terim hem ilk hem de ikinci öncülde bir kere geçmelidir. II. Büyük terim ve orta terimden oluşan birinci önermedir. III. Küçük terim ve orta terimden oluşan önerme küçük önermedir IV. Küçük ve büyük terimden oluşan önerme ise sonuçtur.
I, III ve IV
I, II ve III
I, II ve IV
II, III ve IV
I, II, III ve IV
538
Ünite Soruları
Bir çıkarımın basit kategorik kıyas adını alabilmesi için aşağıdaki kurallardan hangilerinin gerçekleşmiş olması gerekir?
İki öncül ve iki sonuçtan oluşmalıdır.
Orta terim sonuçta da geçmelidir.
Birinci öncülün büyük terim ve orta terimden oluşması gerekir
İkinci öncülün orta terim ve büyük öncülden oluşması gerekir.
Küçük terimin sonuç önermesinde yer almaması gerekir.
539
Ünite Soruları
Aşağıdaki kıyasta orta terim hangisidir? • Bütün tavşanlar beyazdır. • Bütün tavşanlar havuç yer. • Bütün beyazlar havuç yer.
Bütün
Tavşan
Beyaz
Hiç birisi
Havuç
540
Ünite Soruları
Kıyas ile ilgili ifadelerden hangisi doğrudur? I. Büyük terim P ile gösterilir. II. Küçük terim S ile gösterilir. III. Orta terim M ile gösterilir
I
I, II
II, III
I, III
I, II, III
— · —sayfa 136 / 166— · —
541
Ünite Soruları
Dördüncü kalıptan Felapton’nun kısaltılmış olarak ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?
4eMMa4ı
4eMMo4a
4aMMo4e
4oMMe4a
4eMMa4
542
Ünite Soruları
2eM2ıMo kıyasının geçerli olabilmesi için sonuç önermesinin (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgeye yıldız konulmuş olması gerekir?
4
2
3
5
7
543
Ünite Soruları
4ıMMa4ı kıyasının geçerli olabilmesi için birinci öncülün gerektirdiği yıldızın (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgeye konulmuş olması gerekir?
3
5
7
2
1
544
Ünite Soruları
Me3Mı3o kıyasının geçerli olabilmesi için sonuç önermesinin (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgeye yıldız konulmuş olması gerekir?
2
6
4
3
8
— · —sayfa 137 / 166— · —
545
Ünite Soruları
Aşağıdaki gibi bir kıyasın geçerli olabilmesi için, – Bütün kuşlar sevimlidir. – Bazı kuşlar serçedir. Sonuç önermesi şu kıyas kalıplarından hangisine uygun olmalıdır?
Ma3Mı3ı
2aM2aMa
Ma3Ma3a
4aMMı4ı
Ma11aMa
546
Ünite Soruları
4aMMe4e Kıyasının geçerli olabilmesi için sonuç önermesinin (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgenin taranmış olması gerekir?
4,5
5,6
2,5
1,4
5,7
547
Ünite Soruları
2eM2aMe kıyasının geçerli olabilmesi için birinci öncülün gerektirdiği taramanın (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgede yapılmış olması gerekir?
3,6
2,7
2,5
1,4
5,6
548
Ünite Soruları
4eMMı4o kıyasının geçerli olabilmesi için ikinci öncülün gerektirdiği yıldızın (yukarıdaki şekilde numaralanmış) hangi bölgeye konulmuş olması gerekir?
5
8
7
4
6
— · —sayfa 138 / 166— · —
549
Ünite Soruları
Aşağıdakilerden hangisi doğru bir kıyas kalıbıdır?
Aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? I.İstanbul Üniversitesi Türkiye’nin en eski üniversitesidir. II. “İstanbul Üniversitesi” Türkiye’nin en eski üniversitesidir. III. İstanbul Üniversitesi dört kampüse sahiptir. V. “İstanbul Üniversitesi” dört kampüse sahiptir. VI. İstanbul Üniversitesi dört “kampüse” sahiptir.a) Yalnız I
I VE II
I ve III
V
II ve VI
— · —sayfa 139 / 166— · —
553
Diğer
‘Bazı günler yağmur yağar’ önermesinin mantıksal formu aşağıdakilerden hangisidir?
SaP
SoP
SeP
SıP
SuP
554
Diğer
“Bütün insanlar solunum yapar” önermesinin sembolik ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?
“Bazı telefonlar dokunmatiktir” önermesinin döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir? (2016 VİZE)
Bazı telefonlar dokunmatik değildir.
Bazı dokunmatik şeyler telefondur.
Bazı dokunmatik şeyler telefon değildir.
Tüm telefon dokunmatiktir.
Hiçbir dokunmatik şey telefon değildir.
614
Diğer
“Hiçbir kedi siyah değildir.” önermesinin özne ve yüklemi arasında nasıl bir dağıtıcılık ilişkisi vardır?
Özne dağıtılmamıştır
Yüklem dağıtılmamıştır
Özne ve yüklem dağıtılmamıştır
Özne ve yüklem dağıtılmıştır
Özne dağıtılmış, yüklem dağıtılmamıştır
615
Diğer
“Bütün filozoflar yazardır” önermesi doğru ise “Hiçbir filozof yazar değildir” önermesinin doğruluk değeri nedir?
Doğru
Belirsiz
Altık
Yanlış
Çelişik
616
Diğer
“Bazı masalar yuvarlak değildir” önermesinin özne ve yüklemi arasında nasıl bir dağıtıcılık ilişkisi vardır?
Özne dağıtılmıştır
Özne ve yüklem dağıtılmamıştır
Özne dağıtılmış, yüklem dağıtılmamıştır
Özne dağıtılmamıştır, yüklem dağıtılmıştır
Yüklem dağıtılmıştır.
— · —sayfa 155 / 166— · —
617
Diğer
Tümel olumlu bir önermenin çelişiği hangisinin altığıdır? (2016 VİZE)
Tikel olumlu
Tikel olumsuz
Tümel olumlu
Tümel olumsuz
618
Diğer
Aşağıdaki önermelerden hangisi tikel olumsuz bir önermedir? (2016 VİZE)
Hiçbir papağan konuşmaz.
Bazı kuşlar uçmaz.
Tüm hayvanlar nefes alır.
Bazı balıklar karada yaşar.
Kimi insanlar yalan söyler.
619
Diğer
“Bazı kalemler kırmızı yazar” önermesi aşağıdaki önerme çeşitlerinden hangisine girmektedir?
Modal önerme
Tümel olumlu
Tümel olumsuz
Tikel olumlu
Tikel olumsuz
620
Diğer
“Hiçbir tavşan hızlı koşmaz” önermesi aşağıdaki önerme çeşitlerinden hangisine girmektedir?
Tümel olumlu
Tümel olumsuz
Tikel olumlu
Tikel olumsuz
— · —sayfa 156 / 166— · —
621
Diğer
Hangi önermenin çelişiğinin altığı tikel olumsuz önermedir?
Tikel olumlu Önr.
Tümel olumlu
Tümel olumsuz
Tikel olumsuz
622
Diğer
“Mehmet bugün mantık çalıştı” önermesi hangi tür önermedir?
Modal önerme
Modal olumlu
Tümel olumlu
Tümel olumsuz
Hiçbiri
623
Diğer
“Bazı kuşlar uçmaz” önermesi aşağıdaki önerme çeşitlerinden hangisine girmektedir?
Tümel olumlu
Tümel olumsuz
Tikel olumlu
Tikel olumsuz
624
Diğer
“Mehmet Ankaralı’dır” önermesi hangi tür önermedir?
Tümel olumlu
Modal önerme
Tümel olumsuz
Modal olumlu
Tikel olumsuz
— · —sayfa 157 / 166— · —
625
Diğer
“Bazı şarkılar hüzünlü değildir” önermesi aşağıdaki önerme çeşitlerinden hangisine girmektedir?
Tikel olumlu önerme
Tikel olumsuz önerme
Tümel olumlu önerme
Tümel olumsuz önerme
Hiçbiri
626
Diğer
Aşagıdakilerden hangisi katagorik önerme çeşidi değildir. (VİZE 2016)
Tümel olumlu
Tikel olumsuz
Assetorik olumlu
Tikel olumlu
Tümel olumsuz
627
Diğer
Aşağıdaki önermelerden hangisinde özne, yükleme tam olarak dağıtılmıştır? (2016 VİZE)
Bazı kalemler beyazdır.
Bazı dondurmalar beyazdır.
Bazı romanlar biyografiktir.
Hiçbir memeli uçmaz.
Bazı memeliler yüzer.
628
Diğer
Aşağıdakilerden hangisinde özne ve yüklem dağıtılmamıştır? (2016 VİZE)
Bütün kâğıtlar beyazdır
Hiçbir kâğıt beyaz değildir
Bazı kâğıtlar beyaz değildir.
Bazı kalemler beyazdır.
Bütün beyazlar kâğıttır.
— · —sayfa 158 / 166— · —
629
Diğer
Aşağıdaki önermelerden hangisinde özne yükleme tam olarak dağıtılmıştır?
Bazı çocuklar süt içmez.
Bazı dondurmalar beyazdır.
Bazı kalemler kırmızı yazar.
Bazı kuşlar uçar.
Hiçbir hayvan fotosentez yapmaz.
630
Diğer
Aşağıdakilerden hangisinde özne ve yüklem dağıtılmamıştır?
Bütün kâğıtlar beyazdır
Hiçbir kâğıt beyaz değildir
Bazı kâğıtlar beyaz değildir.
Bazı kâğıtlar beyazdır
Bütün beyazlar kâğıttır.
631
Diğer
Aşağıdaki ifadelerden hangisinde özne yükleme tam olarak dağıtılmıştır?
Bazı balıklar karada yaşar.
Tüm balıklar yüzer.
Bazı kalemler beyaz değildir.
Bir kısım öğrenciler okula gelmedi.
Suyun bir kısmını içti.
632
Diğer
“P-mümkündür” önermesinin çelişiğinin karşıtı aşağıdakilerden hangisidir?
P-zorunludur
P-mümkün değildir
P-mümkündür
P-zorunlu değildir
P hem zorunlu hem mümkündür
— · —sayfa 159 / 166— · —
633
Diğer
P-zorunlu değildir” önermesinin çelişiğinin karşıtı aşağıdakilerden hangisidir?
P-mümkün değildir
P-mümkündür
P-zorunludur
P-zorunlu değildir
P hem zorunlu hem mümkündür
634
Diğer
“Hiçbir balık yüzmez.” önermesinin karşıtının çelişiği aşağıdakilerden hangisidir?
Bazı balıklar yüzmez.
Bazı balıklar yüzer.
Hiçbir balık yüzmez.
Tüm balıklar yüzer.
Tüm balıklar yüzmez.
635
Diğer
Hangi türden modal önermelerin hem kendisi hem de tersi doğru olabilir?
Assetorik.
Zorunlu
Mümkün
Apodektik
Kategorik
636
Diğer
Hangi türden modal önermelerin hem kendisi hem de tersi doğru olamaz?
Assetorik
Zorunlu
Mümkün
Apodektik
Kategorik
— · —sayfa 160 / 166— · —
637
Diğer
Aşağıdakilerden hangisi önerme değildir?
Platon bir şairdir.
Cogito ergo sum.
Modern mantığın kurucusu Frege’dir.
Mantık nedir?
Yuvarlağın köşeleri sivridir
638
Diğer
Dil içinde anlam taşıyan en küçük birimler aşağıdakilerden hangisidir?
Çıkarımlar
Önermeler
Terimler
Cümleler
Kıyaslar
639
Diğer
Aşağıdakilerden hangisi mantığın uygulama alanlarından biri değildir?
Matematik
Felsefe
Bilgisayar bilimleri
Biyoloji
Elektronik devreler
640
Diğer
Aşağıdakilerden hangisi hipotetik bir önermedir? (2016 VİZE)
Pazar günleri bulmaca çözer.
Yeni yıl başlarken kendisine bir ajanda alır.
Beyazıt’a tramvay ve otobüsle gidilir.
Yarın ya sahilde koşacağım ya da salonda basketbol oynayacağım
Ekmek varsa kahvaltı yapacağım
— · —sayfa 161 / 166— · —
641
Diğer
Aşağıdakilerden hangisi bir çıkarım türü değildir?
Kıyas
Zincirleme kıyas
Doğrudan çıkarım
Dolaylı çıkarım
Tahmin etme
642
Diğer
Aşağıdakilerden hangisi bileşik bir önermedir? (2016 VİZE)
Yemekte soğan varsa ben yemem
Bu akşam dizi izleyeceğim veya meyve yiyeceğim.
Yağmur yağarsa şemsiyemi alacağım.
Maça ya gidelim ya da televizyondan seyredelim.
Bal ve kaymağı severek yeriz.
643
Diğer
Aşağıdakilerden hangisi hipotetik bir önermedir?
Şiirleri veya şarkıları antolojiden okur.
Kurt Gödel yirminci yüzyılın en büyük mantıkçısıdır.
Yağmur yağarsa denizde yüzmeyeceğim.
Bilgi gösterimi ve doğal dil işleme yapay zekânın alanları arasında yer alır.
Varlık ve zaman felsefenin iki temel kavramıdır.
644
Diğer
Aşağıdakilerden hangisi hipotetik bir önerme değildir?
Yağmur yağarsa şemsiye alacağım.
Gül dikenli ise kokusu güzedir.
Sınav yazılı ise sözlü olmayacaktır.
Evlerinde kedi, köpek besliyorlar.
Sınav zor ise süre hemencecik biter.
— · —sayfa 162 / 166— · —
645
Diğer
Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur ?
“beyaz” siyahtır.
646
Diğer
Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
“2” + “1” ? “3”
647
Diğer
Aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? I. Üçgen üç kenarlıdır. II. ? üç kenarlıdır. III. “?” üç kenarlıdır. IV. “Üçgen” üç kenarlıdır. V. “Üçgen” geometrik bir cisimdir
Yalnız I
II
Yalnız III
IV
V
648
Diğer
Aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? I. “Anıtkabir” birleşik bir sözcüktür. II. Anıtkabir sekiz harfli bir sözcüktür. III. “Anıtkabir” Ankara’dadır. IV. Anıtkabir Ankara’dadır. V. Anıtkabir birleşik bir sözcüktür.
Yalnız I
II
Yalnız III
IV
I ve IV
— · —sayfa 163 / 166— · —
649
Diğer
Aşağıdakilerden hangileri doğrudur? I. Dil içinde anlam taşıyan en küçük birimler ise terimlerdir. II. Terimler her türlü maddi ve manevi nesneleri, tek tek olayları, yani kısaca olguları ifade etmeye yararlar. III. Terimlerin iki görevi vardır: Her türlü olguya işaret etmek ve (işaret ettiği olgularla ilgili) bir anlam taşımak.
I
II
I, II ve III
III
V
650
Diğer
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Önermeleri üç ana grupta toplamak mümkündür
Önermeler, yargılarımızı dile getiren cümlelerdir
Her önermenin bir cümle olmasına karşılık, her cümle bir önerme değildir
651
Diğer
Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Klasik Mantık ile Modern Mantık arasında bir karşıtlık olduğu söylenemez.
Günlük dil aracılığıyla yapılan akıl yürütmelerle olan yakın ilişkisi dolayısıyla, klasik mantık, modern mantığın hazırlayıcısı niteliğindedir
Mantığın, günlük hayattaki akıl yürütmelerimizle bir ilişkisi yoktur.
Pek çok kimsenin mantık okumadığı halde mantıklı düşünebildiğinden mantık bilimini öğrenmek bir işe yaramayacaktır.
Sofistler mantığın nasıl kullanılabileceğini para karşılığı öğretmişlerdir.
652
Diğer
Aşağıdakilerden hangisi karmaşık ifadelerin çeşitlerinden biri değildir? (2016 VİZE) I. Modal II. Kategorik III. Ayrık IV. Bileşik V. Hipotetik
Yalnız I
III ve V
II ve III
I, II, III
I ve II
— · —sayfa 164 / 166— · —
653
Diğer
Akıl yürütme ve mantıksal çıkarım ile ilgili dile getirilenlerden hangisi yanlıştır?
Akıl yürütmeler de mantıksal çıkarımlar gibi bir sistem içinde değerlendirilebilir.
Mantıksal çıkarımlardaki öncüller ve sonuçlar sadece harflerle sembolleştirilebilir ancak akıl yürütmelerdeki öncüller ve sonuçlar sayılarla sembolleştirilebilir.
Mantıksal çıkarımda tüm öncüller ve sonuçlar denetlenebilirken, akıl yürütmelerde bazı öncüller bulunmayabilir.
Akıl yürütmelerdeki önermeler sembolik dille ifade edilebilir.
654
Diğer
Aşağıdakilerden hangisi mantıksal çıkarım özelliklerinden biri değildir?
Objektif bir biçimde denetlenebilir olması
Formel bir dil vasıtasıyla ifade edilebilmesi
Herkesin aynı sonucu elde etmesi
Önermelerin sembolik hale getirilebilmesi
Formel sistemler aracılığıyla denetlenememesi
655
Diğer
Aşağıdakilerden hangisi
a. İlinek
656
Diğer
Mantık aksiyomatik bir bilimdir” ifadesi aşağıdaki şıklardan hangisiyle uyum içindedir?
Mantık bir ispat bilimidir
— · —sayfa 165 / 166— · —
657
Diğer
“İstanbul” ünlü yazar Orhan Pamuk’un eserlerinden birinin adıdır. Yukarıdaki ifadede anılan terim hangisidir?
İstanbul
658
Diğer
Aşağıdakilerden hangisi çok anlamlı değildir?
Güz
Ver
Hepsi
659
Diğer
“Bazı hayvanlar omurgalıdır” önermesini Euler şemalarıyla göstermek istersek kaç şema ile gösterebiliriz?
1
2
3
4
5
660
Diğer
“Bazı hayvanlar memeli değildir” önermesinin Euler şemalarıyla gösteriminde kaç tane diyagram kullanılabilir?
5
4
3
2
1
— · —sayfa 166 / 166— · —
661
Diğer
Formel bir dilin kurulabilmesi için hangi şart veya şartların yerine gelmesi gerekir? I. I.Yapılan akılyürütmelerini ifade etmek için kullanılan dilin sembolik hale getirilmesi. II. Sembollerin nasıl kullanılacağını tayin eden kuralların tespit edilmesi. III. Formel dilin tamamen sayılardan oluşması.
Yalnız I
Yalnız II
I ve II
II ve III
Hepsi
662
Diğer
“Bir modal önermeden ne gibi çıkarımların yapılabileceğini ve bu işlemlerin nasıl denetleneceğini ……. kurduğu formel sistemle göstermiştir.” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?